ریشه های خرافات و تاثیر آن بر سلامت روان

خرافات یک مسئله عمده در سطح جهان است و در زندگی اجتماعی افراد جوامع مختلف تاثیرگذار بوده اما طبق آیات و روایات در این گونه موارد باید به عقل رجوع کرد بر حسب عقلانیت معیارهای تشخیص مسائل را مشخص کرد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری استان ایلام ، یکی از رفتارهایی که در برخی از افراد نمود داشته و بعضاً مشکل ساز نیز هستند پدیده خرافات است.روانشناسان خرافات را رفتاری بر پایه تهدید ، عادت و یا عوامل ناشناخته ای می دانند که به ذهن فرد خطور کرده و بر اساس نگرش های ساخته شده در ذهنشان منتظر اتفاق های بد هستند و یا با یک سری اعمال می توانند از بروز یک اتفاق ناخوشایند جلوگیری کنند.خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری ایلام در این بخش خبری به بررسی خرافه پرستی و علل بوجود آمدن آن پرداخته است.

خرافات چیست:

خرافات به‌عنوان مرهمی در برابر ناامنی‌های افراد در زندگی رواج یافته است و درواقع، نوعی تلاش ناگزیر برای نفوذ در آینده است تا در مسیر وقایع و حوادث برای خوشایندسازی در امور تأثیر بگذارد. در بینش مارکس نیز تمام مسائلی که صبغۀ متافیزیکی و ماوراءالطبیعی داشته باشند ازجمله خرافات ذیل ایدئولوژی طبقه‌بندی می‌شوند و فرد تمامی آنها را صورت وارونه‌ای از حقیقت می‌داند که در شرایط اجتماعی برساخته می‌شوند و بنیادی حقیقی ندارند (جهانشاهی افشار و شمس‌الدینی مطلق، 1393)

واژة خرافات، جمع خرافه، در اصل به معناي سخن بیهوده، باطل و افسانه اي و اسطوره اي است و در تداول عمومی به عمل یا اعتقادات ناشی از نادانی، جهل،ترس از ناشناخته ها، اعتقاد به جادو و بخت یا درك نادرست علت و معلولها اطلاق می شود. (الهامی، ۱۳۸۵)

 علل خرافات:

خرافه، خود به معنای چیزی است که واقعیت ندارد و ساختۀ ذهن و فکر انسان است که پس از پیدایش به آن اهمیت می‌دهد و برای آن در زندگی خود قدرت تأثیرگذاری قائل می‌شود؛ در صورتی که هیچ‌گونه تأثیری در زندگی و حقایق هستی ندارد؛ نظیر فال‌گیری، سحر و جادو، سعد و نحس برخی از اماکن و امثال آن (ربیعی، ۱۳۹۲)

"والتر بجت" معتقد است كه خرافات گاه در نتيجه يك تصادف محض، اقبال را نصيب خود كرده اند. به عنوان مثال هيئتي كه به طور تصادفي در زير يك درخت تصميم گرفته بود مأموريتي بپذيرد در كار خود موفق مي شود، بنابراين از آن پس اين درخت خوش شگون و مقدس ناميده مي شود. اما اگر عكس اين قضيه رخ دهد و انجام آن مأموريت با شكست مواجه شود آن درخت نحس شناخته مي شود(محمدي سرداري،۱۳۸۲).

ریشه خرافات:

بی سوادي و محرومیت اکثریت خلق و بیکاري دستۀبزرگی از طبقۀروشنفکر جامعۀدر طی این دوره آنان را ناگزیر کرده بود که براي امرار معاش از زودباوري مردم به نفع خود استفاده کنند؛ فالگویان، ستاره شناسان، کیمیاگران ورمالان یک گروه مخصوص به خود را تشکیل داده بودند و عده زیادي مشتري داشتند .این افراد با جهت دهی به جریان فکري جامعه اندیشه هاي خرافی مردم را در جهت منافع هیئت حاکم وقت رهبري می کردند و به طور محسوس به عوام الناس مردم  بی سواد  زود باور حکومت و فرمانروایی می کردند. در چنین شرایط اجتماعی حاکمیت جامعه به دست نیروهاي مرموز و نامرئی و افسانه اي می افتد .هم بروز آفات کشاورزي و بلایاي طبیعی و هم حاکمیت سیاسی افرادي چون محمود غزنوي بر اساس تقدیر و قضا تلقی میشود ومناسبات اجتماعی نیزدر این جامعه معمولاً بر اساس تقدیر و بخت و قضا شکل میگیرد .به همین دلیل، نجوم و خرافات گسترش می یابد و به عنوان حربه اي که مشکل فکر کردن و تحلیل عقلانی امور را از روي دوش افراد بر میدارد، مورداستفاده قرار می گیرد.(رواندی، ۱۳۸۱)

این اساس رهبران فکري و شرایط حاکم بر جامعه در رسوخ باورهاي خرافی نقش اساسی داشته اند.اما در کنار این عوامل، آنچه که باعث شده باورهاي خرافی پس از گذشت قرنها از شکل گیري آن همچنان پا برجا بمانند و در جوامع پیشرفتۀ امروزي نیز همچنان مورد توجه و اعتقاد عموم افراد جامعه واقع شوند، نهادینه شدن آنها در نفس و ذهن بشر است .بنابراین منشأ خرافه پرستی نفس و ذهن بشر به شمار می آید، نفس در مواجه با طبیعت اوضاع آن را به موجب استعداد خود در می یابد و از تغییرات و تأثیرآن متأثر می گردد و به تعبیر تأثیرات خود بر می خیزد .از این رو کیفیت و درجۀ روحیات هر قومی طرز و شکل خرافات آن قوم را معین می دارد)رضازاده شفق، ۱۳۸۶)

نتایج مطالعات محققان در خصوص خرافات و خرافه پرستی:

در تحقیقی که با عنوان»انعکاس باورهاي عامیانه و عقاید خرافی در شعر نظامی «صورت گرفته است، نویسندة مقاله به این نتیجه رسیده است که نظامی، به بسیاري از آداب و عقاید زمان خود که بین عامه ي مردم گنجه رایج بود اعتقاد داشته و پایبند بوده است .همچنین وجود نمونه هاي بی شمارخرافات و باورهاي عامیانه در شعر وي به عنوان شاعر عصر غزنوي و سلجوقی نشان از رواج این باورها و توجه شاعر به آداب و عقاید رایج در زندگی عامه خلق است)الهامی, 1385)

در پژوهشی با موضوع خرافات برشمردن خرافات رایج در ایران از جمله غیب گویی، طالع بینی، فالگیري و دیگر باورهاي خرافی، به بررسی علل روانشناختی اعتقاد به این افکار موهوم پرداخته شده و نتیجه گیري شده است که باید  با توسعۀ علم گرایی و تکیه بر عقلانیت و استدلال در جهت از میان برداشتن باورهاي خرافی اقدام نمود) .ملا باشی، 1383)

صادق هدایت نیز در کتاب نیرنگستان به عنوان اولین اثر مستقلی که در رابطه با موضوع خرافات تألیف شده است ، مردمان کهن و داراي تاریخ و تمدن را داراي خرافات بیشتري نسبت به دیگران دانسته و پس از بررسی پیشینۀ تاریخی و مذهبی برخی از اعتقادات خرافی علل شکل گیري آنهارا از نظر تاریخی مورد بررسی قرارداده و در پایان اینگونه نتیجه گرفته است که براي از میان برداشتن افکار موهوم و خیالی هیچ چیز بهتر از چاپ و نشر آنها نیست زیرا این امر باعث کاسته شدن ارزش و اهمیت خرافات شده و گامی در جهت نابودي آنها است.(هدایت، صادق، 1342)

نتیجه گیری:

خرافه گویی و خرافه پرستی یکی از باورهای اشتباهی است که ممکن است تاثیرات مخربی بر سلامت روح و روان فرد وارد کرده و در صورت عدم کنترل این پدیده ممکن تا پایان عمر بر زندگی افراد تاثیرگذار باشد.

خرافات یک مسئله عمده در سطح جهان است و در زندگی اجتماعی افراد جوامع مختلف تاثیرگذار بوده اما طبق آیات و روایات در این گونه موارد باید به عقل رجوع کرد بر حسب عقلانیت معیارهای تشخیص مسائل را مشخص کرد.

انتهای پیام/ن

 

 

 

 

 

زمان انتشار: جمعه ۱۲ آذر ۱۴۰۰ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 100507

مطالب مرتبط :
خبرگزاری علم و فناوری

گزارش علم وفناوری از امنیت بهداشت روانی در جامعه ایرانی

ناگفته پیداست که بهداشت روان موضوعی فراتر از فقدان يا نبود بيماري رواني است.

بب

رهبر معظم انقلاب اسلامی در دیدار با دست اندرکاران کنگره شهدای استان ایلام:

جنگ مانع بروز استعدادهای ایلام نشد/حادثه زمین فوتبال چوار توسط نویسندگان و هنرمندان معرفی شود

رهبر معظم انقلاب اسلامی:روحیه استقامت و مقاومت مردم استان ایلام در دفاع از مرزهای کشور و ترک نکردن شهر و دیار خود در زیر بمباران های شدید، نشان می دهد که جنگ، نه تنها مانع بروز و ظهور استعدادها نشده، بلکه تربیت و پرورش نخبه و نوابغی همچون شهید رضایی نژاد را در پی داشته است.

Nm

مقاومت در برابر داروهای آنتی میکروبیال یک تهدید بزرگ جهانی است

مقاومت در برابر داروهای آنتی بیوتیکی یعنی درمان نشدن بیماری های عفونی و باید آگاه باشیم که قربانی این حادثه، تمام رده های سنی در کل جهان خواهند بود.

ی

بازدید رئیس سازمان بسیج مستضعفین از نمایشگاه دستاوردهای علمی بسیج

رئیس سازمان بسیج مستضعفین به همراه جمعی از مسئولین استانی، از نمایشگاه دستاوردهای علمی و پژوهشی استان ایلام بازدید کرد.

محسن محمدی

وقتی پای «مد بازی» به زایشگاه باز می شود/قربانیان نوزاد، والدین خرافاتی

متاسفانه فرهنگ های نادرست حتی در دنیا آمدن فرزندان نیز تاثیر گذاشته است،که این امر نیز به مدی تبدیل شده است حتی برخی از زنان پا را فراتر از مد لباس، مد رنگ و حتی نحوه آرایش گذاشته اند و تاریخ تولد فرزندشان را نیز دوست دارند خود انتخاب کنند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب