مجله علمی پژوهشی اکو فیزیولوژی گیاهان زراعی؛

بررسی اثرات روش های مختلف كنترل علف های هرز بر عملكرد كمی و كيفی ذرت علوفه ای

اثرات روش های مختلف كنترل علف‌های هرز بر عملكرد كمی و كيفی ذرت علوفه ای توسط حميد خدام كهنكی و محمد كريمی نژاد بررسی شد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری تهران بزرگ؛ آزمايشی در تابستان ۱۳۹۴ به صورت طرح بلوک های كامل تصادفی در چهار تكرار در مزرعه ای واقع در شهرستان ری به منظور مطالعه تأثير روش های مختلف كنترل علف های هرز بر عملكرد كمی و كيفی ذرت علوفه‌ای رقم (704.SC) انجام شد. تيمارهای آزمايشی شامل: مالچ پالستيک سياه، مالچ پالستيک نقره‌ای روی سياه، مالچ زنده ماش با تراكم ۱۰۰ درصد، مالچ زنده ماش با تراكم ۵۰ درصد، كاربرد علفكش كروز با دز ۲ ليتر در هكتار، علفكش اولتيما با دز ۱۷۵ گرم در هكتار، كنترل تلفيقی (مالچ نقره‌ای روی سياه و علفكش كروز با نصف دز توصيه شده)، كنترل كامل با وجين دستی و تداخل كامل علف های هرز، بودند. نتايج آزمايش نشان داد كه اثر تيمارهای آزمايشی بر تمامی صفات مورد بررسی از جمله ارتفاع بوته، وزن خشک برگ، عملكرد علوفه و صفات كيفی ذرت در سطوح مختلف معنی دار بود. ارزيابی تيمارها نشان داد كه تيمار كنترل تلفيق (T7) بر صفات مذكور به جزء پروتئين، تأثير گذار بوده و نسبت به ساير تيمارها از برتری محسوسی برخوردار شد. اگر چه از نظر آماری در اكثر صفات اختلاف معنی داری ميان كنترل تلفيقی و استفاده از مالچ پالستيک نقره‌ای روی سياه (T2) وجود نداشت. بیشترین عملکرد علوفه ذرت (۳۱/۳۸t/ha) در تيمار كنترل تلفيقی و پس از آن در تيمار مالچ پالستيک سياه (۲۹/۸۸t/ha) توليد گرديد، كه به ترتيب ۴۱ و ۳۲ درصد بيشتر از عملكرد در تيمار وجين دستی بود. كاهش تعداد و بيومس علف های هرز با استفاده از مالچ های پالستيكی هم به تنهايی و هم در تلفيق با علفكش كروز قابل ملاحظه بوده و منجر به كنترل ۹۸ درصدی علف های هرز شد. بنابراين در صورت وجود امکانات لازم از جمله ادوات مالچينگ و سيستم آبياری قطرهای، مالچ های پالستيكی می‌توانند جايگزين مناسبی برای علفكش ها باشند.

مقدمه؛

از عوامل مؤثر در پويايی جوامع علف هرز، علف كش ها هستند؛ گونه های مختلف علف هرز نسبت به انواع مختلف علف كش، درجات متفاوتی از حساسيت و يا مقاومت را نشان می‌دهند (سياهمرگويی، ۱۳۸۳) علفكش هايی مانند آميكاربازون با نام تجاری دايناميک، ريم سولفورون با نام تجاری تيتوس، نيكوسولفورون با نام تجاری كروز و مخلوط نيكوسولفورون و ريم سولفورون با نام تجاری اولتيما از جمله علفكش هايی هستند كه در برخی از منابع برای كنترل علف های هرز مزارع ذرت توصيه شده اند. (Lemieux et al., 2003) نيكوسولفورون به عنوان علف كش سولفونيل اوره پس رويشی، بسياری از علف های هرز تک لپه‌ای مقاوم را در ذرت كنترل می‌كند و در صورت كاربرد صحيح، هيچ خطری را متوجه محصول ذرت و محيط زيست نمی‌كند. (2005, Hale & Jerry) باتوجه به مقاوت روز افزون علف هايی هرز نسبت به علف كش های شيميايی و كاهش عملكرد محصول به نظر می‌رسد كه بايد رويكرد جديدی را نسبت به اين امر اتخاذ كرد از جمله استفاده از مالچ های زنده و غير زنده عليه علف های هرز از اين موارد بوده كه علاوه بر كنترل مناسب می‌تواند موجب حفظ رطوبت، كاهش نوسانات درجه حرارت خاک، افزودن مواد آلی و عناصر غذايی به خاک باشند. بررسی های انجام شده نشان داده است كه وجود پوشش در سطح خاک بدليل خصوصيات فيزيكی و شيميايی مالچ، می‌تواند از جوانه زنی و در نتيجه رشد علف های هرز جلوگيری كند.(Bond & Grundy, 2001) همچنين مالچ با توليد يک لایه خفه كننده موجب كاهش فتوسنتز و درنتيجه مرگ گياهچه های علف هرزکش می‌شود.(Rahman et al., 2005) کشت مخلوط به عنوان نمونه ای از نظام های پايدار در كشاورزی اهدافی نظير ايجاد تعادل اكولوژيک، بهره برداری بيشتر از منابع، افزايش كمی و كيفی عملكرد و كاهش خسارت آفات، بيماری ها و علف های هرز را دنبال می‌كند. (Fenandez-Aparicio et al., 2007) تركيب غلات و لگوم يكی از معمول ترين انواع كشت مخلوط است كه در مورد كشت مخلوط گياهان يكساله با هم انجام می‌گيرد، يكی از اهداف اين كشت افزايش درصد پروتئين غلات توسط لگوم ها می‌باشد (Ross et al., 2005) نتايج يک مطالعه نشان داد كه مخلوط كردن غلات با يک لگوم می‌تواند افزايش
غلظت كربوهيدرات محلول در آب، كاهش سريعتر pH، كاهش تجزيه پروتئين و افزايش ارزش غذايی سيلو را به همراه داشته باشد(Contreras-Govea et al., 2006) از سوی ديگر مديريت تلفيقی علف های هرز رهيافت نوينی برای كنترل بهتر علف های هرز با هزينه كمتر و آسيب حداقل به محيط زيست می‌باشد، بنابراين به منظور بررسی اثرات اكوفيزيولوژيک مديريت تلفيقی علف های هرز بر عملكرد و اجزای عملكرد ذرت و تاثير آن در کنترل علف های هرز، به عنوان يكی از تيمارهای اين آزمايش مورد بررسی قرار گرفت.

مواد و روش؛

به منظور بررسی اثرات روش های مختلف كنترل علف های هرز بر عملكرد كمی و كيفی ذرت علوفه ای آزمايشی در سال ۱۳۹۴ در مزرعه‌ای در روستای دوتويه، بخش كهريزک واقع در شهرستان ری با عرض جغرافيايی ۲۵ درجه و ۳۶ دقيقه شمالی و طول جغرافيايی ۵۱ درجه و ۲۶ دقيقه شرقی با ارتفاع ۱۰۶۲ متر از سطح دريا، انجام شد. طرح آماری مورد استفاده بلوک های كامل تصادفی در چهار تكرار بود كه تيمارهای آزمايش شامل T1: مالچ پالستيک سياه، T2: مالچ پالستيک نقره ای روی سياه هر دو به عرض ۱۲۰ و ضخامت ۳۰ ميكرون، T3 و T4: مالچ زنده ماش در دو نسبت ۱۰۰ و ۵۰ درصد تراكم توصيه شده، T5: كاربرد علفكش نيكوسولفورون با نام تجاری كروز به ميزان ۲ ليتر در هكتار، T6: علفكش نيكوسولفورون+ريم سولفورون با نام تجاری اولتيما به ميزان ۱۷۵ گرم در هكتار، T7: تلفيق روش های كنترل شامل استفاده از مالچ نقره ای روی سیاه و علفكش كاروز با نصف دز توصيه شده، T8: كنترل كامل با وجين دستی و T9: تداخل كامل علف های هرز، بود. هر واحد آزمايشی شامل ۴ رديف كاشت به طول ۶ متر و عرض ۷۵ سانتيمتر بود. دانه ها در هر ردیف در ۲ خط با فاصله ۳۰ سانتيمتر و فاصله بوته ۱۲ سانتيمتر از هم بصورت زيگزاگ كشت شدند. عمليات كاشت در اواخر تير ماه با قرار دادن تعداد ۳ بذر در عمق ۵-۴ سانتیمتر صورت گرفت. بستر كاشت تخت بود، بطوريكه پس از انجام ديسک و تسطيح عمليات كاشت صورت گرفت، آبياری به صورت تحت فشار و از طريق نوار آبياری انجام شد.

صفات مورد اندازه گيری؛ 

در طول دوره رشد گياه زراعی، هر ۱۵ روز نمونه برداری تخريبی صورت گرفته و شاخص های رشد رويشی ذرت مانند ارتفاع بوته، وزن خشک برگ و ساقه اندازه گيری شدند. در برداشت نهايی، عملكرد كال علوفه و اجزای عملكرد ذرت شامل تعداد رديف در بلال و تعداد دانه در رديف اندازه گيری شدند. كليه صفات قابل ارزيابی عملكرد روی ۱۲ بوته پشت سر هم از هر واحد آزمايشی انجام گرفت. برای ارزيابی كيفی علوفه توليد شده مخلوطی از توده تر به مدت ۷۲ ساعت در دمای ۷۵ درجه سانتيگراد آون خشک شده سپس برای تعيين ميزان پروتئين خام (CP) و قابليت هضم (DMD) به آزمايشاگاه ارسال شد. در آزمايشگاه برای تعيين ميزان پروتئين از روشی موسوم به كلدال استفاده گرديد.(Page et al., 1982) همچنين برای اندازه گيری صفت قابليت هضم ابتدا ميزان فيبر غير قابل حل در پاک كننده اسيدی (ADF) با استفاده ار دستگاه فایبرتک اندازه گیری شد‌ و سپس از طريق رابطه زير ميزان قابليت هضم ماده خشک استخراج گرديد. (Van Soest., 1994)
DMD (%) = 88,9 - [ADF (%) × 0,779]

فراوانی و بيوماس علف های هرز؛

از طريق ۴ مرتبه پرتاب كادر به ابعاد ۰/۵×۰/۵ متر به طور تصادفی در هر پلات جمعيت طبيعی علف های هرز شمارش، سپس برای اندازه گيری بيوماس به مدت ۷۲ ساعت در دمای ۷۵ درجه سانتيگراد در آون قرار داده شدند. نمونه گيری در مرحله ظهور ابريشم انجام شد (Kropff et al., 1993) در نهايت پس از اندازه گيری صفات، مقايسه ميانگين تيمارها با استفاده از آزمون دانكن درسطح احتمال ۰/۰۵ و تجزيه آماری با استفاده از نرم افزار SAS صورت پذيرفت.

نتايج و بحث:

ارتفاع بوته؛

بررسی ها حاكی از اثر معنی دار تيمارها بر ارتفاع ذرت در سطح ۱ درصد می‌باشد. (جدول ۱) با نگاهی به جدول مقايسه ميانگين تأثير تيمارهای مختلف بر ارتفاع بوته ذرت پيداست. بدين ترتيب كه كوتاه ترين و نازک ترين بوته ها در تيمارهای (T4) ماش با تراكم ۵۰ درصد و (T9) شاهد علف هرزی وجود داشت. همچنين كنترل تلفيقی از بلند ترين و قطورترين بوته ها برخوردار بود. اين نتايج بيانگر وجود رقابت شديد در تيمار شاهد با علف های هرز می‌باشد كه موجب كاهش ارتفاع شده است. به نظر می‌رسد هرچه تراكم گياهی بين بوته های ذرت افزايش پيدا كند رقابت برای جذب نور و عناصر غذايی افزايش یافته و اين امر منجر به كاهش ارتفاع می‌گردد. همچنين تداخل علف هرز با ذرت در تيمار شاهد (T9) و افزايش تراكم بين رديف های كاشت ذرت در تيمارهای (T4 و T3) ماش با تراكم ۱۰۰ درصد و ۵۰ درصد باعث كاهش ارتفاع بوته شد. در توجيه اين مطلب می‌توان به گزارش موسوی و همكارانش اشاره كرد كه نشان داند، كاهش در ارتفاع بوته می‌تواند در نتيجه رقابت گياه زراعی با علف هرز بر سر پارامترهای محيطی مانند نور، آب و فضا باشد كه منجر به كاهش فتوسنتز، توليد و در نهايت ارتفاع در ذرت می‌گردد. (Moosavi et al., 2012)

وزن خشک برگ و ساقه؛

تأثير تيمارهاي مختلف بر وزن خشک برگ و ساقه در سطح احتمال ۱ درصد معنی دار بود (جدول ۱) مقايسه ميانگين های وزن خشک برگ و ساقه تحت تأثير تيمارهای مختلف، حاكی از آن است كه گياهان كاشته شده در كرت هايی با كنترل تلفيقی (T7) که علف های هرز در آنها به طور كامل كنترل شده بود بيشترين وزن خشک برگ و ساقه را به ترتيب با (۳/۹۳t/ha و ۹/۷۸) به خود اختصاص داد. از طرفی ذرت های كاشته شده در كرت هايی شامل ماش با تراكم ۱۰۰ درصد و ۵۰ درصد از كمترين وزن خشک در هر سه صفت برخوردار بودند، مهمترين علت اين امر حضور و رقابت علف های هرز با بوته های ذرت می‌باشد. تيمار شاهد (T9)
نیز به دليل وجود علف هرز بسيار شرايطی مشابه را داشت. (جدول ۲) سرلک و عليخانی (۱۳۸۸) در مطالعه ای نشان دادند كه بيشترين ميزان ماده خشک ذرت شيرين در كشت خالص آن نسبت به كشت مخلوط آن با ماش به دست می‌آيد. با كاهش سهم ذرت، ميزان ماده خشک كاهش يافت و تغييرات اين كاهش عملكرد بطور يكسان نبود. اين تفاوت دما بر سرعت جوانه زنی و رشد سريع گياه بسيار موثر بود. اين نتايج با يافته های هال (1999, Hall ) مطابقت داشت.

تعداد رديف در بلال و دانه در رديف؛

بر اساس تجزيه واريانس داده های آماری تعداد رديف در بلال در سطح ۵ درصد و تعداد دانه در رديف در سطح ۱ درصد معنی دار شد. (جدول ۱) وجود اختلاف معنی دار ميانگين تيمارها در بررسی صفات مذكور مشهود می‌باشد. با نگاهی به تأثير مستقل تيمارها بر تعداد دانه در رديف و تعداد رديف در بلال، مشاهده می‌شود كه تيمار كنترل تلفيقی (T7) با متوسط ۵۱/۲۲ بيشترين و تيمار شاهد علف هرزی (T9) با متوسط ۴۱/۴۵ كمترين تعداد دانه در رديف را دارا بودند. (جدول ۲) لازم به ذكر است كه بين كنترل تلفيقی و استفاده از مالچ های پالستيكی سياه (T1) و نقره ای روی سياه (T2) از نظر آماری اختلاف معنی داری وجود نداشت. همچنين مقايسه ميانگين داده ها نتايج مشابهی را در مورد صفت تعداد رديف در بلال نشان داد. (جدول ۲) به باور روزبهانی و همكاران (۱۳۸۸) كنترل تلفيقی نه تنها سبب كنترل موثرتر علف های هرز ذرت می‌شود بلكه باعث افزايش اجزای عملكرد از جمله تعداد دانه در رديف، اندازه بلال و تعداد رديف در بلال ذرت شده كه اين امر سبب افزايش عملكرد در واحد سطح می‌شود. در مطالعه ای ديگر مشخص گرديد كه در ذرت صفاتی مانند طول بلال، تعداد رديف در بلال، تعداد دانه در رديف، وزن هزار دانه در متوسط دو سال به طور قابل توجهی تحت تاثير مالچ پلی اتيلن قرار گرفت و نسبت به تيمار عدم مالچ شاهد
برتری داشت (2007 .,Pinjari)

عملكرد خشک علوفه؛

تجزيه واريانس داده ها بيانگر اثر معنی دار عملكرد خشک علوفه ذرت بر تمامی تيمارها در سطح احتمال ۱ درصد بود. (جدول ۱) در مقايسه ميانگين داده ها مشاهده شد كه كنترل مناسب علف های هرز موجب افزايش عملكرد خشک علوفه ذرت در تيمار كنترل تلفيقی (T7) با معدل ۳۱/۸t/ah شد. (جدول ۲) از طرفی نتايج مقايسه ميانگين ها حاكی از افت ۵۰/۵۵ درصدی عملكرد خشک علوفه ذرت در تيمار شاهد (T9) نسبت به كنترل تلفيقی بود. وجود علف هرز در تيمار شاهد منجر به ايجاد رقابت در جذب نور و عناصر غذايی شده و اين امر كاهش علوفه در ذرت را باعث می‌شود. پس از كنترل تلفيقی استفاده از مالچ های پالستيكی سياه و نقره ای روی سياه و علفكش كروز (T5) از بيشترين عملكرد علوفه برخوردار شدند. نتايج بررسی كاشی و همكاران (۱۳۸۲) نشان داد كه مالچ پلی اتيلن سياه با جلوگيری از رويش علف های هرز و حفظ رطوبت خاک، مقدار عملكرد كل را به ميزان قابل توجه ۸۵ درصد افزايش داده است، همچنين وزن خشک اندام های هوايی بوته نيز به طور معنی داری تحت تأثير مالچ افزايش يافت. اين نتايج با گزارش ساير محققان مطابقت داشت.(Nurs et al., 2006) همچنين عملكرد علوفه ذرت در تيمار ماش با تراكم ۱۰۰ درصد حدود ۱۵ درصد و در تيمار ماش با تراكم ۵۰ درصد حدود ۱۰ درصد نسبت به كشت خالص ذرت افزايش نشان داد. (جدول ۲) مقدم و همكاران (۱۳۸۸) گزارش كردند كه در تيمارهای افزايشی اختلاط ذرت – ماش، نه تنها عملكرد ذرت كاهش نيافت بلكه عملكرد ماش نيز به آن اضافه شد، علف های هرز بهتر كنترل گرديد، اثر منفی حضور آنها كاهش يافت و شرايط برای رشد بهتر ذرت و ماش فراهم گرديد. در بررسی مورگان و ويلی (Willey & Morgado 2003 )كشت مخلوط افزايشی ذرت و لوبيا باعث كاهش ماده خشک تک بوته لوبيا و ذرت نسبت به كشت خالص گرديد اما عملكرد كل افزايش يافت.

پروتئين خام (CP)؛

نتایج حاصل از جدول تجزيه واريانس نشان داد که اثر تيمارهای آزمايشی بر درصد پروتئين خام موجود در علوفه ذرت در سطح ۵ درصد معنی دار می‌باشد. (جدول ۱) پيش تر، در تحقيق ديگر نيز اثرات معنی دار تيمارهای مختلف بر پروتئين علوفه را گزارش كرده بودند (Ledin & Assefa 2001) مقایسه میانگین ها نشان از برتری تيمارهای ماش با تراكم ۱۰۰ و ۵۰ درصد (T4 و T3) به ترتيب با ميانگين ۱۱/۹۸ و ۱۲/۳۱ درصد پروتئين نسبت به ساير تيمارها داشت. (جدول ۲) كشت مخلوط لگوم ها با غير لگوم ها اغلب موجب افزايش ميزان پروتئين خام برداشت شده در هكتار نسبت به كشت خالص غلات می‌شود. (Kuusela et al., 2004) در كشت مخلوط با لگوم، رقابت بين ذرت و لگوم كاهش و سهم لگوم در توليد ماده خشک و ميزان پروتئين افزايش می‌يابد. (Saleem,1995) يكی از گياهان سازگار با ذرت با توجه به نوع رشد دو گياه، ماش بوده و علوفه ماش از نظر پروتئين بسيار غنی و ميزان پروتئين آن در صورتي كه به موقع برداشت شود تا حدود ۲۰-۱۰ درصد می‌رسد. همچنين مالچ پالستيكی سياه (T1) و كنترل تلفيقی (T7) به ترتيب با ميانگين ۷/۰۱ و ۷/۷۹ درصد از كمترين ميزان پروتئين برخوردار بودند. نتايج يک مطالعه نشان داد كه مخلوط كردن گراس يا غالت با يک لگوم می‌تواند افزايش غلظت كربوهيدرات
محلول در آب، كاهش سريعتر pH ،كاهش تجزيه پروتئين و افزايش ارزش غذايی سيلو را به همراه داشته باشد. (Contreras-Govea et al., 2006)

قابليت هضم ماده خشک (DMD)؛

از عوامل مهم توليد و مديريت گياهان علوفه ای، بلال بودن كيفيت علوفه می‌باشد. كيفيت علوفه، مقدار كل تركيب گياهی است كه حيوان پس از تغذيه به طور مؤثری از آن استفاده می‌كند. به عبارت ديگر كيفيت علوفه را می‌توان عملكرد علوفه خورده شده و ماده خشک قابل هضم تعريف نمود. (Coleman & Moore, 2003) نتايج حاصل از تجزيه واريانس داده ها نشان از اثر معنی دار تيمارهای مختلف بر قابليت هضم علوفه ذرت در سطح ۵ درصد داشت. (جدول ۱) بيشترين ميزان ماده خشک قابل هضم علوفه ذرت با ۶۵/۳۳ درصد از آن تيمار مالچ پالستيک سياه (T1) شد. (جدول ۲) هر چند استفاده از كنترل تلفيقی (T7) و مالچ پالستيک نقره ای روی سياه (T1) نيز نتايج مشابهی را به همراه داشت و اختلاف معنی داری بين آنها مشاهده نشد. (جدول ۲) کمترين درصد قابليت هضم (DMD) به تيمارهای ماش با تراكم ۱۰۰ درصد و شاهد به ترتيب با ۵۰/۱۵ و ۵۰/۱۸ درصد تعلق داشت. برطبق آزمايش مقدم و همكاران (۱۳۸۸) مشخص گرديد كه حداكثر ماده خشک قابل هضم به تيمار ذرت خالص با كنترل علف هرز و حداقل آن به تيمار ماش خالص بدون كنترل علف هرز اختصاص يافت، همچنين آنها نشان دادند كه با افزايش درصد ماش در تيمارهای افزايشی، درصد ماده خشک قابل هضم به تدريج كاهش می‌يابد. در آزمايش ديگر مشخص گرديد كه غلات نسبت به لگوم ها ماده غذايی قابل هضم بيشتری داشته و با افزايش نسبت لگوم در تركيب علوفه، اين مقدار کاهش می‌یابد. (Lithourgidis et al., 2006)

تعداد و وزن خشک علف های هرز؛

بررسی تعداد و وزن خشک علف های هرز در مرحله ظهور ابريشم نشان از اثر معنی دار تيمارها بر اين صفات در سطح احتمال ۱ درصد داشت. (جدول ۱) نتايج تحقيق حاضر نشان داد كنترل تلفيقی علف های هرز بيشترين اثر كاهنده را بر تراكم و وزن خشک علف های هرز دارد. بدين ترتيب كه كمترين تعداد و وزن خشک علف های هرز در تيمار كنترل تلفيقی (T7) به ترتيب با ۷/۷۵plant/m2 و ۸/۵۵kg/ha به ثبت رسید. (جدول ۲) در حالی كه تيمار شاهد علف هرزی (T9) با ۴۳۴/۵۰plant/m2 از بالاترين تراكم و با ۳۹۷/۲۶kg/ha از بالاترين وزن خشک علف هرز در بين ساير تيمارها برخوردار شد. در آزمايشی با شش روش مختلف كنترل شامل شيميايی، مكانيكی و تركيبی از آن ها مشاهده شد كه تلفيق روش های شيميايی و مكانيكی براحتی می‌تواند مشكل تراكم و زيست توده علف های هرز ذرت را حل نمايد. (Mohler et al., 1997) در مطالعه ای ديگر محققين تلفيق روش شيميايی و كاربرد وجين كن دوار را بر ذرت و كنترل علف های هرز آن بررسی كرده و نتيجه گرفتند كه كاربرد روش شيميايی كاهش يافته در تلفيق با وجين كن دوار نسبت به روش شيميايي تنها، تأثير بيشتری در كنترل و كاهش وزن خشک علف های هرز داشته و عملكرد ذرت را افزايش داد. (Douglas et al., 1995) اشاره به اين مطلب كه در تيمار كنترل تلفيقی از علفكش كروز با نصف دز توصيه شده (1lit/ha) به همراه مالچ پالستيكی استفاده شد، از نظر كاهش مصرف علفكش، صرفه جويی در هزينه های مبارزه عليه علف های هرز و كمک به تحقق كشاورزی پايدار بسيار حائز اهميت بود. تأثير مثبت استفاده از مالچ زنده بر كنترل علف های هرز مشهود بود. بدين صورت كه تيمار ماش با تراكم ۱۰۰ درصد نسبت به تيمار شاهد از برتری ۴۹/۸۲ و ۶۶/۰۸ درصدی به ترتيب در كاهش تراكم و وزن خشک علف های هرز برخوردار بود. هرچند ماش رقيب ضعيفی نسبت به ذرت در كنترل علف های هرز می‌باشد اما افزودن آن به ذرت می‌تواند قدرت رقابت ذرت با علف های هرز را با جايگزينی ماش به جای بخشی از علف های هرز و همچنين پوشش سريع تر زمين افزايش دهد با افزايش درصد ماش در تيمارهای كشت مخلوط افزايشی، زمين سريعتر پوشيده شد و كنترل علف های هرز بهتر صورت گرفت. (مقدم و همكاران، ۱۳۸۸)

نویسندگان: ۱. حميد خدام كهنكی و ۲. محمد كريمی نژاد

۱. دانشگاه آزاد اسلامی، واحد شهرری، عضو باشگاه پژوهشگران جوان و نخبگان، تهران، ايران

۲. دانشگاه آزاد اسلامی ورامين - پيشوا، کارشناس ارشد، تهران، ايران

 

جهت دریافت مقاله اینجا کلیک کنید.

 

انتهای پیام/

زمان انتشار: شنبه ۱۸ دی ۱۴۰۰ - ۲۲:۰۰:۳۹

شناسه خبر: 101096

مطالب مرتبط :
مواد آلی

نجفی عنوان کرد:

کسب رتبه Q۱ توسط مجله بین المللی بازیافت مواد آلی در کشاورزی دانشگاه آزاد اصفهان

رییس دانشگاه آزاد اسلامی استان اصفهان از کسب جایگاه علمی Q۱ مجله بین‌المللی بازیافت مواد آلی در کشاورزی این واحد دانشگاهی در میان مجلات برتر Scuposخبر داد.

۳۲۱

برگزاری وبينار آموزشي مديريت علفهاي هرز در گلخانه در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي هرمزگان

وبينار آموزشي مديريت علفهاي هرز در گلخانه در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي هرمزگان با هدف افزایش میزان محصول در سطح برگزار شد.

بررسی اثر تاريخ های كاشت بر عملكرد اكوتيپ های گياه زعفران در منطقه نطنز

فصلنامه علمی پژوهشی فيزيولوژی گياهان زراعی؛

بررسی اثر تاريخ های كاشت بر عملكرد اكوتيپ های گياه زعفران در منطقه نطنز

عليرضا پازكی، محمد كريمی نژاد و عليرضا فولادی طرقی اثر تاريخ های كاشت بر عملكرد اكوتيپ های گياه زعفران (.Crocus sativus L) در منطقه نطنز را بررسی کردند.

ارتباط صنعت و دانشگاه

سرپرست جهاد دانشگاهی کهگیلویه و بویراحمد:

رویکرد دانشگاهها به موضوع علم از مقاله محوری خارج شود/ تحقیقات مسأله محور گره گشای مشکلات جامعه است

رویکرد و نوع نگاه دانشگاههای کشور و کهگیلویه و بویراحمد به موضوع علم، تحقیقات و پژوهش باید از مقاله محوری خارج شده تا بتواند کارهایی انجام دهد که به صنعت کمک کند نه اینکه تنها یک کتاب، پایان نامه یا مقاله تهیه، تدوین، تألیف و چاپ شده و در گوشه کتابخانه ها خاک بخورد.

۲۶

چاپ مقاله علمي تاليف محققان مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي

مقاله علمی دو تن از محققان هرمزگان در زمینه شاخص های زیستی چاپ شد.

چاپ مقاله دکتر انصاری استاد دانشگاه بزرگمهر قائنات در مجله

حمایت از طرحهای پژوهشی دفاع مقدس در کهگیلویه و بویراحمد

اداره ‌کل حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس کهگیلویه و بویراحمد از طرحهای پژوهشی و تحقیقاتی حوزوی با موضوع دفاع مقدس در این استان حمایت همه ‌جانبه می کند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب