گزارش علم وفناوری از رژیم بدون گلوتن

گلوتن مفید یا مضر برای سلامتی

رژیم بدون گلوتن طرفداران زیادی دارد. هواداران این رژیم، دلایل مختلفی برای دنبال‌کردن آن دارند. بعضی‌هایشان به‌دنبال کاهش وزن هستند و برخی دیگر دوست دارند سالم‌تر باشند. گفتنی است کسانی که به گلوتن حساسیت دارند، باید از مصرف گلوتن خودداری کنند، در غیر این‌ صورت ناراحتی‌های شدیدی برای‌شان به‌وجود می‌آید.

به گزارش خبرگزاری علم وفناوری هرمزگان؛ اجتناب کامل از گلوتن دشوار است؛ به این علت که در بسیاری از موادغذایی که در غذاهایمان استفاده می‌کنیم، گلوتن وجود دارد. 
منابع اصلیِ گلوتن در رژیم‌های غذایی محسوب می‌شوند:
موادغذایی مبتنی بر گندم؛ مثل سبوس گندم، آرد گندم، گندم آلمانی (اسپلت)، گندم الجزایری (دوروم)، گندم خراسان (کاموت) و سمولینا؛جو؛چاودار؛
چاودم (تریتیکاله)؛مالت؛مخمر آب‌جو اینها هم مواد غذایی‌ای هستند که ممکن است حاوی گلوتن افزودنی باشند:
نان: همه‌ی نان‌های مبتنی بر گندم؛
پاستا: همه‌ی پاستاهای مبتنی بر گندم؛
غلات: مگر اینکه برچسب بدون گلوتن خورده باشند؛
محصولات پخته‌شده: کیک، کوکی، مافین، پیتزا، برد کرامب (خرده نان) و شیرینی؛
هله‌هوله‌ها: آب‌نبات، کراکر، غذاهای بسته‌بندی، آجیل بوداده، چیپس و پاپ‌کورن و چوب‌شور؛
سس‌ها: سس سویا، سس تری‌یاکی، سس هویسین، تَرچاشنی (مارینید) و چاشنی سالاد؛
نوشیدنی‌ها: نوشیدنی‌های الکلی؛
سایر خوراکی‌ها: کوسکوس (بلغور عربی) و گوشتابه (سوپ آبکی)، مگر اینکه برچسب بدون گلوتن خورده باشند.
آسان‌ترین راه برای پرهیز از گلوتن، خوردن غذاهای فرآوری‌نشده و تک‌ماده‌ای است. راه دیگر این است که برچسب ترکیبات همه‌ی موادغذایی را که می‌خرید، بخوانید، چه‌بسا مقادیری گلوتن داشته باشند؛ برای مثال، جو دوسر به‌صورت طبیعی گلوتن ندارد، اما اغلب آلوده به گلوتن می‌شود، چون ممکن است در همان کارخانه‌ای فرآوری شود که سایر موادغذایی مبتنی بر گندم در آن تولید می‌شوند.
خلاصه اینکه اجتناب کامل از گلوتن دشوار است؛ چون در بسیاری از موادغذایی رایج وجود دارد. بهترین راه برای اجتناب از گلوتن، خوردن غذاهای کامل تک‌ماده‌ای است.
گلوتن چیست ؟
گلوتن نوعی پروتئین است که در غلاتی مثل گندم، جو و جو دوسر وجود دارد. بعضی از افراد در هضم و جذب گلوتن دچار مشکل هستند که به آن بیماری سلیاک می‌گویند و نوعی بیماری خودایمنی است. کسانی که دچار این بیماری هستند باید در رژیم غذایی خود موادی استفاده کنند که فاقد گلوتن باشد، مثل انواع برنج سفید و برنج قهوه‌ای، ذرت و گندم فاقد گلوتن. همچنین این افراد باید دقت کنند که پاره‌ای از مواد غذایی فرآوری شده و آماده نیز در تهیه سس ویا ادویه جاتی که استفاده می‌کنند، دارای گلوتن هستند و حتماً باید به برچسب روی مواد غذایی که نوشته شده باشد «فاقد گلوتن»، توجه کنند.
امروزه برخی از رژیم‌های غذایی برای لاغری استفاده می‌شود که به آن‌ها رژیم‌ بدون گلوتن گفته می‌شود؛ البته چون گلوتن بیشتر در مواد کربوهیدراتی مثل انواع نان ( سفید، سبوس‌دار و جو) وجود دارد؛ در این رژیم‌ها با حذف نان، که خود موجب مصرف کالری اضافه و اضافه وزن می‌شود؛ می‌توان تا اندازه‌ای چاقی را کنترل کرد. باید در نظر داشت که حذف کلیه نان و غلات از مواد غذایی، می‌تواند به بدن ضرر بزند و باعث بروز بسیاری از بیماری‌ها ‌شود؛ چون غلات و انواع نان‌ها علاوه بر گلوتن، حاوی مقادیر زیادی از انواع ویتامین و مواد معدنی و ریزمغذی‌ها هستند که عدم مصرف آن‌ها باعث بروز سوء‌تغذیه می‌شود.
نان بدون گلوتن چگونه نانی است و چه خواصی دارد ؟ - پاسخگویان
 
 
گلوتن و چاقی
ارتباط بین گلوتن و چاقی در حقیقت به خود گلوتن مربوط نمی‌شود؛ زیرا گلوتن یک نوع پروتئین است که نمی‌تواند با ذخیره شدن در بدن سبب چاقی شود؛ اما ارتباط گلوتن و چاقی مربوط به موادی است که حاوی گلوتن هستند. چون گلوتن در گندم، جو و جو دوسر وجود دارد و این مواد علاوه‌بر داشتن گلوتن، حاوی مقدار زیادی کربوهیدرات هستند که این کربوهیدرات موجب چاقی می‌شود. بنابراین با حذف گلوتن از رژیم غذایی در واقع مجبور هستید مصرف نان را کنار بگذارید که در نتیجه به کاهش وزن و لاغری شما کمک می‌کند.
نان بدون گلوتن چیست ؟!
نان بدون گلوتن نوعی نان است که از غلات بدون گلوتن مثل ذرت یا برنج تهیه ویا از ارزن، کینوا و غلات دیگر تهیه می‌شود؛ همچنین برخی از انواع نان بدون گلوتن با گندمی که گلوتن آن تصفیه شده باشد، پخته می‌شود. همچنین یک از حبوبات که فاقد گلوتن است و ویتامین‌های مفید زیادی برای بدن دارد، نخود است که برخی از افراد از ترکیب آن با ذرت که فاقد گلوتن است، انواعی خوشمزه از نان بدون گلوتن تهیه می‌کنند. به همین دلیل افرادی که تحت رژیم بدون گلوتن قرار دارند، می‌توانند همراه با غذای خود نان مصرف کنند و از طعم نان‌های خوشمزه بدون گلوتن لذت ببرند.
مضرات گلوتن چیست ؟!
به‌طور خاص گلوتن تنها برای افرادی که نسبت به جذب و هضم آن مشکل دارند، یعنی به بیماری سلیاک دچار هستند؛ مضر است و در بقیه موارد ضرری ندارد. البته در بررسی‌های طولانی مدت که بر روی مضرات گلوتن و  ارتباط آن با این بیماری انجام شده است، معلوم گردیده افرادی که دچار بیماری سیلیاک هستند، حدوداً ۴ تا ۹ درصد بیشتر احتمال ابتلا به بیماری دیابت نوع یک را دارند؛ که البته این رابطه چندان بی‌دلیل نیست، زیرا هر دو این بیماری‌ها از انواع بیماری‌های خودایمن هستند. فردی که به یک بیماری خودایمن مبتلا است، احتمال ابتلا به انواع دیگری از بیماری‌های خود ایمن را دارد؛ به همین دلیل چنانچه فردی به سلیاک مبتلا باشد، امکان دارد به دیابت نوع یک نیز مبتلا باشد و بالعکس.
 
نکاتی درباره کربوهیدرات و گلوتن - محصولات سالم و ارگانیک OAB
 
برنج بدون گلوتن
انواع برنج به طور طبیعی فاقد هرگونه گلوتن هستند اما ذکر این نکته شایان توجه است که بعضی از برنج‌های آماده و یا مواد غذایی برنجی که در غذاهای فرآوری شده و آماده به مصرف استفاده می‌شود، ممکن است به‌خاطر استفاده از انواعی از سس‌ها و افزودنی‌ها دچار کمی گلوتن باشد. به همین دلیل پیش از اقدام به تهیه و مصرف این گونه خوراکی‌ها، حتما برچسب آن‌ها را چک نمایید و تنها به وجود برنج در آن‌ها و عدم وجود غلات دیگر، اکتفا نکنید.
خوراکی‌هایی که در رژیم بدون گلوتن می‌توان خورد
گزینه‌های بدون گلوتن فراوانی وجود دارند که به شما اجازه می‌دهند غذاهای سالم و خوشمزه برای خودتان مهیا کنید. آنچه در ادامه می‌آید، فهرستی از موادغذایی بدون گلوتن است:
گوشت و ماهی: همه‌ی انواع گوشت و ماهی، به‌جز گوشت‌های پردازش‌شده
تخم‌مرغ: تخم‌مرغ به‌صورت طبیعی بدون گلوتن است
لبنیات: محصولات ساده‌ی لبنی مثل شیر معمولی، ماست و پنیر معمولی گلوتن ندارند؛ اما محصولات لبنی طعم‌دار ممکن است افزودنی‌هایی داشته باشند که حاوی گلوتن باشد، بنابراین باید برچسب موادغذایی را بخوانید
میوه‌ها و سبزیجات: همه‌ی میوه‌ها و سبزیجات به‌طور طبیعی بدون گلوتن هستند
تخم‌ها و دانه‌ها: همه‌ی تخم‌ها و دانه‌ها
روغن‌ها: همه‌ی روغن‌های گیاهی و کره
گیاهان و ادویه‌جات: همه‌ی گیاهان و ادویه‌جات
نوشیدنی‌ها: بیش‌تر نوشیدنی‌ها، به‌جز نوشیدنی‌های الکلی (مگر آنکه برچسب بدون گلوتن خورده باشند)
غلات بدون گلوتن: کینوا، برنج، گندم سیاه، نشاسته‌ی کاساو، ذرت خوشه‌ای، دانه‌ی ذرت، ارزن، آمارانت، اروروت (سیب‌زمینی چینی)، تِف و جوی دوسر (اگر برچسب بدون گلوتن داشته باشد)
نشاسته‌ها و آردهای بدون گلوتن: سیب‌زمینی، آرد سیب‌زمینی، ذرت، آرد ذرت، آرد چیکپی، آرد سویا، آرد بادام، آرد نارگیل و آرد تاپیوکا.
 
گلوتن در چه موادی است؟ - نبض ما
 
مزایای رژیم بدون گلوتن
رژیم بدون گلوتن مزایای فراوانی دارد؛ به‌ویژه برای کسانی که دچار بیماری سلیاک هستند. آنچه در ادامه می‌آید، برخی از مزایای رژیم بدون گلوتن است:
۱. مشکلات گوارشی را کاهش می‌دهد
خیلی‌ها برای درمان التهاب، درمان اسهال یا درمان یبوست، گاز معده، درمان خستگی و خیلی از مشکلات گوارشی دیگر، به رژیم بدون گلوتن روی می‌آورند، مطالعات حاکی از آن است که دنبال‌کردن یک رژیم بدون گلوتن می‌تواند به کاهش مشکلات گوارشی در افرادی کمک کند که بیماری سلیاک و حساسیت به گلوتنِ غیرسلیاکی دارند، در یک مطالعه، ۲۱۵ نفر مبتلا به بیماری سلیاک به‌مدت شش ماه از رژیم بدون گلوتن استفاده کردند. این رژیم بدون گلوتن در کاهش درد معده، تعداد دفعات اسهال، حالت تهوع و دیگر مشکلات بسیار مؤثر بود.
۲. التهاب مزمن را در مبتلایان به بیماری سلیاک کاهش می‌دهد
التهاب فرایندی طبیعی است که به بدن کمک می‌کند عفونت را از بین ببرد و بهبود یابد. گاهی اوقات التهاب ممکن است از کنترل خارج شود و هفته‌ها، ماه‌ها و چه‌بسا سال‌ها این روند طول بکشد. این مشکل را التهاب مزمن می‌نامند و ممکن است منجر به مشکلات متعددی برای سلامتی انسان بشود.
رژیم بدون گلوتن می‌تواند برای کاهش التهاب مزمن در کسانی که مبتلا به بیماری سلیاک هستند، مفید باشد. مطالعات متعددی حاکی از آن است که یک رژیم بدون گلوتن می‌تواند نشانه‌های التهاب، همچون سطوح آنتی‌بادی را کاهش دهد، در ضمن می‌تواند به درمانِ آسیب روده هم کمک کند که به‌واسطه‌ی التهاب گلوتنی در مبتلایان به بیماری سلیاک به‌وجود آمده است.
کسانی که حساسیت گلوتنی غیرسلیاکی دارند هم ممکن است دچار سطوح پایینی از التهاب باشند؛ اما هنوز کاملا مشخص نیست آیا رژیم بدون گلوتن می‌تواند التهاب را در این افراد هم کاهش بدهد یا خیر.
۳. انرژی را افزایش می‌دهد
کسانی که مبتلا به بیماری سلیاک هستند، اغلب احساس خستگی، کُندی یا مه‌مغزی (کمبود آگاهی) می‌کنند. ممکن است کمبود مواد مغذی به‌علت آسیب به روده باعث این نشانه‌ها بشود؛ مثلا کمبود آهن می‌تواند منجر به کم خونی شود که در مبتلایان به بیماری سلیاک شایع هم هست.
پس اگر فردی مبتلا به بیماری سلیاک باشد، روی‌آوردن به رژیم بدون گلوتن می‌تواند سطح انرژی او را افزایش داده و باعث شود دیگر احساس خستگی و کسالت نکند.
۴. به کاهش وزن کمک می‌کند
جای تعجب نیست که با دنبال‌کردنِ رژیم بدون گلوتن وزن هم کم کنید؛ به این دلیل که این رژیم بسیاری از هله‌هوله‌هایی را حذف می کند که کالری‌های ناخواسته‌ای به رژیم انسان اضافه می‌کنند. در یک رژیم بدون گلوتن اغلب میوه‌ها، سبزیجات و پروتئین های بدون چربی جایگزین این خوراکی‌ها می‌شوند.
اما باید از خوراکی‌های بدون گلوتن فرآوری‌شده مثل کیک، شیرینی و هله‌هوله‌ها هم اجتناب کنید؛ چون ممکن است فورا کالری زیادی به رژیم شما اضافه کنند.
روی خوردن غذاهای کامل، فرآوری‌نشده و بدون گلوتن، مثل میوه‌ها و سبزیجات و پروتئین‌های بدون چربی تمرکز کنید، خلاصه اینکه، یک رژیم بدون گلوتن می‌تواند مزایای فراوانی برای سلامتی به ارمغان بیاورد؛ به‌ویژه برای کسانی که مبتلا به بیماری سلیاک هستند. این رژیم می‌تواند مشکلات گوارشی و التهاب مزمن را کاهش بدهد، باعث افزایش انرژی شود و وزن را کم کند.
مشکلات رژیم بدون گلوتن
رژیم بدون گلوتن علی‌رغم همه‌ی مزایایی که برای سلامتی دارد، ممکن است مشکلاتی هم به‌همراه داشته باشد. اینها معایب رژیم بدون گلوتن هستند:
۱. خطر کمبود مواد مغذی
خطرِ کمبود چندین نوع مواد مغذی، کسانی را که مبتلا به بیماری سلیاک هستند، تهدید می‌کند. کمبود فیبر، آهن، کلسیم، ویتامین b12، ویتامین بی۹، روی (زینک)، ویتامین‌ A، ویتامین D، ویتامین E و ویتامین K از آن جمله هستند.
جالب اینجاست که مطالعات مختلف نشان داده‌اند اجرای رژیم بدون گلوتن کمکی به درمان کمبود مواد مغذی نمی‌کند؛ به این علت که به‌نظر می‌رسد دنبال‌کنندگان رژیم بدون گلوتن بیشتر خوراکی‌های فرآوری‌شده‌ای را انتخاب می‌کنند که برچسب بدون گلوتن خورده‌اند، نه خوراکی‌های مغذی بدون گلوتنی مانند میوه و سبزی.
علاوه بر این، بسیاری از انواع بدون گلوتنِ غذاها با ویتامین‌های گروه بی، مثل ویتامین بی۹ غنی نشده‌اند. از آنجایی که نان غنی‌شده منبع اصلیِ ویتامین‌های B است، افرادی که رژیم بدون گلوتن را دنبال می‌کنند، ممکن است در خطر کمبود این ویتامین‌ها باشند. این نکته برای خانم‌های بارداری که مبتلا به بیماری سلیاک هستند، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است؛ زیرا ویتامین‌های گروه بی برای رشد یک کودک سالم بسیار ضروری هستند.
۲. یبوست
یبوست یکی از مشکلات شایع در رژیم بدون گلوتن است. رژیم‌های بدون گلوتن بسیاری از منابع محبوب فیبر، مثل نان، سبوس و سایر محصولات مبتنی بر گندم را حذف می‌کنند. داشتن رژیم سرشار از فیبر می‌تواند به تقویت سلامتِ حرکات روده کمک کند.
علاوه بر این، بسیاری از جایگزین‌های بدون گلوتنِ محصولات مبتنی بر گندم، فیبر کمی دارند. این هم می‌تواند دلیل دیگری برای شایع‌بودن یبوست در رژیم بدون گلوتن باشد.
پس اگر فردی با رژیم بدون گلوتن از یبوست رنج می‌برد، باید میوه‌ها و سبزیجات سرشار از فیبر بیش‌تری مصرف کند، مثل کلم بروکلی، لوبیا، عدس، کلم بروکسل و انواع توت‌ها.
۳. هزینه‌ی فراوان
اجرای رژیم بدون گلوتن با دست خالی دشوار است!
تحقیقات نشان می‌دهند قیمت غذاهای بدون گلوتن تقریبا ۲٫۵برابرِ غذاهای معمولی است؛ به این دلیل که تولید غذاهای بدون گلوتن هزینه‌ی بیشتری برای تولیدکنندگان دارد، برای مثال، خوراکی‌های بدون گلوتن باید از آزمایش‌های دشوارتری عبور کرده و آلوده نشوند.
پس اگر با مشکل بودجه مواجه هستید، سعی کنید بیش‌تر از غذاهای کامل و تک‌ماده‌ای استفاده کنید، چراکه هزینه‌ی کمتری دارند.
۴. معاشرت با دیگران را دشوار می‌کند
بیشتر دورهمی‌ها با محوریت غذا شکل می‌گیرند! اگر رژیم بدون گلوتن را دنبال می‌کنید، معاشرت با دیگران کمی دشوار می‌شود. بسیاری از رستوران‌ها گزینه‌های بدون گلوتن هم در منوی خود دارند؛ اما خطرِ آلوده‌شدن با اندکی گلوتن همچنان وجود دارد.
متاسفانه مطالعات حاکی از آن است که تقریبا ۲۱درصد از افراد مبتلا به بیماری سلیاک از معاشرت با دیگران اجتناب می کنند تا بتوانند رژیم بدون گلوتن خود را اجرا کنند.
بااین‌حال، ضمن پایبندی به رژیم غذایی بدون گلوتن همچنان می‌توانید زندگی اجتماعی فعالی داشته باشید. کافی است پیش از حضور در هر جمعی، خود را آماده کنید؛ برای مثال، اگر قرار است در رستوران شام بخورید، پیش از رفتن با رستوران تماس بگیرید و ببینید آیا غذاهای بدون گلوتن هم دارند یا نه. اگر در خانه‌ی اقوام، دورهمی دارید، می‌توانید غذای بدون گلوتن خودتان را ببرید.
خلاصه اینکه افرادی که رژیم بدون گلوتن دارند، ممکن است در خطر کمبود مواد مغذی بوده و مستعد یبوست باشند. اجرای رژیم بدون گلوتن می‌تواند گران تمام شود و حضور در جمع‌ها و دورهمی‌ها را با مشکل روبه‌رو کند.
نتیجه گیری
بیشتر انسان‌ها می‌توانند بدون هیچ‌گونه عوارض منفی، از گلوتن استفاده کنند؛ اما کسانی که بیماری سلیاک دارند، باید از آن دوری کنند؛ زیرا ممکن است مصرف گلوتن عوارض نامطلوبی به‌همراه داشته باشد.
رژیم بدون گلوتن محدودکننده است؛ اما گزینه‌های سالم و خوشمزه‌ی فراوانی هم وجود دارند. برای اجرای رژیم بدون گلوتن، خوراکی‌های کاملِ تک‌ماده‌ای فراوانی مانند میوه، سبزیجات و پروتئین بدون چربی مصرف کنید. این خوراکی‌ها شکم شما را راضی نگه می‌دارند و باعث افزایش سطح سلامتی می‌شوند.
دیگر اینکه رژیم بدون گلوتن می‌تواند مزایای زیادی برای سلامتی داشته باشد؛ به‌ویژه برای کسانی که از بیماری سلیاک رنج می‌برند. این رژیم می‌تواند باعث کاهش مشکلات گوارشی و التهاب شود، انرژی را افزایش دهد و حتی به کم‌کردن وزن هم کمک کند.
انتهای پیام/
منابع:سایت غفاری دایت،همشهری آنلاین،پاسخگو،ایسنا

زمان انتشار: یکشنبه ۱۹ دی ۱۴۰۰ - ۰۹:۴۲:۵۰

شناسه خبر: 101102

مطالب مرتبط :
۳۲۱

برگزاری وبينار آموزشي مديريت علفهاي هرز در گلخانه در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي هرمزگان

وبينار آموزشي مديريت علفهاي هرز در گلخانه در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي هرمزگان با هدف افزایش میزان محصول در سطح برگزار شد.

۲۱

گزارش علم وفناوری از تاثیرات تورکینست ها برتغذیه مصنوعی چاه های آب

قرار گرفتن ايران در جغرافياي خشک دنيا و رشد شتابان جمعيت و در پي آن تقاضا براي تامين نيازهاي غذايي يکي از محدوديتهايي است كه جهان كنوني با آن روبروست و با گذشت زمان نيز بر ميزان اين ناهماهنگيها افزوده مي گردد.

گندم

کاهش آلرژی با استفاده از مهندسی ژنتیک گندم / گلوتن و بادام زمینی

محققان با هدف کاهش میزان گلوتن در گندم می خواهند که از گیاهان و مهندسی ژنتیک برای تولید انواع گندم و بادام زمینی با کمترین آلرژی زایی استفاده کنند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب