گزارش علم وفناوری از سرانه مطالعه

بررسی علل وعوامل کاهش سرانه مطالعه در ایران

فاجعه فرهنگی که این روزها بحث آن در رسانه ها مطرح می شود آمارهای ضد ونقیض سرانه مطالعه است که هر روز در حال آب رفتن می باشد. یکی از ویژگی های جامعه ایرانی از دیرباز تا کنون میزان بسیار پایین مطالعه در آن است.

به گزارش خبرگزاری علم وفناوری هرمزگان؛ با  ورود فضای مجازی و سپری نمودن فرصت زیاد دراین فضا و جذابیتهای بصری سوشال مدیا به این معنا که جامعه ایرانی همواره ترجیح می دهد به جای خواندن، بشنود واین مسئله یکی از جدیدترین معضلات پیش روی کاهش فرهنگ مطالعه و کتابخوانی است.
آمارها نشان از سرانه مطالعه هشت تا 10دقیقه ای در روز دارد تا جایی که کارشناسان معتقدند روزی دو دقیقه سرانه مطالعه در کشور است .
ناگفته پیداست که كتاب انسان را به مدارج عالی می برد و بی تردید بسیاری از پیشرفت های بشر مدیون كتاب و كتابخوانی است و از این رو ارج نهادن به این محصول فرهنگی به منزله پاس داشت دانایی و آگاهی است.
اما پرسش این است كه چرا كتاب، با این همه مزایا و فواید در جامعه ما غریب است و بسیاری از افراد حتی در سال یادی از آن نمی كنند چه برسد به اینكه برگی از آن را مطالعه كنند.
ریشه این بی توجهی و كم اهمیتی به این محصول سرشار از دانایی و آگاهی چیست؟ ریشه پایین بودن سرانه مطالعه در ایران كدام است؟
شهروندان کتاب نخوان 
  سئوالی که مطرح می شود این است که ایا فقط فرهنگ کتابخوانی نداریم یا عوامل دیگر هم در این امر دخیل است ؟ نبود کتابخانه های تخصصی و محلی در هر محله و منطقه شهری وکمبود تعداد کتابها، کامل نبودن موضوعات مورد علاقه قشر کتابخوان جامعه یکی از عوامل مهم و تاثیر گذار در کاهش سرانه مطالعه است.
براساس سندچشم انداز سیاست های کلان اعضای کتابخانه ها باید تا سال 1404 به 20میلیون نفر برسد که برای چنین موقعغیتی تعداد استفاده کنندگان از امکانات کتابخانه ها به 20برابر فعلی برسد و با وضعیت کنونی دست یافتن به چنین مسئله ای تقریبا محال است.
 جذابیت کتاب
عامل دیگر پایین بودن این سرانه بحث جاذبه است،امروزه رسانه های بسیاری در دنیا فعالیت می کنند که برای دستیابی به ابن رسانه ها نیز نباید هزینه ای پرداخت کرد بنابراین در این صحنه رقابت باید کتابخانه ها و همچنین کتاب هایی که منتشر می شوند جاذبه داشته باشند .
 
چرایی عدم ارتقای سرانه مطالعه و گسترش فضای کتابخانه در استان فرهنگی کشور/  مردمانی که از کتابخانه محروم‌ هستند+ فیلم- اخبار کردستان - اخبار استانها  تسنیم | Tasnim
 
 
گرانی کتاب
فقر کتابخانه ها معضلی است که همیشه گریبان جامعه فرهنگی کشور را گرفته و گرانی نجومی کتاب مشکل مهمی پیش روی نشران و مصرف کنندگان نهاده است ، از طرفی گرانی کاغذ و یارانه ای شدن آن هم مزید برعلت است و قطع شدن سهمیه کاغذ ناشران و سه برابر شدن قیمت آن موجب کاهش فروش این محصول فرهنگی در جامعه شده است.
 با گران شدن کتاب‌هايي که قدرت جذب مخاطب دارند شهروندان نيز ديگر تمايلي به مطالعه آن آثار را ندارند چرا که توانايي خريد ان‌ها وجود ندارد.اینکه سرانه مطالعه کتاب در ایران پایین است و درست‌تر گفته باشیم «خیلی پایین» است، حرف و حدیث تازه‌ای نیست.
نیازی هم به بررسی و مطالعه میدانی نیست که سرانه مطالعه کتاب در جامعه ما در مقایسه با جوامع مشابه همچون ترکیه، مصر یا حتی پاکستان چقدر پایین‌تر است؛ چه رسد به جوامع توسعه‌یافته همچون ژاپن، نروژ، انگلستان یا آمریکا. همچنین نیازی نیست آماری بگیریم که سرانه تیراژ چاپ کتاب در جامعه ما چقدر و باز در جوامع مشابه ما چقدر است. اگر نگاهی به کتاب‌فروشی‌هایمان، چه در تهران و چه در مراکز استان‌های مهم‌مان همچون رشت، تبریز، شیراز، کرمان یا مشهد ویا بندرعباس بیندازیم، خلوتی، کسادی و فروش کم کتاب از در و دیوار آنها هویداست. یا حتی می‌توانیم یک بررسی ساده انجام دهیم و ببینیم در یک دهه گذشته در تهران، کرمان یا رشت چند باب مغازه کتاب‌فروشی جدید باز شده و در مقابل، چه تعدادی از کتاب‌فروشی‌های قبلی و قدیمی‌تر بسته شده‌اند. یا می‌توان آمار گرفت در مراکز این یا آن شهر بزرگ در یک دهه گذشته چه تعداد کتاب‌فروشی باز شده و در مقابل چه تعداد پیتزافروشی، بانک، بوتیک یا بنگاه معاملات املاک باز شده است؟
فرهنگ مطالعه و فضای مجازی
اما فرهنگ‌ كتابخوانی‌ و وجود چنین‌ نیازی‌ در بین‌ مردم‌ ما به‌ خوبی‌ جا نیفتاده‌ است، برای‌ آگاه‌ سازی‌ افراد و ترویج‌ فرهنگ‌ مطالعه‌ باید بستر سازی هایی‌ از سوی‌كانون‌ خانواده‌ ها، مسوولان‌ و وسایل‌ ارتباط‌ جمعی‌ صورت‌ گیرد تا نسل‌ های‌ آینده‌ ما نسل‌ هایی‌ كتابخوان‌ باشند.اما این روزها فضای مجازی و سوشال مدیاها دیگر فرصتی برای کتاب های کاغذی و ایجاد حس نوستالژی کتاب خوانی باقی نگذاشته اند و هر روز بیشتر ساعات فراغت افراد در این فضا سپری می شود وکمتر فرصتی برای کتابخوانی و خرید کتاب ایجاد می گردد. این هم معضلی است که نمی توان همه تقصیرهارا به گردن مردم انداخت عواملی چون کمبود کاغذ و شعارهایی چون حفظ محیط زیست و کاهش قطع درختان و ... هم بر عدم خرید کتاب و تغییر ذایقه مخاطبان تاثیرگذاشته است.
عوامل موثر برافزایش سرانه مطالعه 
 بنا به آمارهای موجود مبرهن است که در افزایش سرانه مطالعه عوامل زیادی چون خانواده، آموزش و پرورش، دولت، رسانه ها، کتابخانه ها، کتابداران وناشران  و افراد کتابخوان هم تاثیر می گذارند .
به عبارتی باید خانواده مشوق و آغاز گر کتابخوانی باشد تا این روند همچون دور تسلسل برای فرزندان تکرار و به یک فرهنگ جدانشدنی تبدیل گردد؛ آموزش و پرورش نیز نقش مهمی در افزایش سرانه مطالعه دارد به طوری که متاسفانه امروز سیستم آموزشی ما تک منبعی شده دانشجو و یا دانش آموز برای کسب اطلاع در زمینه خاص به منابع اطلاعاتی مختلف سوق داده نمی شود .
اگرقبول داشته باشیم کتابخوانی عنصراصلی دریادگیری است اهمیت مطالعه وکتابخانه درآموزش وپرورش مشخص میشود امامتاسفانه درآموزش وپرورش کتابخانه های آموزشگاهی نقش مهمی راکه بایدداشته باشندنداردوتضعیف شدند .
بنابراین برای برون رفت از ایم معضل فرهنگی می توان با تکیه بر شاخصه های فرهنگی تمام توان مدیریت فرهنگی کشور در راستای ترویج و تبلیغ کتاب و کتابخوانی و اختصاص یارانه کتاب برای نسل نوجوان کشور دانست.
اختصاص هزینه برای خرید کتاب
منا کیان پور نویسنده می گوید: مسوولان  فرهنگی باید با ایجاد امكانات و بسترهای مناسب تلاش كنند تا مردم بخشی از درآمد خود را به خرید كتاب اختصاص دهند.
وی ، مشكل بزرگ كتاب نخواندن را كمبود درآمد می داند و می گوید: باید برای رفع این معضل و ترویج فرهنگ كتابخوانی و افزایش سرانه مطالعه تلاش کرده و یارانه ای مختص کتاب تخصیص یابد تا مردم راغب به مطالعه شوند.
کیان پور با اشاره به نقش و جایگاه رسانه ها در ترویج كتابخوانی گفت:رسانه ها می توانند برای آگاه سازی افراد و ترویج فرهنگ مطالعه با ایجاد بسترهایی از طریق اطلاع رسانی، كانون خانواده و مسوولان را متوجه این امر مهم كنند تا نسل های آینده نیز كتابخوان باشند. چرا که جامعه نیاز به افزایش اطلاعات و آگاهی دارد و این مهم فقط در بستر مطالعه میسر است .
در پایان می توان گفت نبود حمایت از كاغذ تولید داخل، پشتیبانی نكردن از خرید آثار مطلوب و كمبود كاغذ از جمله مشكلات مهم جامعه ماست كه متولیان فرهنگی به آن نپرداخته اند و وجود این مشكلات باعث شده فضای كتابخوانی نیز در جامعه مورد رضایت نباشد. رسانه‌ ها نیز به‌ عنوان‌ پرنفوذترین‌ ابزار ارتباطی‌ در جامعه‌ باید به‌ خوبی‌ در ترویج فرهنگ مطالعه و كتابخوانی در جامعه تلاش كنند.
انتهای پیام/م
 
 
 
 

زمان انتشار: دوشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۰ - ۱۲:۲۳:۱۶

شناسه خبر: 101130

مطالب مرتبط :
۲۱۰۰

یادداشت

اماو اگرهای بازارچه های ملوانی در شهرهای جنوبی

ملوانی و صیادی از قدیم الایام شغل آباو اجدادی مردمان جنوب خصوصا ساحل نشینان بوده است تا جایی که غیراین مشاغل به هیچ حرفه و شغلی ورود نکرده اند اما در سالهای اخیر شاهد مشکلاتی پیش روی ملوانان وصیادان محلی در جنوب هستیم.

۲۱۰۴

رییس دانشگاه پیام نور هرمزگان معرفی شد

با حکم رییس دانشگاه پیام نور کشور و در مراسمی، ظهر امروز دکتر منصور فرهادی به عنوان رییس دانشگاه پیام نور هرمزگان معرفی شد.

۳۲۱

برگزاری وبينار آموزشي مديريت علفهاي هرز در گلخانه در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي هرمزگان

وبينار آموزشي مديريت علفهاي هرز در گلخانه در مركز تحقيقات و آموزش كشاورزي هرمزگان با هدف افزایش میزان محصول در سطح برگزار شد.

بابک

دکتر عبدالملکی:

شبکه‌های مجازی یکی از عوامل کاهش سرانه مطالعه در ایران

شبکه‌های مجازی به نوعی باعث دور شدن و فاصله گرفتن افراد از مطالعه شده‌اند به نحوی که وفور این شبکه‌ها و در اختیار گذاشتن متون‌ کتاب‌ها و اطلاعات دیگری همچون اطلاعات ادبی، فرهنگی، هنری و غیره باعث شده که اقبال به کتاب در بین مردم کمتر شود.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب