در گفتگو با علم و فناوری مطرح شد:

رسانه از بدو تولد انسان تا به امروز

در گفتگویی تفصیلی با سید محمدصادق حقایقی، دانشجوی ترم آخر دکترا در رشته فقه و مبانی حقوقی اسلامی و فعال رسانه به ابعاد مختلف رسانه از رسانه از بدو تولد انسان تا به امروز پرداختیم که بخش ابتدایی آن را امروز می خوانید.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از شیراز، سواد ، در لغت به معنای سیاهی و نوشته می باشد و در اصطلاح به معنای دیار یا شهری که از دور دیده می شود و نیز به معنای خواندن و نوشتن است.  

رِسانِه در لغت به معنای هر وسیله انتقال دهنده است اما رَسانِه به معنای حسرت و افسوس می باشد. بنابراین در این لغت تلفظ به کسر (ر- ن) صحیح می باشد اما اصطلاح رسانه برای اولین بار توسط مارشال مک لوهان نظریه پرداز کانادایی در حوزه ارتباطات به کار گرفته شد و در زبان فارسی لغت رسانه به عنوان یک لغت جدید به حساب می آید که هم به صورت مفرد و هم به صورت جمع از آن استفاده می شود.

با توجه به تعاریف متنوعی که برای رسانه وجود دارد ، اگر بخواهیم یک تعریف کلی را از رسانه بیان کنیم باید گفت، هر ابزار ، روش و وسیله ای که از آن برای ارتباط با مردم دنیا در هر کجای دنیا ، که به کار گرفته می شود رسانه می گویند.

 

در همین راستا گفتگویی تفصیلی با سید محمدصادق حقایقی، دانشجوی ترم آخر دکترا در رشته فقه و مبانی حقوقی اسلامی و فعال رسانه داشتیم که در ادامه بخش اول آن را می خوانید:

 

** * اولین رسانه هایی که از آنها نام برده شده است چه رسانه هایی می باشد؟

اولین رسانه ها را می توان نقاشی های موجود در غارهایی با قدمت 45 هزار ساله در کشور اندونزی دانست. که تصاویر نقش بسته بر دیواره ی این غارها نوعی ارتباط میان مردمان همان زمان بوده است.  و یا مواردی مثل ایجاد آتش که به وسیله دود و یا روشنایی حاصل شده از آن پیام خود را به دیگران می رساندند. که این نوع ارتباطات نقش بسیار مهم ، حیاتی و حائز اهمیت را در زندگی گذشتگان داشته است.

 

** * اگر خواسته باشیم رسانه ها را دسته بندی کنیم به چند گروه تقسیم می شوند؟

رسانه ها را می توان به سه نوع تقسیم نمود:

1- رسانه های دیداری 2- رسانه های شنیداری 3- رسانه های دیداری و شنیداری.

رسانه های دیداری

از انواع رسانه های دیداری می توان کتاب ، تلگراف ، مطبوعات (مجلات ، روزنامه ها) ، تصاویر ، اشاره ها و حرکات بدن ، مجسمه ، پیامک و... نام برد. از موارد مذکور کتاب را می توان به عنوان قدیمی ترین رسانه دیداری معرفی نمود.

ظرف چند سال بعد از معرفی صنعت چاپ ، میلیونها نسخه کتاب از چاپخانه های اروپایی بیرون آمد. و بعد از زبان و کلام هیچ تحول دیگری به اندازه کتاب ، چنین نقش عظیمی در توسعه انسانی ، بازی نکرده است.

بنابراین رسانه های دیداری رسانه هایی هستند که فقط به وسیله دیدن با انسانها ارتباط برقرار می کنند.

رسانه های شنیداری

از انواع رسانه های شنیداری نیز می توان از زبان ، رادیو و تلفن یاد نمود. که زبان در میان تمامی انواع رسانه ها اعم از دیداری ، شنیداری و دیداری شنیداری ، حتی قبل از کتاب و کتابت دارای قدمت زیادی می باشد.

در دوران نو سنگی ، انسانهای نخستین توانستند صداهای پیچیده تولید کنند که برای صحبت کردن لازم بوده و آنها را قادر ساخت که نه تنها با یکدیگر سخن بگویند ، بلکه با تفکر و از طرق پیچیده ای راه حل عملی برای مشکلات ابداع نمایند.

رسانه های دیداری - شنیداری

اما گروه سوم رسانه هایی هستند که هم به وسیله دیدن و هم به وسیله شنیدن با انسان ارتباط برقرار می کنند. مانند: تلویزیون ، سینما ، سخنرانی (منبر) ، فضای مجازی ، بازی های رایانه ای. که در بین اینها نیز سخنرانی از قدمت بسیار بیشتری تا بقیه رسانه های دیداری-شنیداری برخوردار می باشد.

رسانه های فردی و جمعی

و همچنین می توان رسانه را به دو گروه فردی و جمعی تقسیم نمود.

 رسانه های فردی رسانه هایی هستند که واسطه ارتباط یک شخص با شخص دیگری می توانند باشند. که از تمام رسانه های نام برده در سه گروه فوق الذکر قبل می توان تلفن و کتاب را نام برد.

 و رسانه های جمعی نیز همانطور که از نامش پیداست رسانه هایی می باشند که می توان به وسیله آن با طیف وسیعی از انسانها ارتباط برقرار کرد. مانند: رادیو ، تلویزیون ، اینترنت ، سینما و ...

 

** * لطفا توضیحاتی در مورد شبکه های اجتماعی ارائه دهید؟

 

در میان رسانه های امروزی ، شبکه های اجتماعی به عنوان یک رسانه مدرن و امروزی حرف اول را می زند.

در اصطلاح «شبکه هـای اجتمـاعی» زیـر مجموعـه ی رسـانه هـای اجتمـاعی قـرار مـی گیـرد . بـارزترین ویژگـی ایـن شـبکه ها را می توان «هویت» دانست ، به این معنـا کـه هویـت در شـبکه هـای اجتمـاعی مجـازی بـه سـمت هـر چـه واقعـی تـر شدن پیش می رود . در شـبکه هـای اجتمـاعی بـا اطلاعـاتی مواجـه ایـم کـه قابـل رد و بـدل شـدن در بـین افـراد گونـاگون است .                                                                 
شبکه هـای اجتمـاعی ، فضـاهایی در دنیـای مجـازی هسـتند کـه بـرای ارتبـاط میـان افـراد مختلـف ، بـا سـطوح گونـانگون دسترسی بوجود آمده اند . برخی از ویژگی های شبکه های اجتماعی عبارت اند از :                               
اشتراک گذاری ، بسیج کنندگی و سازماندهی ، دوستی ، اعتماد ، حلقه های مخاطبان ، استناد و تعمیم ، چند رسانه ای بودن ، گپ ، نقد بی رحمانه ، دنبال کردن و دنبال شدن ، پرستیژ ، باز انتشار ، خرد جمعی ، جهانی بودن ، سرگرمی ، ساختار دموکراتیک ، قدرت سرمایه اجتماعی ، تحرک اجتماعی ، ابتکار و خلاقیت. شــبکه هــای اجتماعی افــراد را قــادر ســاخته انــد از یــک ســو مهارت هایشان را در جهت انطبـاق بیشـتر بـا نیازهـا و پیچیـدگی هـای روزافـزون جهـان تغییر دهند و از سـوی دیگـر، بـا آگـاهی از سـبک زنـدگی و رفـاه سـایر جوامـع، سـطح انتظـارات و مطالبـات از نظـامهـای سیاسـی متبـوع خـود را افـزایش دهنـد. روزنـه ایـن تحـولات را بـا عنـوان «انقـلاب مهـارتهـا» توصـیف مـیکنـد کـه سـه بعـد تحلیلـی ، احساســی و تصــوری دارد و تمــامی آنهــا بــه طــور عمــده ای در اثــر پیشــرفت هــای فناورانه ای کـه ایـده هـا، اطلاعـات و تصـاویر را بـه زنـدگی مـردم وارد مـیکننـد، پدیـد می آیند.                                                     
 این شبکه ها، افراد را قادر میسازد تـا بـرای بیـان اندیشـه هـا و علائـق، یـا اجـرای آنهـادرســـطح جهـــان اجتماعـــات جدیـــدی را تشـــکیل دهنـــد.

 

** * رسانه چه مزایا و معایبی می تواند داشته باشد؟ لطفا با ذکر مثال تبیین بفرمائید.

 مزایا

رسانه دارای مزایای بسیار زیاد و متعددی بوده که از جمله آنها صرفه جویی می باشد. امروزه به جای اینکه هزاران هکتار درخت قطع گردد تا به کاغذ و در نهایت کتاب تبدیل گردد ، رسانه های مدرن صدها هزار کتاب را در یک نرم افزار جمع آوری نموده و در اختیار بشر قرار داده است.

و نیز یک استاد یا معلم و یا هر شخص دارای معلومات در هر کجای این کره خاکی می تواند به وسیله قدرت رسانه علم خود را در اختیار طالبان علم در هر کجای این کره سبز با هر قومیت و ملیتی که باشند قرار دهد.

و این تنها بخشی از امتیازات دریای وسیع رسانه می باشد.

 

معایب

در کنار تمامی مزایای رسانه ، معایبی نیز وجود دارد. که خیلی از محققان مزایای رسانه را بیش از معایب و بعضی معایب را بیش از مزایای آن می دانند.

با همه ی این وجود ، برای رسیدن به شهد شیرین عسل باید نیش زنبورها را نیز احتیاط نمود. همانطور که قبلا گفته شد باید از طروات و زیبایی رسانه استفاده کرد اما مواظب باتلاق ها و ترکش های آن نیز بود. و تنها یک راه برای بشریت جهت آمیخته نشدن با پلشتی ها و پلیدی های رسانه وجود دارد که نام آن عنصری به نام « سواد رسانه » می باشد.

حال برای اینکه مفهوم « باتلاق های رسانه و سواد رسانه » را بهتر درک نمائیم ، چند نمونه از آن را مثال زده و به تحلیل و بررسی آن می پردازیم.

الف: هالیوود:

یکی از کمپانی های مشهور در دنیا در ساخت و تولید فیلم های سینمایی هالیوود است. که بخش عظیمی از این فیلم ها دارای ماهیت اکشن و جنایی و نیز بخش عظیم دیگر فیلم های مستهجن می باشند. که طبق گزارشات محققان اکثر قتل های شکل گرفته در خانواده ها و دیگر سطوح جامعه مثل مدارس ، آن هم توسط نوجوانان و جوانان ، علی الخصوص در کشورهای آمریکایی و اروپایی و همچنین تزلزل و فروپاشی خانواده ها نشات گرفته از تماشای این فیلم ها می باشند. که حتی اعمال سیاست محدودیت تماشای این نمونه فیلم ها کاربردی نبوده و تاثیر منفی خود را بیش از پیش بر جای گذاشته است.

پس گاهی سواد رسانه را می توان اینگونه معنی نمود: « ندیدن آنچه را که نباید دید ».

ب: گرافیک:

امروزه گرافیست ها توسط نرم افزارهای حرفه ای ، تصاویر و کلیپ ها را به صورت غیر قابل باور تغییر می دهند. مثلا یک گرافیست حرفه ای ؛ تصویر یا کلیپی که اصالت آن دال بر فصل پائیز است ، با استفاده از تکنولوژی رسانه آن را طوری تغییر داده که با یک نگاه آن تصویر زمستان را نشان می دهد.

و نیز بعضا از این شگرد ، در کسب درآمدهای ما فوق تصور نیز استفاده می شود. مثلا یک شرکت تولید پودرهای بدنسازی برای فروش محصول خود ، ابتدا تصویری را از یک فرد عادی با اندام عادی منتشر نموده و بعد با استفاده از قدرت گرافیک ، اندام همان شخص را به شکل کاملا عضلانی و ورزیده تغییر داده تا بدین وسیله به مخاطب خود بفهماند که بر اثر استفاده از پودرهای تولید شده از این شرکت ، چنین تحولی در بدن این شخص رخ داده است. و با این سبک ، فروش خود را به اوج می رساند. و در نتیجه این شرکت فروش بالای خود را مدیون گرافیک و قدرت رسانه است.

و این همان باتلاق ها و ترکش هایی از رسانه است که مخاطبین را در خود فرو برده و یا مورد اثابت قرار می دهد.

 

گفتگو از محمود صابری زاده

محمد صادقی

انتهای پیام/

زمان انتشار: شنبه ۲۸ خرداد ۱۴۰۱ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 102161

مطالب مرتبط :
۱

سرهنگ نوروزی عنوان کرد:

گام بلند رسانه ای معاونت علمی و پژوهشی سپاه حضرت نبی اکرم(ص) در معرفی دستاوردهای نخبگان

جانشین معاونت علمی، پژوهشی و فناوری سپاه حضرت نبی اکرم(صلی الله علیه و آله و سلم) استان کرمانشاه، در حاشیه جلسه هم اندیشی عقد تفاهم نامه با سازمان صدا و سیمای استان کرمانشاه ابراز امیدواری کرد که این تفاهم نامه، گام بلندی در راستای معرفی جامعه نخبگان و دستاوردهای علمی آنان از طریق رسانه ملی است.

برگزاری دومین رویداد استارتاپی در پاییز

دبیر اجرایی اولین و بزرگترین رویداد استارتاپی جنوب کشور در لامرد در گفت وگو با علم وفناوری مطرح کرد:

برگزاری دومین رویداد استارتاپی در پاییز

مهندس مرتضی کمانکش گفت: امیدواریم پاییز امسال دومین رویداد استارتاپی را در شهرستان لامرد برگزار کنیم که نیاز مبرم به حمایت های مسئولین و صنایع مستقر در شهرستان است.

ی

تاثیر آموزش سواد رسانه ای بر کاهش آسیب های اجتماعی در مدارس/تهدیدات کلامی نوجوانان در خصوص خودکشی را جدی بگیرید

عضو هیئت علمی دانشگاه فرهنگیان ایلام گفت: هدف از آموزش سواد رسانه‌ای واکسینه کردن دانشجویان و توانمندسازی آنان در راستای حفظ سلامت روان معلمان است.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب