آب در معرض ورشکستگی است/پای لرزان کشاورزی سنتی در شرایط کم آبی

رئیس دانشکده کشاورزی استان ایلام گفت: اطلاع رسانی و آموزش کشاورزان بعنوان کاربران اصلی علم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و لازم است ضمن جلب اعتماد کشاورزان، متناسب با نیازهای محلی، آموزش کافی جهت اگاهی و بهره برداری ازتکنیکهای مدرن را دریافت کنند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری استان ایلام، یکی از سلسله بحرانها و چالشهای  موجود در جهان که دامنگیر بسیاری از کشورها از جمله ایران شده، بحران کم آبی و کاهش نزولات جوی است. ایران از جمله کشورهایی است که طبق آمارهای موجود با متوسط بارندگی250 میلی متر از جمله مناطق خشک و نیمه خشک جهان به شمار می رود. بررسی این پدیده و اهمیت راهکارهای برون رفت از مشکلات کم آبی، خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری استان ایلام را بر آن داشت تا با رئیس دانشکده کشاورزی استان ایلام به گفتگو بپردازد:

تاثیر کشاورزی غیراصولی بر هدررفت منابع آبی کشور

«دکتر علیرضا تاب» در خصوص تاثیر کشاورزی غیراصولی بر هدررفت منابع آبی کشور عنوان کرد: در کشاورزی غیر اصولی بدلیل عدم بهره گیری از دانش فنی و لحاظ محاسبات دقیق، بعضا آبیاری یا به موقع و به میزان کافی انجام نمی شود که بروز تنش رطوبتی و کاهش رشد گیاه را بدنبال دارد و یا بیش از حد نیاز و بدون توجه به نیاز آبی گیاهان انجام می شود که در نتیجه آن هدر رفت آب و عدم استفاده بهینه از منابع آبی را به دنبال خواهد داشت.

وی با بیان اینکه کم آبی منجر به بروز تنش آبی و کاهش رشد و عملکرد گیاهان می شود عنوان کرد: محدودیت زیر کشت رفتن اراضی بدلیل محدودیت منابع آبی از دیگر مشکلات شایع کم آبی است که نیازمند توجه جدی مسئولان است.

وی ادامه داد: بعنوان مثال محصولاتی که نیاز آبی بالایی دارند را نمی توان کشت کرد و یا به ناچار باید سطح زیر کشت محصولات تابستانه را که نیاز آبی بالایی دارند را کاهش داد و برای جلوگیری از هدر رفت آب لازم است ضمن بهره مندی از روشهای نوین آبیاری، از تکنیکهای کشاورزی دقیق انتخاب محصولات استفاده و زمان کاشت محصولات را متناسب با منابع آبی در دسترس بهینه سازی کرد.

کارآمدی و رونق توسعه اقتصادی کشور در عرصه کشاورزی

رئیس دانشکده کشاورزی استان ایلام در پاسخ به سوال راهکارهای ایشان برای کارآمدی و رونق توسعه اقتصادی کشور در حوزه کشاورزی همچون منابع نفتی اذعان کرد: نظر به اهمیت بخش کشاورزی در تأمین غذا و سلامت جامعه، لازم است با بهره گیری ازتکنیکهای پیشرفته کشاورزی پایدار، متناسب با استعدادهای منطقه ای، بازده استفاده از منابع را با بهینه سازی به حداکثر رساند و از طرفی هم متناسب با نیازهای روز جامعه و با در نظر گرفتن نوسانات اقلیمی در سیستم های کشت تنوع ایجاد کرد، تا ضمن پایداری تولید و امنیت غذایی، سوددهی منابع به حداکثر برسد.

تاثیرات سوء مدیریت در ورشکستگی منابع آبی

این مسئول در بخش دیگری از اظهارات خود به تاثیرات سوء مدیریت در ورشکستگی منابع آبی اشاره و عنوان کرد: متاسفانه بدلیل عدم بهره گیری کافی از دانش فنی در تصمیم سازی و تصمیم گیری بعضاً تصمیمات بر اساس آزمون و خطا صورت گرفته که این خود هزینه های زیادی به جامعه تحمیل کرده است، به نحوی که بهره برداری غیر اصولی از منابع آب زیرزمینی باعث تضعیف آبهای زیرزمینی شده و در بعضی مناطق سطح آب های زیرزمینی به حدی پائین رفته که خشکیدن برخی چاهها را در پی داشته است.

وی افزود: کشت برخی محصولات آب بر و لوکس نظیر هندوانه که اولویت سفره غذایی خانوارها نیست، تنها هدر رفت منابع آبی را به دنبال دارد و این در حالی است که اولویت نیاز جامعه تولید محصولاتی نظیر دانه های روغنی است و بعنوان یک ضرورت حیاتی لازم است در شیوه های مدیریتی و بخصوص کشاورزی سنتی تجدید نظر اساسی صورت گیرد.

الگوهای کشت متناسب با شرایط محلی طراحی شود

دکتر تاب تصریح کرد: لازم است با اقداماتی همچون ارزیابی و استعدادیابی منطقه ای بر اساس شرایط نوسانات اقلیمی، طراحی الگوهای کشت متناسب با شرایط محلی و نیازهای جامعه،  بهره گیری از تکنیکهای دقیق و هوشمند آبیاری جهت مدیریت بهینه منابع آب، اعمال برنامه ای بلندمدت برای ذخیره سازی نزولات جوی، تقویت سفره های آب زیرزمینی و استفاده از روشهای تحت کنترل گلخانه ای و نیمه کنترل شده برای تولید برخی محصولات مشکلات را تا حد بسیاری کاهش داد.

وی با بیان اینکه با توجه به تبعات تغییر اقلیم و جابجایی نسبی فصول لازم است تاریخ کشت محصولات نیز بطور متناسب تغییر کند عنوان کرد: این اقدام برای این منظور پیشنهاد می شود تا مراحل رشدی حساس محصولات کشاورزی با تنش ناشی از شدت گرما و افزایش تبخیر و تعرق مواجه نشود.

رئیس دانشکده کشاورزی استان ایلام ادامه داد: در اولویت قرار دادن محصولات پائیزه با انتخاب ارقام مناسب در اولویت تناوبی بجای محصولات تابستانه در مناطقی که محدودیت منابع آبی وجود دارد، اعمال بهره گیری از روشهای شخم حفاظتی بجای شخم مرسوم جهت حفظ وذخیره بهتر رطوبت خاک، بومی سازی و توسعه تکنیکهای مدرن بخصوص مکانیزاسیون متناسب با شرایط محلی از دیگر راهکارهای کاهش هدررفت آب در کشور خواهد بود.

ارتباط دوطرفه واقعی بین دانشگاهها ، مراکز علمی و جامعه برقرار شود

دکتر تاب در پاسخ به سوال یافته های مقالات علمی ایشان و پژوهشگران ایرانی در حوزه آب و کشاورزی، تا چه حد می تواند در عملیاتی شدن مولفه ها و کاهش مشکلات کم آبی کمک کننده باشد عنوان کرد:  به یافته های علمی  پژوهشگران می توان امیدوار بود بشرط اینکه موانع و محدویت های موجود مرتفع شوند.

وی با بیان اینکه تحقیقات علمی می بایست بطور واقعی مسئله محور و هدفمند باشند و ارتباط دو طرفه واقعی بین دانشگاهها و مراکز علمی و جامعه برقرار شود اظهار کرد: در کشور ما این زنجیره بعضاً ناقص، گسسته و یا مقطعی است و از طرفی بسیاری از تحقیقات آکادمیک مقاله محور یا بر اساس مشکلات غیرواقعی بوده و یا تقلید و تکراری از تحقیقات سایر کشورها است که در شرایط محلی یا قابلیت اجرایی ندارند و یا ارزش کاربردی ناچیزی دارند و از طرفی نیز هم عدم اطمینان به نتایج نیز خود بخشی از چالش های موجود است.

یافته های تحقیقات بسیاری از محققان آب و خاک همچنان خاک می خورد

پژوهشگر عرصه کشاورزی با گله مندی از مسئولان بیان کرد: بنده در سالهای اخیر تحقیقاتی در راستای مشکلات واقعی در حوزه کشاورزی منطقه داشته ام که منجر به نتایج بسیار خوبی هم شده و حتی نتایج حاصله در کشورهای دیگر مورد توجه قرار گرفته ، اما در ایران استفاده از یافته های این تحقیقات و پژوهشها در حد اشاره در کلاسهای درس باقی مانده است.

دکتر تاب عدم تناوب کشت در حوزه کشاورزی را از مشکلات اصلی این حوزه برشمرد و اذعان کرد: یکی از مشکلات اساسی که در حوزه کشاورزی ایران وجود دارد، عدم تناوب در کشت محصولات کشاورزی است و هر ساله یک محصول بدون توجه به نوع خاک کشت می شود که متاسفانه این امر منجر به بی کیفیتی محصول کشاورزی و به تبع آن هدر رفت منابع آبی و خاک می شود.

وی افزود: یکی از شیوه های رایج در کشاورزی سنتی سیستم تک کشتی است که در این روش علاوه بر عدم کارایی و ناپایداری تولید بعضاً سبب توسعه و مشکل ساز شدن علفهای هرز، آفات و بیماریهای گیاهی نیز می شود و برای رفع این مشکل نیازمند ایجاد تنوع محصول در سیستم های کشت متناسب با شرایط محلی هستیم که البته لازمه آن ارزیابی و تولید دانش فنی کافی و متناسب است.

اصول کشاورزی اصولی به کشاورزان آموزش داده شود

وی در پاسخ به سوال آموزش کشاورزان در خصوص اصول شخم تا چه اندازه می تواند در کاهش فرسایش خاک و ذخیره منابع آبی موثر باشد بیان کرد: اطلاع رسانی و آموزش کشاورزان بعنوان کاربران اصلی علم از اهمیت بسیار بالایی برخوردار بوده و لازم است ضمن جلب اعتماد کشاورزان، متناسب با نیازهای محلی، آموزش کافی جهت اگاهی و بهره برداری ازتکنیکهای مدرن را دریافت کنند.

این مسئول عنوان کرد: در شرایط کنونی کشور ما علاوه بر مشکلات دیگر با تلفیقی از سه تنش خشکی بدلیل کاهش و پراکنش نامناسب بارشها، تنش گرمایی و ریزگردها مواجه هستیم که لازم است بطور جدی در تحقیقات آکادمیک به این چالش ها پرداخته شود .

دکتر تاب در پایان اظهارات خود عنوان کرد: در برخی کشورهای پیشرفته مؤسساتی فعالیت دارند که تنها وظایفشان رصد و مستندسازی مشکلات در بخش کشاورزی است که بطور ویژه لیست مشکلات واقعی را بررسی و جهت مطالعه منعکس می کنند و حمایت های مالی نیز طی یک روند شفاف رقابتی داوری به طرحهای تحقیقاتی مرتبط که از درجه اطمینان بالایی جهت حل مشکلات برخوردار هستند تعلق می گیرد و لازم است در کشور ما نیز از چنین مکانیزمی بهره گیری شود تا منابع بطور هدفمند در راستای افزایش دانش فنی مؤثر و حل مشکلات مورد استفاده قرار گیرند.

انتهای پیام/

خبرنگار: فرشته نیازی

زمان انتشار: جمعه ۹ دی ۱۴۰۱ - ۱۵:۵۰:۰۰

شناسه خبر: 102995

مطالب مرتبط :
 آغاز پذیرش بدون آزمون دانشجو در مرکز علمی کاربردی جهاددانشگاهی سمنان در ۱۳ کد رشته در مقاطع کاردانی و کارشناسی

سرپرست مرکز علمی کاربردی جهاددانشگاهی سمنان خبر داد:

آغاز پذیرش بدون آزمون دانشجو در مرکز علمی کاربردی جهاددانشگاهی سمنان در ۱۳ کد رشته در مقاطع کاردانی و کارشناسی

سرپرست مرکز علمی کاربردی جهاددانشگاهی سمنان ازآغاز پذیرش بدون آزمون دانشجو در مرکز علمی کاربردی جهاددانشگاهی سمنان در ۱۳ کد رشته در مقاطع کاردانی و کارشناسی خبر داد.

لزوم بهره گیری از علوم و فناوری های نوین در فعالیت های بخش کشاورزی

لزوم بهره گیری از علوم و فناوری های نوین در فعالیت های بخش کشاورزی

استاندار یزد گفت: «کشاورزی» علی رغم محدودیت های شدید استان در منابع آبی و شرایط اقلیمی حاکم بر استان، به عنوان یکی از مزیت های استان یزد محسوب شده و باید با بهره گیری از علم و شیوه های نوین، در صدد افزایش بهره وری در فعالیت های این حوزه بود.

ب

دکتر ولیزاده سکاندار پارک علم و فناوری ایلام شد

طی حکمی از سوی دکتر زلفی گل وزیر علوم، تحقیقات و فناوری، «دکتر محمدرضا ولی زاده» استادیار دانشگاه ایلام، به عنوان رئیس پارک علم و فناوری ایلام منصوب شد.

آب

لزوم توجه مسئولین به راهکارهای ارائه شده از سوی نخبگان برای حل معضل آب

معاون پژوهش و فناوری دانشگاه یزد خواستار توجه مسئولین به راهکارهای ارائه شده از سوی نخبگان برای حل معضل آب شد.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب