خبرگزاری علم و فناوری

مدیر گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی یزد مطرح کرد

فقط در کشورهای جهان سوم برای تراریخته ها سر و دست می شکنند/ نان برخی در حمایت از محصولات تراریخته است

دکتر مظفری اعلام کرد: در حال حاضر کشورهایی که خوراکی های تراریخته تولید می کنند خودشان از این محصولات استفاده نمی کنند و عمدتاً نگاهشان نگاه تجاری است. بخش عمده مصرف کنندگان این محصول هم ۳۰ کشور جهان سومی هستند.

مدیر گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد در مصاحبه با خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری از یزد؛ با اشاره به بحث داغ محصولات تراریخته عنوان کرد: غذاهای تراریخته از طریق مهندسی ژنتیک و Transgenic یا انتقال خصیصه ژنتیکی یک موجود زنده یا genetically modified food به دست می آید. این شاخه از فناوری هایی است که قدمتی حدود 35 یا 40 سال دارد.

دکتر حسن مظفری خسروی افزود: متخصصین این رشته از طریق مهندسی ژنتیک ژنوم (genome) یا خصیصه ژنتیکی یک میکروب، باکتری یا موجود زنده را به یک گونه خاص دیگر تزریق و الحاق می کنند از این طریق صفات مد نظر در آن گونه تسری پیدا می کند و رشد، نمو و تکثیر گونه جدید با آن قابلیت خواهد بود. برای مثال ژنوم یک باکتری گرفته می شود که خصیصه اش این است که در برابر یک باکتری یا ویروس دیگر مقاومت دارد، در نتیجه وقتی این ژنوم را به مثلاً یک گیاه به شکل خاص خود الحاق می شود محصولی که تولید می شود در نتیجه خصیصه وام گرفته از آن باکتری مقاوم می شود.

 

 

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد ادامه داد: فرض کنید ژنومی هست که ویتامین آ تولید می کند. با تزریق این ژنوم به محصول جدید ویتامین آ بیشتری خواهیم داشت. یا محصول غذایی می خواهیم که آهن موجود در آن قابلیت جذب بیشتری داشته باشد تا افراد مستعد کم خونی با مصرف این محصول جذب آهن بیشتری داشته باشند و مشکلشان حل شود. ژنومی که این خاصیت را دارد به محصول دیگری الحاق می کنند و در نتیجه محصول جدید این خصیصه را خواهد داشت.

وی اضافه کرد: البته این شیوه ها شرایط و مقتضیات خود را داشته و تکنیک های بسیار پیشرفته ای دارد که در قالب مهندسی ژنتیک میسر می شود.

دکتر مظفری گفت: ژنتیک حوزه های تحقیقاتی زیادی دارد که یک بخش آن مربوط به غذا است و نگرانی های خاصی را ایجاد کرده است. البته این نگرانی ها طبیعی است. تغییر در یک صنعت و یا شی با تغییر در ژنتیک تاوت بسیاری دارد. ژنتیک طبیعت موجود زنده را تغییر می دهد و چون هنوز دانش ما در مورد این فناوری ها واقعاً کامل نشده قابل پیش بینی نیست که در آینده چه اتفاقی بیافتد و طبیعتاً در حوزه غذا و تغذیه این اهمیت افزایش پیدا می کند.

 

تخریب لایه اوزون؛ نمونه بارز دانش کم بشر

این استاد دانشگاه بیان داشت: ببینید فناوری هایی که بشر تا کنون بدان دست پیدا کرده حاصلش این بوده که رفاهیات را برای او به ارمغان آورده ولی از طرفی آسایش و آرامش را از بشر گرفته و رفته رفته مخاطراتی را نیز متوجه او کرده است. مثلاً الان نگرانی بشر نابودی کره زمین به خاطر تخریب لایه اوزون است. این فاجعه حاصل دستکاری های بشر است که شاید بخشی هم ندانسته بوده،  بشر به فکر نفع شخصی خود بوده فارغ از اینکه استفاده از این فناوری نهایتاً ممکن است باعث تضعیف لایه اوزون و در نهایت نابودی حیات شود. بشر به فکر این بوده که یخچالی داشته باشد و از آن استفاده کند، اصلاً فکر نمی کردیم روزی داشتن یخچال و گازهایی که از آن متصاعد می شود منجر به تخریب لایه اوزون شود. قطعاً بشر اگر این از مسائل آگاهی داشت برخی از مشکلات امروزی را نداشتیم.

مظفری ادامه داد: در حوزه محصولات تراریخته نیز چنین حالتی وجود دارد. بعضی از موافقین خیلی با شتاب و بدون در نظر گرفتن واقعیت ها تصمیم می گیرند. از آن سو هم بعضی از مخالفین ممکن است تندروی داشته باشند. ولی واقعیت این است که نگرانی هایی که در رابطه با دستکاری ژنتیکی مواد غذایی وجود دارد بسیار بسیار بیشتر از مزیت هایی است که  برخی برای این محصولات ترسیم می کنند.

 

فقط در کشورهای جهان سومی برای تراریخته ها سر و دست می شکنند

مدیر گروه تغذیه دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد اعلام کرد: در حال حاضر کشورهایی که خوراکی های تراریخته تولید می کنند خودشان از این محصولات استفاده نمی کنند و عمدتاً نگاهشان نگاه تجاری است. بخش عمده مصرف کنندگان این محصول هم 30 کشور جهان سومی هستند. مثلاً یکی از موافقان محصولات تراریخته علت موافقت خود را اینگونه عنوان می کرد که بادمجان تراریخته در بنگلادش استفاده می شود! در آنجا بله استفاده می شود اما آیا در کشورهای مترقی هم از این محصولات استفاده می شود.

وی افزود: متأسفانه در حال حاضر خیلی از تحقیقات interventional یا تحقیقات مداخله ای در کشورهای غربی به شدت کاهش پیدا کرده، آن‌ها تحقیقات خود را در کشورهای جهان سوم انجام می دهند. مثلاً وقتی می خواهند واکسن جدیدی بسازند این واکسن را در آمریکا و اروپا تست نمی کنند. یک کشور جهان سومی پیدا می کنند، آزمایشات را آنجا انجام می دهند، نتیجه را تکرار می کنند اگر مسلم شد که سالم است در کشور خود هم از آن استفاده می کنند. همین قاعده برای غذاهای تراریخته هم وجود دارد.

 

 

دکتر مظفری گفت: بخش غالب اروپا اصلاً مجوز کاشت چنین محصولاتی را به تولید کنندگان نمی دهند. بعضی از این کشورها هم که بالاترین تکنولوژی تهیه بذرهای تراریخته رادارند خودشان از آن استفاده نمی کنند. اینکه از طریق صادرات این محصولات به دیگر کشورها  پول در می آورند ولی خودشان از آن استفاده نمی کنند برای نگرانی ما کافی است.

 

برخی سینه چاکان محصولات تراریخته از این طریق ارتزاق می کنند

عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد با هشدار نسبت به استفاده از این محصولات اظهار داشت: ژنتیک صفات ظاهری یک ماده غذایی را تغییر نمی دهد بلکه بطن و سرشت ماده را تغییر می دهد. وقتی این محصول در محیط رها شد دیگر از کنترل هم خارج است. به این اتفاق در اصطلاح  gen transmition گفته می شود یعنی بعد از ایجاد یک تغییر رفته رفته در سیستم و اکوسیستم نیز تغییراتی اتفاق می افتد که از دست ما خارج است و معلوم نیست چه اتفاقی  را رقم بزند.مثلاً هم اکنون در بعضی از کشورهایی که از این محصولات تراریخته  استفاده می کنند علف های هرزی به وجود آمده که با هیچ سمی نمی توان آن‌ها را از بین برد. خب این تغییرات رفته رفته روی بقیه موجودات زنده اعم از گیاهان، حیوانات و انسان تغییرات پیش بینی نشده ای می گذارد و ممکن است فضا به گونه ای شود که نتوان کاری کرد.

 

 

وی تصریح کرد: به همین دلیل می گویند اجازه بدهید کارهایی صورت بگیرد و اثرات مواد تراریخته بیش از پیش مشخص شود بعد وارد این وادی شویم. ولی مشاهده می کنیم برخی به هر ترفندی متوسل می شوند که جا بیاندازد استفاده از غذای تراریخته ضرورت ما است، ما داریم از غافله دنیا عقب می مانیم، اگر استفاده نکنیم به تکنولوژی پشت کرده ایم. حتی بعضاً متوسل به دروغ های عجیب و غریب می شوند. مثلاً اخیراً در صدا و سیما برنامه ای در این رابطه پخش شد و یکی از موافقین به گزارشی از دانشمندان دانشگاه علوم پزشکی یزد در مورد مزایا و بی ضرر بودن محصولات تراریخته استناد کرد. کدام دانشمند؟! جالب اینکه این گزارش را دو نفر به سفارش خودشان تهیه کرده اند، یکی دامپزشک و دیگری انگل شناس پزشکی است. اینها سرچ ساده ای کرده اند و گزارش نیم بندی از همان چیزی که بالادستی هایشان خواسته بودند تحویل داده اند. ولی دیدیم به چنین مدرکی استناد می شود. برخی مدارک در موافقت با تولید این محصولات اینگونه تهیه می شود.

دکتر مظفری تأکید کرد: الان به نظر می رسد برخی سینه چاکان در دفاع از محصولات تراریخته از این طریق ارتزاق می کنند. مثلاً برنجی را به بازار عرضه می کنند و می گویند بومی سازی شده در صورتی که بذر این برنج در آلمان و با برنامه بنیاد راکفلر تحت دستکاری های ژنتیکی قرار گرفته حالا می خواهند به نام تکنولوژی بومی همان را به خورد مردم بدهند.

وی اضافه کرد: چنین کارهایی خلاف اخلاق است. در معدود کشورهای اروپایی که اجازه فروش این محصولات را در داخل خاک خود می دهند فروشندگان موظف به استفاده از برچسب به منظور هشدار دادن به مردم هستند.

این استاد دانشگاه تصریح کرد: نمی شود بی محابا وارد این بحث شد. آزمایشات بسیاری روی حیوانات صورت گرفته اما اثرات غذاهای تراریخته باید در بلند مدت بررسی شود. به یاد داشته باشیم لایه ازون هم یک شبه آسیب ندیده، غذاهای تراریخته هم هنوز امتحان خود را پس نداده اند. ما نگران هستیم و سوالات بسیاری در ذهن ما است. تا به این سوالات جواب داده نشود معقول و منطقی نیست که این محصولات در کشور توسعه پیدا کند.

دکتر مظفری در پایان تأکید کرد: نه محصولات تراریخته را نفی می کنیم و نه مایل هستیم که چنین محصولاتی بین خانواده های ایرانی ترویج یابد، بلکه معتقدیم باید منتظر باشیم اثرات استفاده از این محصولات به درستی و جامع ارزیابی شود و بعد به این جرگه بپیوندیم.

انتهای پیام/

 

 

 

 

 

زمان انتشار: چهارشنبه ۳ آبان ۱۳۹۶ - ۱۲:۵۴:۲۶

شناسه خبر: 36645

مطالب مرتبط :
جوابیه

جوابیه مدیر گروه بهداشت و ایمنی مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی یزد به یک خبر

مدیر گروه بهداشت و ایمنی مواد غذایی دانشگاه علوم پزشکی شهید صدوقی یزد با انتشار جوابیه ای به انتشار خبری در مورد محصولات تراریخته واکنش نشان داد.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
نظرات ارسال شده :
تعداد نظرات : ۳ نظر
مریم فلاح
۳ مخالف          ۱ موافق
یکشنبه ۲۶ آذر ۱۳۹۶ - ۱۹:۴۴:۱۶

بابت این روشنگری از شما سپاسگزاریم.

دکتر بهادر حاجی محمدی
۲ مخالف          ۳ موافق
پنج شنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۸:۲۶:۰۹

با سلام اینجانب دکتر بهادر حاجی محمدی متخصص بهداشت و کنترل مواد غذایی و عضو هیات علمی دانشگاه در باره این متن نظراتی دارم خواهشمند است شماره فاکس یا تلفنی به بنده معرفی نمایید تا بتوانم نظراتم را به صورت مکتوب یا شفاهی به تفصیل بیان کنم. با تشکر

ازاده نجارزاده
۳ مخالف          ۲ موافق
پنج شنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶ - ۰۰:۱۷:۱۲

بسيار عالي بود ممنون

اشتراک گذاری مطالب