خبرگزاری علم و فناوری

گزارش؛

انتقادی بر عملکرد مرکزنمایش های هوایی/ موزه هوانوردي تهران یا قبرستان هوایی+ تصاویر

ناوگان مرکز نمایش های هوایی تهران در بر گیرنده ی هواپیماهای ارزشمندی است که حتی سابقه حضور در جنگ جهانی را در کارنامه ی خود دارند و بعضی نیز رکورد دار پرواز محسوب می شوند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ یکی از نمادهای رشد و شکوفایی صنعتی هر کشوری ، صنایع هوایی آن کشور می باشد . به طوری که کمتر کشور پیشرفته ای را سراغ داریم که از صنایع هوافضایی شاخصی برخوردار نباشد . موزه های هوانوردی کشورها ، از اصلی ترین مراکز معرفی کننده تاریخ هوانوردی هر کشور محسوب می شوند و پیشینه و فراز و نشیب های صنعت هوافضای یک منطقه را به نمایش می گذارند . به طور کلی ، این مراکز نمایی از فعالیت ها و ابعاد پژوهش های هوایی و فضایی هر کشور را در معرض دید علاقه مندان قرار می دهد .

موزه های هوایی ، معمولا در بر گیرنده هر وسیله ، اقدام و حرکتی در زمینه ی صنعت هوایی و فناوری هوافضا می باشند ؛ این موارد شامل تصاویر ، نقشه ها ، مدل ها ، قطعات ، هواگرد های زمین گیر و فعال ، و حتی لوازم مورد استفاده ی هوانوردان می گردند . پروژه ها و عملیات های غرور آفرین ملی و یا دفاعی نیز معمولا از بخش های مورد توجه این موزه ها می باشند . به عنوان مثال ، موارد مربوط به ستاره ها و تک خال های هوانوردی و پروژه های موفق جنگ جهانی دوم به وفور در این موزه ها به چشم می خورند .

این اماکن معمولاً هم به صورت دولتی و هم به صورت خصوصی اداره می شوند . موارد توجه و تمرکز موزه های هوانوردی نیز معطوف به بخش های نظامی و غیر نظامی ، و یا نمایان گر تاریخ هوانوردی دوره های خاص می گردد .

به طور کلی ، نمایش پرنده ها در دو سطح پروازی و نمایش زمینی انجام می شود . معمولا بسیاری از پرنده های قدیمی و سال خورده ی موجود در موزه ها به دلیل عدم وجود شرایط سرویس و نگهداری بهینه (در گذشته و قبل از ورود ایشان به موزه ) و نیز تأثیر گذر زمان ، از رده ی پروازی خارج شده اند . هواگرد هایی که در شرایط پروازی نبوده و به اصطلاح زمین گیر هستند ، به صورت ثابت (زمینی)و غیر پروازی نمایش داده می شوند . با این وجود ، هر موزه معمولا از تعدادی پرنده ی خاص با ارزش و فعال نیز در ناوگان خود بهره می برد . این پرنده های با ارزش در صورت نیاز و برای جلب نظر بازدید کنندگان و افزایش جذب مخاطب ، در مناسبت های خاص پرواز کرده و یا حداقل بر روی زمین به انجام حرکت می پردازند .

با توجه به اینکه صنعت هوانوردی و هوافضای هر کشور ، معمولاً از صنایع بسته و کم دسترس می باشد ، موزه های هوایی معمولاً از ایده آل ترین و قابل دسترس ترین مکان ها برای محققان و متخصصان هوایی به منظور انجام فعالیت های پژوهشی و تحقیقاتی می باشند .

امروزه حدود 625 موزه با محوریت و موضوع هوایی در بیش از 70 کشور در سراسر جهان فعال بوده و خدمات مربوطه را به بازدید کنندگان و علاقه مندان ارائه می کنند.

پس از مروری مختصر بر مفهوم وجودی موزه های هوایی ،نگاهی به این مقوله در سطح کشورمان خواهیم داشت.

با وجود این که بیش از یک قرن از حضور اولین هواپیما در کشورمان می گذرد و نیز پیشینه ای غنی و پر فراز و نشیب در تاریخ هوانوردی ایران ، متأسفانه هنوز مرکزی شایسته و استاندارد برای معرفی تاریخ صنعت هوایی و دستآورد های دانش هوافضای کشور در دسترس نیست . تاریخی که با ورود نخستین بالن ها و هواپیما ها به کشور پایه ریزی شد ؛با سازمان دهی واحد های هواپیمایی نظامی و غیر نظامی شکل گرفت ؛ با ورود به عصر جت تکمیل و با افتخار آفرینی های دفاع هشت ساله ی مقدس ، برگ زرینی بر آن افزوده شد .

در کنار تمام این رویداد ها ، وقایع هوایی جنگ جهانی دوم ، موضوع آشیانه های قدیمی ( که متأسفانه در حال تخریب می باشند ) جهش های بزرگ فناورانه حوزه ی هوافضا و پیشرفت ها و تجربیات به دست آمده در جریان پروژه های مختلف هواپیمایی ، بالگردی و موشکی ، بایستی به طور کامل و موشکافانه به نمایش در می آمدند تا پرچمی باشند از علم و دانش و پایدار ایرانیان در سطح جهان.

با این وجود ، مراکزی هستند که بعضی به صورت خاص و بعضی در کنار سایر اقدامات ، هر یک به نمایش گوشه ای از تاریخ و دستآورد های هوافضایی کشور پرداخته اند . از این میان می توان به مجموعه ی سعد آباد ، باغ موزه ی دفاع مقدس و نیز مرکز نمایش های هوایی تهران اشاره کرد . با توجه به رسالت تدوین شده ، مرکز نمایش های هوایی تهران مهم ترین و اصلی ترین مرکز نمایش هوایی کشورمان می باشد.

این مرکز با پیشینه ای قریب به 30 سال ، در سال 1366 و با هدف ایجاد مرکز و نمایشگاهی دایمی با محوریت صنعت هوایی در زمینی به مساحت 75 هکتار افتتاح شد . این مرکز فعالیت حرفه ای خود را با جمع آوری هواپیماهای تاریخی ارزشمند و نیز زمینگیر صنعت هوانوردی کشور آغاز کرد . بدین ترتیب با انتقال این گنجینه های گران مایه از سایر فرودگاه ها به فضای در اختیار مرکز ، امکان بازدید علاقه مندان فراهم آمد .

ناوگان مرکز نمایش های هوایی تهران ، در بر گیرنده ی هواپیماهای ارزشمندی است که حتی سابقه حضور در جنگ جهانی را در کارنامه ی خود دارند و بعضی نیز رکورد دار پرواز محسوب می شوند . از جمله هواپیمای کاریبوی سی ای سازمان جاسوسی ایالات متحده ، کامندر های نیروی دریایی ، فیرچلد FH-227 ، سی هاوکر ، دو فروند بوئینگ 727 تشریفاتی ، بمب افکن B-26 و بالگرد کامان هوسکی HH-43 و پروژه ی بالگرد ظفر که همگی با رنگ آمیزی اصلی و تاریخی خود در این مرکز مستقر شده بودند . حتی در ابتدا تمهیداتی برای بازدید های تخصصی در نظر گرفته شده بود . یک دستگاه موتور توربوجت J79 متعلق به جنگنده ی F-4 فانتوم نیز از فرانکفورت صرفا برای این مرکز وارد کشور شد و به نمایش درآمد .

اما واقعیت این که یک نمایشگاه یا موزه ی هوایی ، چیزی ورای پدیده ای است که از آن به عنوان قبرستان هوایی یاد می کنند . موضوعی که در کشور ما ، به واقع رخ نمایی می کند و مجموعه ای مانند مرکز نمایش های هوایی تهران ، بیشتر به یک آرامگاه هوایی شباهت یافته است . این مرکز به جای انجام رسالت اصلی خود ، به آشیانه ای برای هواپیماهای زمین گیر و خارج از رده ی خطوط هوایی تبدیل شده است .

هواپیماهای خود مرکز هم در ابتدای تحویل به مجموعه ، تماما از آلات پروازی و نشان دهنده ها تخلیه شده اند تا بیشتر یک نمای بیرونی از هواپیمای مورد نظر را به نمایش گذاشته باشند . موضوعی که در چند سال گذشته به بدترین شکل ممکن تکمیل و با رنگ آمیزی های فانتزی و تبلیغاتی (به جای استتار و رنگ آمیزی اصلی و تاریخی پرنده ها) به واقعیت پیوست . کابین هواپیما ها به اجاره ی بخش خصوصی در آمد تا به عنوان دفاتر کاری ! مورد بهره برداری قرار گیرند . تمامی این اتفاقات برای هواپیماهایی روی داد که موزه های بزرگ و درجه یک هوانوردی جهان ، آرزوی حضور آنان را در مجموعه خود دارند .

تمام مجموعه داران و موزه های هوایی جهان ، همواره سعی در تدارک لوازم و قطعات نایاب برای دارایی های خود می باشند ؛ اما گویی ما در این جا با نوعی عقب گرد رو به رو هستیم و قدم به قدم در جهت نابودی این گنجینه ها و شناسنامه های صنایع هوایی ایران گام بر می داریم . پرنده هایی که در کمال ناباوری طی سالیان متمادی بدون هیچ گونه آشیانه و پناه گاهی در مقابل برف و باران و آفتاب رها شده اند .

تفاوت عمده ی یک موزه ی هوایی با نمایشگاه های دوره ای ، در موضوع استقرار در سالن های سرپوشیده است . سالن های بزرگی که در بر گیرنده ی دستآورد های خلبانان ، مهندسان و طراحان از پرواز های اولیه تا پرتاب های فضایی باشند . مکانی که برای نمایش قطعات هواپیما ها و بالگرد ها ، انواع پیشرانه های هوایی و فضایی ، نمایش کابین هواپیماهای مختلف و استقرار شبیه ساز های پروازی مورد بهره برداری قرار می گیرد . همچنین امکاناتی نظیر کلاس های آموزشی هواپیمایی برای عموم ( به خصوص نوجوانان و جوانان ) ، ساخت و پرواز هواپیما های مدل ، چتر بازی ، سالن های نمایش فیلم و کتابخانه ، پرواز با شبیه ساز ، سوار شدن به هواپیما ها و امکان ارتباط و صحبت با خلبانان و مهندسان و حتی پارک بازی هوایی و فروشگاه های لوازم هوایی و پروازی در آنان فراهم باشد . بنابراین شایسته است تا ضمن تعمیر و بازسازی کامل پرنده های تاریخی و خاص این مجموعه ، نسبت به احداث سالن های سرپوشیده احتمام جدی ورزیده شود .

این گونه موزه و نمایشگاهی در جلب نظر و توجه مخاطبین و بازدید کنندگان داخلی و حتی خارجی موفق تر عمل خواهد کرد . موضوعی که مسئولان همواره از آن گلایه مند اند و آن همانا آمار بسیار پایین بازدید از این مرکز می باشد . از طرفی بازدید کنندگان نیز از کیفیت مرکز و سطح پایین و نا مطلوب وضعیت نگه داری پرنده ها به هیچ وجه رضایت ندارند . با این حال با انگیزه و پشت کار ، در کنار اندکی سرمایه گذاری قابل بازگشت در این صنعت ، وضعیت به مراتب بهتری را شاهد خواهیم بود . قطعا صنایع هوایی ایران با پیشینه ای که به آن اشاره شد ، ظرفیت های بی شماری حتی در مباحث تاریخی دارد که می توان ضمن حفظ و پاسداشت این ظرفیت ها ، با انجام تبلیغات بین المللی ، زمینه ساز حضور تعریف جدیدی از گردشگر تحت عنوان گردشگر هوایی باشیم .

موزه هوایی پالم اسپرینگز - کالیفرنیا

موزه مرکزی نیروی هوایی روسیه

ردبول هانگار-7 - سالزبورگ اتریش

موزه هوانوردی و فضایی کانادا

موزه هوانوردی چین

موزه هوانوردی لهستان

موزه هوا و فضای فرانسه

موزه جنگ سلطنتی داکسفورد - بریتانیا

موزه هوا و فضای ملی اسمیت سونین - واشنگتن دی سی

موزه هوا و فضای پیما – آریزونا

 

تصاویر مرکز نمایش های هوایی تهران 

نویسنده:مهندس مهدی علی زاده

انتهای پیام/ سیده زینب حیدری

 

زمان انتشار: پنج شنبه ۲۳ شهریور ۱۳۹۶ - ۱۱:۱۹:۴۲

شناسه خبر: 36702

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
نظرات ارسال شده :
تعداد نظرات : ۱ نظر
سام لطفی
۰ مخالف          ۱ موافق
جمعه ۳ فروردین ۱۳۹۷ - ۱۲:۱۸:۳۴

بسیار تاسف بار است.و جای خجالت دارد. آبرو ریزی شد وقتی مهمانان خارجی م را به این موزه ( زباله دانی ) بردم. با لبخندی تلخ عکس گرفتند و توسف خوردند که چرا اینجا بدین شکل است ؟! اینها بخشی مهم از تاریخ کشور ما هست. این هواپیماهای قدیمی که برخی در جهان بی نظیر هستند به حال خود رها شده و برخی از آنها به علت باز بودن بخشی از بدنه تبدیل به لانه حیواندت شده و بوی تعفن گرفته و بسیار کثیف هستند، مشخص است سالهاست هیچ مسئول یا متصدی نگهداری آنها را حتی نگاه نکرده. اکثرا تبدیل به زباله دانی شده و این به اصطلاح موزه محلی برای جولان کلاغها و شغالها و سگ و گربه شده. هواپیمای زیبای داکوتا که نزدیک به 80 سال یا بیشتر ساخته شده مانند دیگر هواپیماها هیچ تابلو و نوشته ندارد و هیچ روهنمایی برای دادن مشخصات به چشم نمیخورد. یا اولین هواپیمای پستی کشور که در اواخر قاجار به ایران آمده و بسیار ارزشمند است در حال اوراق شدن است. آیا این هواپیماها اگر در کشور فقیر دیگری بود هم اینطور نگهداری میشدند ؟! لطفا تگر بودجه و یا حال نگه داری ندارند به مردم اجاز دهند تا خودشان از اینها نگهداری کنند ! هواپیمای شخصی 727 محمد رضا شاه که تا چند سال قبل اتاق خواب و مبلمان داشت و کابین خلبانش ظاهری کامل داشت و سرویس بهداشتی و بار داشت و کاغذ دیواریهای بینظیرش همگی به تاراج رفته و در گوشه ای اوراق افتاده !! تنها هواپیمایی که خوب نگهداری میشود همان است که تبدیل به رستوران شده ! چند عدد 707 و 747 بلاتکلیف با دربهای قفل شده زیر آفتاب و برف و باران حال بسیار بدی دارند. دوستداران هواپیما حاضر هستند نگهداری از اینها را داوطلبانه به عهده بگیرند. من اگر مسولیتی در آنجا داشتم کلیه پرسنل را اخراج میکردم و از جوانهای علاقمند استفاده میکردم. آنجا بیشتر یک زباده دانی است تا موزه. خجالت بکشید. کیسه های خالی سیمان و گچ را که شطغال داخل هواپیمای آنتیک نبرده ؟ لااقل به اوراقچی ها بگویند کار برش و حمل قطعاتوآلمینیومی هواپیماها را در ساعت غیر بازدید ونجام دهند. چرا کار جداسازی آلمینوم و دیگر فلزات را دانشجویان هواپیمایی انجام نمیدهند تا لااقل آنهو بفهمند کجای هواپیما از چه فلزی استفاده شده. اوراقچی ها در حال تاراج هواپیماهای هرزشمند قدیمی ما در آنجا هستند

اشتراک گذاری مطالب