خبرگزاری علم و فناوری

یادداشت/سیده زینب حیدری

تأملی در بیانات اخیر مقام معظم رهبری در دیدار با نخبگان علمی جوان

بیانات اخیر مقام معظم رهبری در دیداربا نخبگان علمی جوان از زوایای مختلف قابل تحلیل و بررسی است.

به گزارش خبرگزاری علم وفناوری ؛بیانات اخیر مقام معظم رهبری  در دیدار با نخبگان علمی جوان از زوایای مختلف قابل تحلیل و بررسی است؛از ضرورت حفاظت و صیانت از استعداد های درخشان این نظام تا لزوم اهتمام به استمرار و اجتناب از انقطاع در مبارزه فرهنگی با جنگ نرم دشمنان که در جای خود قابل تأمل است.

هم چنین هشدار رهبر انقلاب به لزوم ممانعت از بازتولید آفت وابستگی و ضرورت مقابله با روشنفکران سست عنصر، مادی و فریب خور و البته غرب گرا که با برچسب جهانی شدن، مولفه های وابستگی را در کشور ریل گذاری می کنند از دیگر نکات مهم و قابل تأمل ایشان در این دیدار بوده است.

و نکته مهم دیگر ضرورت غایت باوری در میان نخبگان و لزوم تبدیل نظام اسلامی به یک کشور پیشرفته، قدرتمند و اتکاء به عزت نفس برای تحقق تمدن نوین اسلامی از جمله راهبردهای کلیدی رهبر معظم انقلاب در این دیدار بوده است.

رهبر معظم انقلاب فرمودند؛« عده‌ای از صدسال پیش می‌گفتند اگر می‌خواهید پیشرفت کنید باید بروید ذیل غرب و امروز هم تفاله‌های آن‌ها همین را ترویج می‌کنند. ۵۰ سال در دوره‌ی پهلوی ذیل غرب بودیم؛ چه پیشرفتی کردیم؟[1].

یکی از عنصر های مهم در عدم وابستگی ابتکار و نوآوری است که با تأمل در دغدغۀ مقام معظم رهبری باید این حلقۀ مکمل بین دانشگاه و صنعت صورت بگیرد در همین زمینه ایشان با گلایه از ارتباط بین صنعت و دانشگاه در این دیدار به آن اشاره کردند و فرمودند: صنعت کشور دچار آفت مونتاژکاری است و این باعث عدم تحقق ارتباط صنعت و دانشگاه می‌شود. باید در یک بازه‌ی زمانی ۱۰ ساله، رویکرد صنعتی کشور از مونتاژ به نوآوری تغییر پیدا کند « [2]

حال با این تفاسیر باید این پرسش مهم را مطرح کرد که به راستی صنعت و دانشگاه به چه حد و میزان در خلاقیت و تولید دانش بر مبنای  ایده پردازی موفق عمل کرده اند؟ این دو نهاد مهم علمی و  منابع تولیدی دانش  کشور در پاره ای از موارد خود مصرف کننده مطلق و ضد تولید به شمار می آیند، زیرا صنعت با غفلت از نیازهای روز جامعه با  مونتاژ کاری کار خودش را به پیش می برد و دنبال سود و منفعت خود است حال آنکه با چنین رویکری نمی توان خلاقیت و نوآوری صنعت در مواجهه با وقایع جامعه امروزی را به انتظار نشست.

هم چنین دانشگاه نیز با بی اعتنایی مفرط نسبت به نیازهای اجتماعی فرهنگی اقتصادی ..مردم صرفاً به تولید مقاله، کتاب و پایان نامه های غیر هدفمند و مغایر با چالش ها  و بحران های بومی جامعه  و منطبق بر نیازهاو برحان های  جوامع غربی اشتغال ورزیده است که در نهایت باید گفت هر دو نهاد دانشی کشور با عدم تولید فکر و خلاقیت ، موجبات رکود و ایستایی در  تحقق امر باز تولید را تسریع کرده اند.

لیکن در این میان باید به وجود روشنفکران غرب زده به عنوان یکی از موانع اصلی شکل گیری این ارتباط اشاره کرد، غرب گرایانی که از دوران قاجار با تمرکز بر تقلید از غرب در مقولۀ تکنولوژی تلاش کردند اندیشه های غربی را از نوع لباس پوشیدن تا دیگر بخش های فرهنگ و اقتصاد و سیاست را وارد جامعه کنند.همچنان که در برخی از سخنان مسئولان در ارتباز با وارد کردن نیری انسانی از خارج و یا صاد کردن نیروهای متخصص از کشور برای آموزش های کار دیده می شود.

گفتنی است روشنفکران غرب زده از بیماری لاعلاجی به نام شیفتگی و وابستگی مفرط به غرب به ویژه در حیطه علم و تکنولوژی برخوردارند و همۀ هنر این روشنفکران در ممانعت از اقدام برخی  اساتید ارزشی و زبان دان در ترجمه آثار و منابع اصلی دانشمندان غربی و مخالفت با تولید علوم انسانی بومی خلاصه شده است زیرا ترجمۀ این آثار و در نهایت شناخت کامل علوم انسانی غربی حوزه و دانشگاه را در بازتولید علوم انسانی بومی، یاری خواهد کرد که در صورت تحقق این مهم ،بی سوادی و تقلیدگرایی این روشنفکران غرب زده و سکولار بر ملا خواهد شد.

اما راه حل چیست در این میان باید گفت نقش نخبگان جوان و نیز جنبش های دانشجویی و علمی برای تقویت علوم دانش بنیان و لزوم ایجاد نهضت ترجمه آثار و منابع اصلی غرب برای فهم علوم انسانی غرب غیر قابل انکار است.

ایشان در بخشی از سخنان خود به لزوم اهمیت دادن به فعالیت های فرهنگی در معاونت علمی ریاست جمهوری و بنیاد نخبگان نیز اشاره کردند و افزودند: خطرناک تر و تلخ تر از ترور فیزیکی که در سالهای گذشته انجام شد و تعدادی از دانشمندان ما شهید شدند، اسیر فکری و فرهنگی شدنِ دانشمندان است، بنابراین نخبگان باید با تقوا از خود مراقبت کنند.[3 ]

نکات مهمی در این بخش از سخنان رهبر انقلاب یادآور موضوعاتی است که می توان به آن ها اشاره کرد:

جامعه هدف درنفوذ علمی، نخبگان، پژوهشگران، قشر خواص و اثرگذار جامعه است. یعنی همان افرادی که دارای حوزه اثر، تریبون، مخاطب و قابلیت مدیریت افکار جامعه اند. همان افرادی که بیش از گرایشات و سلیقه های سیاسی و صنفی آنان، این صلاحیت علمی و تخصصی آنان است که مورد توجه و قضاوت مردم است و بیان و کلام آنان دیگر درقالب  احزاب سیاسی مورد نقد قرار نگرفته و زمینه پذیرش نظرات آنان و لو کاملاغلط!! وجود دارد.

طراحان نفوذعلمی ،بازهم نخبگان و تئورسین ها ی نظام سلطه هستند نه قشری خاص از جامعه اطلاعاتی،فرهنگی یااقتصادی؛ یعنی همان طبقه ای که مشاوران وتصمیم سازان حاکمان نظام سلطه اند،جدای از گرایشات سیاسی،حزبی و جریانی و درتمام دوره های حاکمیتی همواره  درقالب مشاور اما در اصل حاکم فکری و تئوریک و موتورپیش برنده نظام سلطه بوده اند.

 نقطه ثقل و گرانیگاه نفوذ علمی، دانشگاه وپژوهشگاه ها ومراکز راهبردی و استراتژیک نظام است، دقیقا نقاطی که اندیشه ها تئوریزه و توجیه می شوند، راهبردها و گفتمان ها شکل می گیرد و استمرار می یابد و در واقع نسل های آینده و توزیع پذیری اندیشه و سقوط یا صعود علمی و عقلانی جامعه  را مستقیما تحت تأثیر قرار می دهد.

با نفوذ علمی و آکادمیک، خروجی مراکز علمی و دانشگاهی با هر تخصص وگرایش علمی، دریک امر مشترکند آن هم وابستگی فکری به بیگانه ومشرب آنان و به بیان دیگر تعهد به نظام سلطه ، واین همان استعمار نوین ومقدمه استعمار فرامدرن است که در آن بابیان علمی و پوزوتوئیستی،گفتمان حاکمیتی شما را تجزیه و ناکارآمد می کنند و مفاهیم اساسی یک جامعه را دچار تحریف و تبدیل ماهوی می سازند. به عنوان نمونه در ذهن مخاطب «استقلال»را با «منزوی شدن» «جهاد و شهادت طلبی» را با «افراطی گری» و «مقاومت» را با«شرارت و برهم زدن نظم بین الملل» برابرمی سازند!! و عملا باعث توقف و واپس گرایی و سلطه پذیری جامعه می گردند.

در خاتمه باید گفت خاستگاه تاریخی علم و اندیشه نه با تقلید کورکورانه از غرب بلکه با شناخت دقیق مبانی علوم انسانی غربی  و از سوی دیگر شناخت و بازتولید علمی منبعث از ریشه های  تاریخ معرفتی و سیاستگذاری کشورمحقق خواهد شد.

[1] بیانات مقام معظم رهبری در دیدار نخبگان علمی و جوان 26/7/1396.

[2] همان.

[3] همان.

انتهای پیام/ سیده زینب حیدری

زمان انتشار: پنج شنبه ۲۷ مهر ۱۳۹۶ - ۲۳:۱۹:۰۵

شناسه خبر: 38297

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب