خبرگزاری علم و فناوری

جایگاه و پیامدهای امنیتی شبکه های اجتماعی مجازی در ارتباطات

مقاله حاضر از نوع مروری بوده و هدف آن، بررسی جایگاه و پیامدهای امنیتی شبکه های اجتماعی مجازی در ارتباطات بر اساس متون و پیشینه های انجام شده  می باشد و جنبه های امنیتی، اعم از اجتماعی، ملی و روانی، را مورد بررسی قرار داده است. در این مقاله نخست مفهوم شبکه های اجتماعی و اهداف استفاده از آن تشریح گردیده و سپس وضعیت استفاده از شبکه های اجتماعی مجازی در ایران و جهان مورد کنکاش قرار گرفته است.

مقدمه

شبکه اجتماعی، محیطی مجازی است که در آن افراد با جایگاه ­های اجتماعی گوناگون، علایق و فعالیت ­های خود را به اشتراک می­ گذارند. شبکه ­های اجتماعی باید مانند راهنماهایی عمل کنند که گروه­ ها و طبقات مختلف را به هم معرفی کرده و موجب ارتباط دوستان با یکدیگر شده و همچنین اعتماد کاربران را برانگیزانند (بروک و همکاران، 2009). با وجود اینکه شبکه­ های اجتماعی موجب ارتباط و تبادل انواع مختلف اطلاعات می­شوند، حفاظت از حریم خصوصی و تأمین امنیت، به بحثی چالش­برانگیز در محیط شبکه­ های اجتماعی تبدیل شده است (دونات، 2007).

شبکه ­های اجتماعی دارای پتانسیل قوی برای ارتقای امنیت اجتماعی هستند؛ لکن به دلیل ضعف معرفتی و نیز شناخت غلط از محیط مزبور و فقدان سیاست­گذاری منسجم و درازمدت، این شبکه­ ها به­عنوان یکی از مهم­ترین ابزارهای تهدید امنیت ملی محسوب می­شوند. این شبکه­ها خسارات جبران­ناپذیری در سطح ملی، خانوادگی و فردی به بار می­آورند؛ بدین ترتیب که با مخدوش کردن هویت ملی و جایگزینی هویت جهانی، موجب تضعیف امنیت اجتماعی می­ شوند. در سطح خانوادگی موجب مخدوش شدن هویت­ های خانوادگی و اجتماعی شده و در سطح فردی موجب مخدوش کردن هویت دینی و از بین رفتن عقاید مذهبی و همچنین آسیب ­های روانی- رفتاری می ­شوند (گزارش نشست تخصصی گروه پژوهشی جامعه و امنیت، 1389).

موضوع امنیت زمانی اهمیت می ­یابد که هکرها می ­توانند به رمزهای محافظت شده و زبان ­های برنامه ­نویسی سایت­ها، به صورت غیر مجار دسترسی داشته باشند. موضوع حفاظت از حریم خصوصی- که موجب دسترسی دیگران بدون اطلاع خود فرد به اطلاعات خصوصی وی می­شود- لزوماً به دلیل نقص در سیستم امنیتی نیست. هر کسی می ­تواند به سادگی با تماشای فردی که پسورد خود را تایپ می­ کند، با اطلاعات محرمانه وی دست یابد. هر دو نوع نقص اغلب در شبکه­ های اجتماعی اتفاق می ­افتد. بویژه به دلیل اینکه کسانی که در سیستم امنیتی یک سایت اختلال ایجاد می ­کنند، موجب می ­شوند همگان بتوانند به راحتی به اطلاعات شخصی افراد دسترسی پیدا کنند. کاربران اغلب از مسائل امنیت و حفاظت از حریم خصوصی، چشم­پوشی کرده و آن را نادیده می ­گیرند (دویر، 2007). داده­ های شخصی در مورد افراد که تعداد بسیار زیادی از فیلم و عکس­های دیجیتال می ­شود، در سطح وسیعی قابل دسترس می ­شود. در این هنگام اشخاص نگران می ­شوند که دیگران به چه صورتی از داده ­های شخصی آنها که از طریق شبکه منتشر شده، استفاده خواهند کرد. گفتگوی میان افراد، ممکن است توسط افراد دیگری که در آن گفتگو نقشی نداشتند، جستجو، تکرار و تغییر داده شوند. در واقع انتشار اطلاعات شخصی باعث دسترسی کل جامعه به آنها می ­شود.

در حال حاضر، حفاظت چندانی در برابر کپی کردن هر نوع اطلاعات از پروفایل ­های شخصی وجود ندارد (بوید، 2008). با توجه به اهمیت شبکه ­های اجتماعی و نقش اساسی آن در بافت اجتماعی، اهمیت امنیت این شبکه­ ها برجسته می ­شود. در صورتی که امنیت این شبکه­ ها برقرار نگردد، مزایای فراوان آن حاصل نخواهد شد و پول و تجارت الکترونیک، خدمات به کاربران خاص، اطلاعات شخصی، اطلاعات عمومی، و نشریات الکترونیک، همه و همه در معرض دستکاری و سوء استفاده های مادی و معنوی هستند.

مفهوم شبکه ­های اجتماعی

کاربران با استفاده از شبکه ­های اجتماعی، اهداف متعددی را دنبال می ­کنند که از جمله مهم ­ترین آنها می ­توان به افزایش تماس ­های اجتماعی، مطرح نمودن خود در فضای مجازی، و جلب توجه بیشتر اشاره نمود. افراد به منظور به دست آوردن مزایای مختلف این شبکه­ ها، در برخی موارد رفتار خود را تغییر می ­دهند. با این حال کاربرانی نیز هستند که از جنبه­های منفی استفاده از شبکه ­های اجتماعی اطلاع داشته و کمتر سراغ آن می­ روند؛ چرا که مسائل حفظ حریم خصوصی و جلوگیری از نشر اطلاعات شخصی برای آنها اهمیت فراوانی دارد (شاین، 2010).

به دلیل اینکه شبکه ­های اجتماعی تغییر رفتار بسیاری از کاربران را در پی خواهد داشت و موجب گرایش آنها به سمت و سویی موافق با منافع بالقوه آنان می ­شود، شناخت روش ­هایی که موجب تسهیل و تشویق استفاده از شبکه ­های اجتماعی شده و همچنین شناخت موانع استفاده از آنها ضروری می ­نماید.

کاربران از شبکه ­های اجتماعی مانند فیس بوک، اینستاگرام و توییتر به دلایل مختلفی استفاده می ­کنند. به عنوان مثال از فیس بوک به دلیل ارتباط و چت کردن با دیگران، ارسال عکس ­ها و به روز بودن، اطلاع از بازی­ها و برنامه­ های سرگرمی، اطلاع از کارهای دیگران در اوقات فراغت و همچنین ارتباطات حرفه­ای بین افراد متخصص استفاده می ­شود (جوینسن، 2008). آن ها همچنین از این شبکه ­ها برای دریافت حمایت ­های اجتماعی بهره می ­گیرند.

 یکی از قابلیت­ های استفاده از فیس بوک، استفاده از آن به عنوان پل ارتباطی بین سرمایه ­های اجتماعی نهفته است؛ بدیهی است که کاربران با مهارت ­های ارتباطی پایین، قادر به استفاده از این قابلیت نمی ­باشند (شاین، 2010).

با توجه به اهداف و انگیزه­ های متفاوتی که در مورد استفاده از شبکه­ های اجتماعی گفته شد، لازم است چگونگی استفاده از آن در ایران و جهان مورد بررسی قرار گیرد تا بتوان با توجه به فرهنگ و ارزش ­های اسلامی و دینی حاکم در ایران، از مزایای آنها بهره­ مند شد.

شبکه­ های اجتماعی در ایران و جهان

برای نگارش این مطالعه با استفاده از کلید واژه های شبکه های اجتماعی، امنیت شبکه های های اجتماعی ، ارتباطات ، پیامد ها، چالش ها ، موانع و مزایای شبکه های اجتماعی برای متون خارجی  با جستجو در پایگاه امرالد، اسکوپوس و الزویر و تحقیقات انجام شده در ایران از طریق پایگاه سید، مگیران و نورمگز استخراج گردید. براساس دسته بندی و متون انجام شده مولفه های شبکه ­های اجتماعی، تهدیدات امنیتی، مزایا و چالش ­ها طبقه ­بندی شده و برای نگارش این مطالعه از آنها استفاده شد.

تحقیقات متعدد استفاده از ابزارهای شبکه­ های اجتماعی را برای اهداف آموزش و پرورش و تدریس در سطوح پایه و سطوح عالی نشان می ­دهد (ولتسیانوز و کیمونز، 2012؛ گای، 2012)؛ اما کمتر پژوهشی را می ­توان یافت که استفاده از شبکه­ های اجتماعی را در زمینه ارتباطات علمی مورد بررسی قرار داده باشد (گرازد، استیوز و ویلک، 2012). مرور پیشینه نشان می دهد که چند پژوهش تجربی به بررسی استفاده از این شبکه ­ها در زمینه ارتباطات علمی رسمی پرداخته ­اند (برای مثال گرازد، استیوز و ویلک، 2012؛ چن و بریر، 2012؛ تریاکیوگلو و ارزوروم، 2010؛ کالینز و هاید، 2010؛ کیرکاپ، 2010). تحقیقاتی که به طور خاص، استفاده از ابزارهای شبکه­ های اجتماعی مجازی را برای اهداف آموزشی مورد بررسی قرار داده ­اند، استفاده از آن را برای یادگیری و ارتباطات بین معلم و دانش­آموزان را تأیید کرده ­اند ( چن و بریر، 2012؛ تریاکیوگلو و ارزوروم، 2010؛ توماس و توماس، 2012؛ موران، سیمن و تینتی کین، 2011؛ ابنر و همکاران، 2010؛ لستر و پرینی، 2010، لویی، 2010؛ رابلیر و همکاران، 2010).

تحقیقات، نتایج متفاوتی از میزان استفاده شبکه­ های اجتماعی مجازی را در دانشگاه ­ها نشان می دهند. نتایج یک پژوهش که 4600 دانشکده را از مجموع دانشگاه های آمریکا مورد بررسی قرار داده بود، نشان داد که افراد به میزان بسیار محدودی از شبکه ­های اجتماعی در امر آموزش بهره می ­گیرند (تاریخچه آموزش عالی، 2010)؛ اما از طرفی نتایج یک پژوهش که اخیراً انجام شده نشان می ­دهد که 80 درصد دانشگاه­ های مورد بررسی از نوع خاصی از سایت­ های شبکه­ های اجتماعی بهره می ­گیرند. چن و بریر (2012) پس از انجام مصاحبه تلفنی با 57 دانشکده از میان 28 دانشگاه ایالات متحده، نشان دادند که همه پاسخگویان از ابزارهای شبکه ­های اجتماعی برای اهداف شخصی، دانشگاهی، حرفه­ای و پژوهشی استفاده می­ کنند.

همچنین تحقیقات نشان می ­دهد که افراد با رشته ­های دانشگاهی مختلف به میزان متفاوتی از فناوری وب 2 استفاده می ­نمایند. بطور مثال نتایج پژوهش (موران، سیمن و تینتی کین، 2011؛ رولاندز، نیکولاس، راسل، سنتی و واتکینسون، 2011) نشان داد که دانشجویان رشته ­های علوم اجتماعی و انسانی به میزان بیشتری از دانشجویان رشته ­های علوم پایه استفاده می ­نمایند.

برای اهداف پژوهشی و ارتباطی نیزدانشگاه ­ها از ابزارهای شبکه ­های اجتماعی استفاده می ­کنند تا به تبادل اطلاعات بپردازند و همچنین از طریق ارتباط با دیگران، زمینه پیشرفت در حرفه خود را فراهم کنند (چن و بریر، 2012؛ گرازد، استیوز و ویلک، 2012؛ تریاکیوگلو و ارزوروم، 2010). به طور کلی مرور پیشینه­های خارج از ایران نشان می­دهد که از شبکه­های اجتماعی مجازی برای اهداف آموزشی، استفاده­های شخصی و همچنین برقراری ارتباطات استفاده می­شود.

همزمان با گسترش شبکه­ های اجتماعی در جهان، در ایران نیز استفاده از این شبکه ­ها گسترش یافته است. اگر چه آمار دقیقی از تعداد کاربران وجود ندارد، آثار و شواهد موجود نشان می ­دهد که این شبکه ­ها نفوذ قابل توجهی در میان کاربران ایرانی -از جمله آن دسته از اقوام و گروه­ های قومی- یافته ­اند که سعی دارند اهداف، مطالبات، نگرانی ها و دغدغه ­های خود را در فضای مجازی بازتاب دهند. هر چند آمار رسمی مشخصی در این باره وجود ندارد، کارشناسان تعداد کاربران ایرانی فیس بوک و توییتر را به ترتیب، در حدود 10 و 3 میلیون برآورد کرده ­اند. در میان شبکه­ های اجتماعی داخلی نیز، سایت کلوب حدود 3 میلیون عضو دارد (سروش هفتگی، 1391).

شبکه ­های اجتماعی به مکانی برای اجتماع گروه­ های قومی و مرکزی و تبادل نظر و طرح دغدغه ­های گروه­ های حاشیه­ ای و قومی تبدیل شده است. از طرف دیگر، موقعیت ایران در منطقه خاور میانه و وجود اقوام مختلفی که بعضاً در آن سوی مرزها واقع شده­ اند، از نظر سیاسی بر اهمیت موضوع افزوده است ( حیدری و شاوردی، 1392). حال با توجه به نقش این شبکه ­ها در تحقق بخشیدن با اهداف استعماری، با ظهور فضای مجازی و شبکه ­های اجتماعی راه جدیدی برای سلطه در جهان به وجود آمد که از قابلیت ­های خیره ­کننده و اعجاب ­انگیزی برخوردار است.

هدف استعمار در درجه اول، مسخ فکری و جامعه مستعمره است. اما در استعمار مجازی که از ساز و کارهای قدرت نرم استفاده می ­شود، هدف اصلی از بین بردن استقلال رأی کاربران است و عضویت آنها در جامعه فرهنگی کشورهای مبدأ است. بنابراین ابرقدرت­هایی که با راه ­اندازی شبکه ­های اجتماعی از طریق جنگ نرم و فضای مجازی، به دنبال این هستند که دیدگاه و افکار کشورهای تحت سلطه را تحت کنترل خود در بیاورند. شبکه ­های اجتماعی، تغییرات بنیادینی در سبک زندگی و فرهنگ جوامع مختلف ایجاد می ­کنند. این شبکه ­ها می ­توانند بر ادبیات افراد جامعه، پوشش آن ها، و روابط با جنس مخالف تأثیر بگذارند (عاملی، 1389).

مرور پیشینه ها در ایران نشان می ­دهد که والدین چندان با فضای مجازی و اینترنت آشنایی ندارند و فرزندان آنها جهت برقراری تماس با دوستان قدیمی و یافتن دوستان جدید و به اشتراک نهادن اطلاعات شخصی و موضوعات مورد علاقه ­شان در شبکه ­های اجتماعی مجازی عضو می ­شوند و اغلب نیز از خطراتی که در کمین آنهاست، آگاه نیستند (ابراهیم­پور کومله و خزایی، 1393). همچنین نتایج پژوهش بشیر و افراسیابی (1391) نشان داد که افراد با اهداف متنوعی عضو این شبکه ­ها می ­شوند و مهم ­ترین آن را سرگرمی دانسته ­اند. میان عضویت در شبکه ­های اجتماعی و نحوه اختصاص وقت به سایر فعالیت ­های اجتماعی ارتباط وجود داشته و بیشتر جامعه پژوهش اذعان کرده ­اند که به دلیل استفاده بیش از حد از اینترنت برای فعالیت در شبکه ­های اجتماعی اینترنتی مورد اعتراض سایر اعضای خانواده واقع شده­اند. همچنین میان عضویت در شبکه ­های اجتماعی اینترنتی با مقوله ­هایی نظیر نحوه ارتباط با جنس مخالف و شیوه محاورت اعضا در محیط بیرونی ارتباط وجود دارد.

همچنین مرور پیشینه ­ها حاکی از آن است که نسل سوم بیشترین کاربران فضای مجازی در ایران بوده و بیش از نسل ­های دیگر در معرض آثار ناشی از شبکه ­های اجتماعی مجازی ­اند. فضای مجازی نوعی از بحران هویت را در میان طیف گسترده ­ای از جوانان به وجود آورده­ و این بحران هویت در زمینه­ های فردی نا همگونی­ های هویتی را سبب شده و به نحوی تعادل اجتماعی را متأثر کرده است. همچنین شبکه ­های اجتماعی مجازی، باعث تغییرات اساسی در نهاد های هویت ­ساز شده ­اند و عوامل معنا ساز هویتی را دستخوش تغییر نموده­ اند (معمار، عدلی­پور و خاکسار، 1391).

از جمله پیامد های منفی استفاده از این شبکه ­ها، آسیب ­های سیاسی- امنیتی است که با افشای اطلاعات حریم خصوصی کاربران، زمینه­ های سوء استفاده سیاسی و امنیتی علیه بسیاری از دولت­ ها و شرکت­ های تجاری فراهم می ­شود و بدین ترتیب اهداف و آرمان­ های ملی به مخاطره می ­افتد (مقری، 1393). آسیب ­های فرهنگی از دیگر پیامد های منفی و نا خوشایندی است که در پی استفاده نادرست از شبکه­ های اجتماعی مجازی بوجود آمده است و از طریق آن یک کشور، تصور ها، ارزش ­ها، معلومات، هنجار ها، رفتار ها و سبک زندگی خود را به کشور های دیگر تحمیل می ­کند. از دیگر پیامد های منفی می ­توان به آسیب ­های خانوادگی اشاره نمود که موجب اختلال در روابط بین اعضای خانواده (چه در روابط میان همسران و چه در روابط میان والدین و فرزندان) می ­گردد (ساعی و نظری­مقدم، 1392). با افزایش استفاده از شبکه­ های اجتماعی، ازدواج اینترنتی، طلاق و از هم­ پاشیدگی خانواده ­ها در نقاط مختلف جهان نیز افزایش یافته است؛ همچنین شیوه تعامل والدین با فرزندان را نیز دچار تغییر و تحول کرده و موجب افزایش شکاف نسلی شده است (احمدنیا، 1392).

اما در کنار تمامی این آسیب ­ها، نباید از آسیب­ های روانی- رفتاری غافل ماند. اعتیاد به شبکه­ های اجتماعی، افسردگی و انزوای اجتماعی و اختلال ­های جنسی و روابط نا بهنجار از جمله آسیب ­های روانی- رفتاری است که با افزایش استفاده از شبکه ­های اجتماعی، در اکثریت افراد مشهود است (فروزان و فروزان، 1392)؛ همچنین شبکه های اجتماعی بر هویت دینی نیز تأثیرگذار است به گونه ای که نتایج پژوهش قاسمی، عدلی­پور و کیانپور (1391) نشان داد که بین مدت زمان عضویت، میزان استفاده و میزان مشارکت و فعالیت کاربران در استفاده از فیس­بوک، رابطه معنادار معکوس و بین واقعی ­تلقی کردن محتوای فیس­بوک و هویت دینی کاربران رابطه معنادار مثبت وجود دارد؛ یعنی هرچه مدت زمان عضویت، میزان استفاده و میزان مشارکت و فعالیت کاربران در استفاده از فیس­بوک افزایش پیدا می­ کند از برجستگی هویت دینی نزد آنها کاسته می ­شود. همچنین یافته­ ها نشان داد که جوانان متناسب با نوع نیاز های دینی و مذهبی خود از فیس­بوک استفاده می­کنند و به همان ترتیب استفاده از فیس­بوک بر شیوه و سبک دینداری آنها تأثیر می­گذارد و قرائت­های دینی مختلف را در آنها افزایش می ­دهد.

کشور ایران به دلیل داشتن ارزش ­های اسلامی و دینی، و همچنین حفظ استقلال مادی و معنوی و ترویج فرهنگ اسلامی باید به گونه ­ای حفاظت شده از فضا های مجازی- از قبیل آنها، شبکه­ های اجتماعی- استفاده کند، تا اثر سلطه و نفوذ ابرقدرت ­ها بر فرهنگ و جامعه کاهش یابد.

 

حفاظت از حریم خصوصی در محیط شبکه ­های اجتماعی

با وجو محبوبیت بسیار زیاد شبکه­ های اجتماعی و مزایای فراوان آنها، استفاده از آنها رو به کاهش است. یکی از دلایل این موضوع، نقص در سیستم امنیت و اعتماد این شبکه­ هاست (آگوستی و گراس، 2006). در صورتی که کاربران در محیط شبکه ­های اجتماعی حجم زیادی از اطلاعات شخصی را به اشتراک بگذارند، این امر ممکن است حفاظت فیزیکی از اطلاعات را به مخاطره بیاندازد. به عنوان مثال در محیط فیس بوک، نه تنها هر کاربر شخصاً قادر به دستیابی به پروفایل شخصی خویش می ­باشد، بلکه به ندرت اطلاعات تماس و دیگر اطلاعات و داده­ های اضافی را در مورد افراد در دسترس شبکه ­های دیگر وب قرار می ­دهد (جوینسن، 2008).

در اکثر شبکه ­های اجتماعی، به هنگام طراحی آنها موضوعاتی از قبیل امنیت، کنترل دسترسی و حفظ حریم خصوصی کمتر مورد توجه قرار می ­گیرد. به هر میزان که کاربران بتوانند به راحتی به اطلاعات تماس سایر افراد دست پیدا کنند، استفاده از شبکه افزایش خواهد یافت و این امر به نوبه خود، منافع اقتصادی و مالی صاحبان و مدیران این شبکه­ ها را در پی خواهد داشت. شبکه اجتماعی فیس بوک به دلیل داشتن جایگاه اجتماعی بالا، به کاربران خود اجازه می­ دهد که در توسعه برنامه ­های کاربردی نقش داشته باشند، به گونه ­ای که بیش از 20 هزار برنامه کاربردی توسط 95 درصد از کاربران فیس بوک توسعه داده شده است (انوشه، 1392). این عمل خطراتی را در پی خواهد داشت؛ چرا که کاربران فیس بوک به حساب اعتمادی که به شبکه اجتماعی فیس بوک دارند، احساس اعتماد کاذبی به آن برنامه کاربردی نیز خواهند داشت. اما این برنامه ­های کاربردی، بدون بررسی اولیه توسط شبکه­ های اجتماعی، به منظور توسعه در اختیار کابران قرار می ­گیرند. در واقع خطرات حفظ حریم خصوصی در ارتباط با شبکه ­های اجتماعی عبارتند از : 1- ناتوانی در کنترل دسترسی به اطلاعات کاربران به شیوه ­ای مؤثر 2- عدم توانایی در کنترل ارسال اطلاعات کاربران به دیگر افراد به طور مؤثر 3- دسترسی به سایت ­ها بدون ابزار های تشخیص هویت 4- سرقت هویت؛ با وجو نرم­افزار های امنیتی که کاربران در سیستم­ های کامپیوتری شخصی خود دارند (سلطانی­فر، بخشی و فرامرزیانی، 1392). با توجه به مطالب گفته شده، لزوم استفاده از راهبرد هایی برای حفظ امنیت و حریم خصوصی افراد، بیش از پیش احساس می ­شود.

پیامد های مثبت و چالش ­های استفاده از شبکه­ های اجتماعی

یکی از مهم ­ترین وجوه عملکرد شبکه ­های اجتماعی، تأثیرات منفی و مثبت آنها در عرصه اجتماعی است. کشور های استعماری پس از اینکه از جنگ تن به تن با کشورهای اسلامی ناامید شدند، به گونه ­ای طراحی­ شده و هدفمند از طریق ایجاد شبکه ­های اجتماعی، در زندگی افراد و جامعه نفوذ کرده ­اند. این شیوه که از آن با عنوان جنگ نرم یاد می ­شود، شیوه ­ای است که هدف آن تغییر باورهای دینی، ایدئولوژیک و ارزش­ های دینی و همچنین تغییر در سبک زندگی به معنای عام جامعه­ شناختی آن است. با توجه با این، در صورت عدم توجه به مسأله امنیت و حفظ حریم خصوصی و عدم شناخت راهکارها و موانع آن، استعمار به هدف خود دست یافته و بر فرهنگ جامعه اسلامی ایران تأثیر ناگواری خواهد داشت.

پیامد های مثبت


1. انتشار سریع و آزادانه اخبار و اطلاعات، افزایش قدرت تحلیل و تقویت روحیه انتقادی
اخبار شبکه ‌های اجتماعی بدون سانسور منتشر می ‌شوند و این می‌ تواند یک مزیت تلقی شود؛ هرچند امکان تکثیر اطلاعات مخدوش و نادرست نیز در این شبکه‌ ها بیش از نسل قبلی رسانه ‌ها است. البته امکان مقایسه و تحلیل اطلاعات برای مخاطبان وجود دارد و نباید بنا را بر اعتماد به هر آنچه در این شبکه ‌ها تولید و باز نشر می ‌شود، گذاشت. تحلیل اخبار متناقضی که در این نوع پايگاه‌ ها منتشر می ‌شود، قدرت نقد و نگاه عمیق ‌تر به مسائل اجتماعی را فراهم می‌ کند. این نوع پايگاه‌ ها به مخاطبان خود فرصت می ‌دهند تا از تبعیت کورکورانه فاصله گرفته و در درازمدت به خرد نقادانه روی آورند (سلیمانی، 1389).

2.  امکان عبور از مرزهای جغرافیایی و آشنایی با افراد، جوامع و فرهنگ های مختلف
امروزه شبکه هاي اجتماعي، مهد تمدن ها و فرهنگ هاي مختلف بشري است. وجود زبان هاي مختلف در رسانه هاي اجتماعي، امکان حضور تمام افراد جامعه را فراهم مي کند که مي توانند فرهنگ حاکم بر جامعه خود را به معرض ديد عموم بگذارند. اينکه يک جوان بتواند با امثال خود در کشورهاي ديگر جهان ارتباط برقرار كند، باعث مي ‌شود تا اين رسانه ها به مکاني تبديل شوند که وي بتواند فرهنگ ها و آداب و رسوم کشور خود را به ديگران معرفي کند و به اشتراک بگذارد. همچنين در اين شبکه ها ايده ‌هاي جديد جهت گسترش جامعه، معرفي شده و مورد بحث قرار ‌مي ‌گيرند. سازمان‌ها نيز مي ‌توانند فرهنگ و ديدگاه خود را در معرض ديد تمام جوامع قرار دهند (طاهری، 1389).

3. شکل ­گیری و تقویت خرد جمعی
يکي از شاخصه هاي مهم شبکه هاي اجتماعی مجازي، پديدار شدن خرد جمعي است. خرد جمعي به جريان سيال و پوياي قوه تفکر و ذهن کاربران حاضر در چنين محيط هايي اطلاق مي شود که به مثابه يک پردازشگر عظيم، اطلاعات را پردازش و پايش مي کند. همانند دنياي ابر کامپيوترها که قدرت پردازشي آنها، از ترکيب چندين پردازشگر منفرد حاصل مي شود، نيروي تفکر و ذهن کاربران شبکه اجتماعی، به مدد تعاملات اجتماعي اينترنتي و بهره گيري از ابزارهاي اينترنتي با يکديگر ترکيب و همراه مي شوند و نيرويي عظيم با قدرت پردازشي بالا پديد مي آورند. اين مطلب به‌خوبي ضرب المثل بزرگمهر را که گفته است: «همه چيز را همگان دانند» در ذهن تداعي مي کند (طاهری، 1389).

4.  امکان بیان ایده ها به صورت آزادانه و آشنایی با ایده ها، افکار و سلیقه های دیگران
شبکه های اجتماعی، ارسال بازخورد از سوی مخاطب و همکاری و همگامی کاربران با همدیگر را تسهیل کرده‌ و آنها را به مشارکت در بحث ها تشویق می ‌کنند. این شبکه ها مرز و خط‌کشی بین رسانه و مخاطب را از بین برده‌اند. اغلب شبکه های اجتماعی برای مشارکت اعضا و دریافت بازخورد، باز هستند. آنها رأی دادن، کامنت گذاشتن و به‌ اشتراک‌گذاری اطلاعات را تشویق می‌کنند. به‌ندرت مانعی برای تولید و دسترسی به محتوا در این وب سایت ها وجود دارد. رسانه ‌های سنتی عمل انتشار را انجام می ‌دادند و محتوا را برای مخاطب ارسال می ‌کردند؛ ولی در رسانه‌ های اجتماعی فضایی برای گفتگو و محاوره دو طرف وجود دارد و جریان ارتباطی از حالت یک ‌سویه به دو سویه تغییر پیدا کرده است (صدیق­بنای، 1389).

5. کارکرد تبلیغی و محتوایی
حضور افراد در شبکه ‌های اجتماعی، احتمال مشارکت ‌ها و کنش ‌های اجتماعی را در آنان افزایش می ‌دهد. پس هر چه پیوند افراد و اعضا درشبکه ‌ها، بیشتر و انبوه‌ تر باشد، همراهی و تعاملات و نزدیکی دیدگاه‌ ها و حرکت همسو و مشترک، محتمل ‌تر خواهد شد. از  این رو، استفاده از چنین فضایی برای معرفی و تبلیغ و همچنین هم راستایی مخاطبان در جهت اهداف رسانه ای خود،  نقش بسيار و تأثیر بالایی دارد (صدیق­بنای، 1389).

6. ارتباط مجازی مستمر با دوستان و آشنایان
شبکه‌ های اجتماعی در اینترنت، موجب گسترده ‌تر شدن دامنه ارتباطات ما شده‌ است. ما می ‌توانیم آشنایانی را که مدت بسیاری است از آنها خبر نداریم یا از آن‌ها بسیار دور هستیم، در فضای مجازی پیدا کنیم و معاشرتمان را با آنان از سر بگیریم. دوستانی را که زمان درازی ‌است ندیده ‌ایم، بار دیگر می‌بینیم و در مجموعه ‌ای گسترده‌ تر، به دوستی ‌مان ادامه می ‌دهیم. می ‌توانیم از کتاب ‌ها، فیلم ‌ها، سلایق و عقاید یکدیگر استفاده کنیم و آنها را با سایر دوستانمان به اشتراک بگذاریم؛ آن‌ هم با چند کلیک. در حالی که این کار ها، پیش‌تر بسیار وقت ‌گیر بودند و نیاز به حوصله فراوانی داشتند و همه این ها در نهایت، به رشد فکری و تکامل دسته‌جمعی کاربران کمک می ‌کند (طاهری، 1389).

7. تبلیغ و توسعه ارزش های انسانی و اخلاقی در عرصه جهانی
گرچه به علت غلبه ابعاد دیگر شبکه های اجتماعی، بعد ارزشی آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است، اما به ‌جرأت می توان گفت که یکی از قابلیت های مهم شبکه های اجتماعی که تاکنون مورد غفلت واقع شده ، فراهم کردن فضایی بین المللی جهت تبلیغ و اشاعه ارزش های دینی، اعتقادی، انسانی و اخلاقی است. بسیاری از کاربران شبکه های اجتماعی افرادی هستند که در صورت تبلیغ صحیح ارزش های اخلاقی و انسانی، از آن استقبال کرده و تحت تأثیر قرار خواهند گرفت (رصدگر، 1389).

8. یکپارچه سازی بسیاری از امکانات اینترنتی و وبی
مزیت اصلی شبکه‌ های اجتماعی، یکپارچه ‌سازی امکانات پايگاه ‌هاي مختلف است. امکاناتی از قبیل ایجاد صفحات و پروفایل ‌های شخصی، ساخت وبلاگ ‌ها، جستجوی اینترنتی، اطلاع از اخبار و رویداد ها و شرکت در فضا های گفتگو (چت ‌روم ‌ها و فروم ‌ها) و فضا برای آپلود فایل‌ ها که تا پیش از این کاربران برای استفاده از هر کدام از آنها باید عضو سایتی می ‌شدند، اکنون از طریق تنها یک عضویت ساده، امکان ‌پذیر است. ‌وب ‌سایت ‌های شبکه اجتماعی، محل ارائه خدمات جدید در قالب ‌های مختلف هستند. این وب‌ سایت ‌ها به‌راحتی با پايگاه ‌هاي اينترنتي بزرگ دنیا مانند: گوگل، یاهو و حتی پايگاه‌ هاي تخصصی، لینک داخلی برقرار می ‌کنند و از امکانات آن ها در وب ‌سایت خود استفاده می ‌کند (سلیمانی، 1389).

9.  توسعه مشارکت های مفید اجتماعی
ایجاد انسجام اجتماعی در بین مردم و تسریع در سازماندهی فعالیت های مفید سیاسی و اجتماعی، از آثار مثبت شبکه های اجتماعی است (صدیق ­بنای، 1389).

10. افزایش سرعت در فرایند آموزش و ایجاد ارتباط شبانه روزی بین استاد و شاگرد
بی شک، شبکه های اجتماعی اینترنتی نقش بسیار موثری در توسعه آموزش های تخصصی و عمومی دارند. گرچه به علت عدم امکان نظارت علمی، بسیاری از محتوا های اینترنتی هنوز به مرتبه قابل قبولی از اعتبار علمی نرسيده اند، اما در عین حال شبکه ‌های اجتماعی یکی از عرصه های اینترنتی هستند که کاربران بی شمار آنها به صورت خود جوش اقدام به آموزش و انتقال دانسته های تخصصی و عمومی خويش به دیگران می کنند. علاوه بر این، شبکه های اجتماعی علمی و آموزشی نیز به صورت تخصصی و با هدف آموزش از راه دور یا همان آموزش مجازی، مشغول فعالیت هستند.
با استفاده از شبکه های اجتماعی آموزشیِ مجازی، دانش‌آموزان و دانشجویان می توانند دامنه فرآیند یادگیری خود را در هر لحظه که نیازمند سؤال و برقراری رابطه با استاد یا سایر دانشجویان هم‌ رشته ای باشند، به خارج از محدوده‌ های کلاس گسترش دهند (رصدگر، 1389).

11. افزايش اعتماد، صميميت و صداقت در فضاي سايبر
مردم در گذشته استفاده از فضاي تعاملي مانند چت را تجربه کرده اند؛ اما در اين فضا، کاربران کمتر شخصيت و هويت خود را به‌ درستي اعلام مي کنند و از نام ها و شخصيت هاي مستعار استفاده مي کنند؛ زيرا به اين فضا اعتماد لازم را براي بازگو کردن حقيقت ندارند. با شکل گيري وب سايت هاي شبکه اجتماعي مانند: ماي اسپيس، اورکات، فيس بوک، توييتر و... مردم صداقت را جهت پيدا کردن دوستان قديمي، لذت استفاده از علم و... به همراه اعتماد واقعي به دست آوردند. به گفته بيشتر کارشناسان تا قبل از به وجود آمدن شبکه‌ هاي اجتماعي، موضوع اعتماد و صميميت فضاي سايبر در سراسر دنيا لمس نشده بود؛ ولي زماني که شبکه‌ هايي مانند اورکات و فيس بوک پا به عرصه اينترنت گذاشتند، مردم با اعتماد به این پايگاه ‌ها باعث گسترش صميميت در بين يکديگر شدند (طاهری، 1389).

چالش­ ها

1. شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذب
به علت عدم امکان شناسایی هویت واقعی اعضا و نیز عدم امکان کنترل محتوای تولید شده توسط کاربران شبکه های اجتماعی، یکی از مهم ترین پیامد های منفی این شبکه ها، شکل گیری و ترویج سریع شایعات و اخبار کذبی خواهد بود که توسط برخی از اعضای این شبکه ها و با اهداف خاص و غالباً سیاسی منتشر می شود (سلیمانی، 1389).

2. تبلیغات ضد دینی و القاي شبهات
در شبکه های اجتماعی اینترنتی نیز مانند سایر رسانه ها،  افراد و گروه های مغرض با اهداف از پیش تعیین شده و با شیوه های مخصوص، اقدام به تبلیغات ضد دینی و حمله به اعتقادات مذهبی می نمایند. گاه پس از تحقیق و ریشه یابی درمی یابیم که هدف اصلی گردانندگان برخی از این شبکه ها، دین زدایی و حمله به مقدسات بوده  است (کاظمی، 1389).

3. نقض حریم خصوصی افراد
معمولاً شبکه های اجتماعی ابزارها و امکاناتی را در اختیار کاربران خود قرار می دهند تا آنها بتوانند تصاویر و ویدئوهای خويش را در صفحه شخصی خود قرار دهند. همین طور، کاربران می توانند اطلاعات شخصی خود را نیز در اين شبكه‌ها قرار دهند.
در اغلب شبکه های اجتماعی، برای حفظ حریم خصوصی افراد راه کارهایی ارائه شده است؛ برای مثال، دسترسی به تصاویر و اطلاعات را با توجه به درخواست کاربر محدود می نمایند و یا اجازه مشاهده پروفایل کاربر را به هر کسی نمی دهند؛ ولی این راه ها کافی نیستند. مشکلاتی از قبیل ساخت پروفایل های تقلبی در شبکه های اجتماعی و عدم امکان کنترل آنها به دلیل حجم بالای این هرزنامه‌ها، باعث مي‌شود كه افرادی با پروفایل‌های تقلبی به شبکه های اجتماعی وارد شوند و با ورود به حریم ‌های خصوصی افراد مورد نظر، تصاویر و اطلاعات آنها را به سرقت برده و شروع به پخش تصاویر در اینترنت كنند (کاظمی، 1389).

4. انزوا و دور ماندن از محیط های واقعی اجتماع
جامعه مجازی، هیچ وقت جایگزین جامعه واقعی نخواهد گردید؛ بلکه به عنوان تسهیل کننده تجارب اجتماعی عمل خواهد كرد. تسهیلات ارتباطی به ما امکان می‌دهد تا در سطح جهانی و از راه دور به شیوه ‌ای جدید با اجتماعاتی كه منافع مشتركی داریم، بپیوندیم. در نتیجه، با پیوستن به این «اجتماعات از راه دور»  قادر خواهیم بود تا در دنیای واقعی نیز روابط اجتماعی بهتری  با همسایگان، همکاران و سایر شهروندان جامعه واقعی برقرار سازیم (رصدگر، 1389).

5. تأثیرات منفیِ رفتاری
هر شبکه اجتماعی فرهنگ ارتباطاتی خاص خود را دارد، یعنی منش و گفتار مخصوص و منحصر به فردي را برای خود برگزیده است. البته می‌ توان شبکه هایی را یافت که فرهنگ ارتباطاتی تقلیدی برای خود برگزیده اند. فرد با عضویت در هر شبکه اجتماعی درگیر نوع خاصی از فرهنگ ارتباطاتی می ‌شود که شامل: برخورد، تکيه کلام، اصطلاحات مخصوص، رفتار، تیپ شخصیتی و ظاهری و... است. بدون تردید، میزان تأثیرپذیری فرد از این محیط، صفر مطلق نخواهد بود. پس هر شبکه اجتماعی، هویت مطلوب خود را ترویج می ‌کند (رصدگر، 1389).

مثلاً در سایت هایی مثل فیس  بوک و فرندفید و تويیتر، کاربر در کنار اینکه عضو جامعه بزرگ پايگاه مورد نظر است، در گروه و شبکه های اجتماعی کوچک‌تری نیز عضو می شود. هر کدام از این گروه ها وابستگی خاص خود را دارند و به تبع، فرهنگ ارتباطاتی مخصوص. پس فرد در تأثیر پذیری از فرهنگ ارتباطاتی این گروه ها بر خود لازم می بیند که هویت ارتباطاتی خود، يعني سبک و هویت کنش های کلی خويش در ارتباط با دیگران را تغییر دهد؛ هر چند این تغییر هویت موقت و محدود به زمان و مکان خاصی باشد؛ ولی بدون تردید در هویت واقعی فرد بی‌تأثیر نخواهد بود و به‌ طور کلی، همه اجزای یک شبکه اجتماعی که فرد با آن در تعامل است، در ضمیر ناخود آگاه فرد تاثیر می گذارد. هویت ارتباطاتی فرد نیز چیزی نیست که به ضمیر ناخود آگاه مرتبط نباشد.

نتیجه ­گیری

در کنار همه آثار مثبت شبکه­ های اجتماعی مجازی، تصور برخی از پیامد های منفی آنها و چالش­ هایی که ایجاد نموده ­اند، امری بدیهی است. آنچه مسلّم است اینکه به جای برخورد سلبی با این پدیده نوین، بررسی و ریشه ­یابی مشکلات و پیامد های منفی ناشی از آن و در پیش گرفتن راه های اصلاحی، قطعاً نتایج بهتری را در بر خواهد داشت. راهبرد های ارائه شده در این مطالعه که با همت نخبگان و متخصصان فضای مجازی تهیه شده است، می ­تواند جلوی افشای اطلاعات شخصی و خصوصی افراد را در فضای سایبری بگیرد و به کاربران شبکه ­های اجتماعی این اطمینان را بدهد که می ­توانند در محیط مجازی به بحث و تبادل نظر با دوستان و آشنایان خویش بپردازند. همچنین با به­ کارگیری این راهبرد ها، احساس امنیت درسطح ملی نیز فراهم گردیده و دولت می ­تواند همانند بسیاری از کشور های خارج از ایران، از فضای مجازی برای اهداف آموزشی استفاده نماید و موجب پیشرفت و اعتلای علمی این مرز و بوم گردد. در سطح خانوادگی نیز روابط بین همسران و والدین و فرزندان بهبود یافته و آمار طلاق کاهش می ­یابد. همچنین از ابتلای افراد به بسیاری از بیماری­ های رفتاری- روانی جلوگیری می ­شود. بنابراین در چنین شرایطی می ­توان به بهترین نحو از پیامد های مثبت استفاده از شبکه ­های اجتماعی بهره­مند شد.

مرور پیشینه­ های پژوهش نشان می­دهد که از راهبرد های زیر می ­توان به منظور مقابله با چالش ­های استفاده از شبکه­های اجتماعی استفاده نمود:

-         تشکیل اتاق جنگ رسانه ­های مجازی (برای پیاده­ سازی اقدام­ های سلبی/ ایجابی به شکل یکپارچه و هماهنگ در کمترین زمان)

-         تربیت نخبگان فضای مجازی (با تأکید بر جذب نخبگان و نوابغ و تربیت ایشان در دوران نوجوانی)

-         راه ­اندازی یا حمایت از شبکه ­های اجتماعی در کشور های هدف و راهبری آنها

-         راه ­اندازی شبکه­ های اجتماعی بومی جدید به منظور کاهش تقاضا برای شبکه ­های خارجی

-         توسعه فرهنگ کاربری صحیح از شبکه ­های اجتماعی مجازی با محوریت خانواده­ها در داخل کشور (مهانیان و مجردی، 1393).

-         وضع قوانین، مقررات و اقدام ­های بازدارنده و تشدید مجازات مجرمان در فضای شبکه ­های اجتماعی مجازی (ولوی، 1388).

راهبرد های پیشنهادی کاربردی

-         ایجاد شبکه ­های اجتماعی مطابق با ارزش ­های اسلامی برای کشور های مسلمان به­ منظور حفظ امنیت ملی و جلوگیری از مخدوش کردن هویت دینی افراد

-         ایجاد شبکه ­ای مستقل برای حفظ اطلاعات ملی در سطح ایران

-         اختصاص کد و رمز خاص به ­منظور استفاده از شبکه ­های اجتماعی منحصر به هر کشور

-         اعمال محدودیت زمانی روزانه برای استفاده هر فرد از شبکه­ های اجتماعی به­منظور کاهش آسیب ­های روانی

-         مدیریت شبکه­ های اجتماعی و جلوگیری از دسترسی به شبکه­ هایی که مغایر با فرهنگ و آداب و رفتار مردم ایران هستند.

 

نویسندگان: دکتر لیلی سیفی، فاطمه پردل

 

 

منابع

 

ابراهیم ­پور کومله، سمیرا؛ خزایی، کامیان (1393). آسیب ­های نوپدید شبکه ­های اجتماعی مجازی در کمین خانواده ایرانی. مجله اجتماعی گرداب نو. بازیابی شده از : www.gerdabeno.ir/post/3

ابراهیمی، شهروز؛ نجفی، داود؛ محموداوغلی، رضا؛ صادقی نقدعلی، زهرا (1392). رابطه شبکه­های اجتماعی و مشارکت سیاسی در میان دانشجویان دانشگاه اصفهان. فصلنامه راهبرد، 22(66)، 263- 284.

احمدنیا، شیرین (1392). بررسي جامعه شناختي تاثيرات شبکه هاي اجتماعي مجازي بر مناسبات خانوادگي. مجموعه مقالات همايش تخصصي بررسي ابعاد شبکه هاي اجتماعي. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهي.

انوشه، ابراهیم (1392). نقش شبکه­ های اجتماعی و تحولات خاورمیانه (با تأکید بر فیس­بوک). فصلنامه تحقیقات سیاسی بین­المللی، 16، 169-191.

بشیر، حسن؛ افراسیابی، محمدصادق (1391). شبکه­های اجتماعی اینترنتی و سبک زندگی جوانان: مطالعه موردی بزرگ­ترین جامعه مجازی ایران. فصلنامه تحقیقات فرهنگی، 5(1)، 31-62.

حیدری، حسین؛ شاوردی، تهمینه (1392). شبکه­های اجتماعی مجازی و قومیت؛ فرصت­ها و تهدیدهای پیش­رو. فصلنامه پژوهش­های ارتباطی، 20، (4)، 37-64.

رصدگر، «شبکه ‌های اجتماعی مجازی و مسأله‌اي به نام هویت!»، {آنلاین}،نشاني

http://weblognews.ir/?p=7702

سايت سروش هفتگي )1391). شبکه هاي اجتماعي و دامنش نفوذشان در ايران. بازيابي شده:

http://www.soroushpress.ir/news/show/?id=3127

ساعی، منصور؛ نظری­مقدم، جواد (1392). تأثیر شبکه­های اجتماعی بر سبک زندگی (با تأکید بر سلامت اجتماعی). مجموعه مقالات همايش تخصصي بررسي ابعاد شبکههاي اجتماعي. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهي.

سلطانی­فر، محمد؛ بخشی، شیرزاد؛ فرامرزیانی، سعید (1392). بررسی تأثیرات شبکه­های اجتماعی فیس­بوک و توییتر بر گرایش اعضا به این شبکه ­ها. فصلنامه پژوهش­های ارتباطی، 20(4)، 171-190.

سلیمانی، روح­الله (1389). شبکه­های اجتماعی: فرصت­ها و تهدیدها. ره­آوردنور، 31، 14-19.

عاملی، سید سعیدرضا (1389). مطالعات انتقادی استعمار مجازی آمریکا- قدرت نرم و امپراتوری مجازی، تهران: انتشارات دانشگاه تهران.

صديق بناي، هلن، «آشنايي با شبکه‌های اجتماعی اینترنتی»،[ آنلاین] ، نشاني

http://www.hamshahrionline.ir/News/?id=8284

طاهری، کیا، «نقش اینترنت در زندگی»، [آنلاین]، نشاني

http://kptools.wordpress.com/2010/03/30/role-of-internet-in-our-life

فروزان، یونس؛ فروزان، حامد (1392). ظهور شبکه هاي اجتماعي مجازي و تأثير آن بر تغييرات رفتاري در زندگي انسان. مجموعه مقالات همايش تخصصي بررسي ابعاد شبکه هاي اجتماعي. تهران: سازمان انتشارات جهاد دانشگاهي.

قاسمی، وحید؛ عدلی­پور، صمد؛ کیانپور، مسعود (1391). تعامل در فضای مجازی شبکه ­های اجتماعی اینترنتی و تأثیر آن بر هویت دینی جوانان؛ مطالعه موردی فیس­بوک و جوانان شهر اصفهان. دوفصلنامه علمی پژوهشی دین و ارتباطات، 19(2)، 5-36.

کاظمی، حمید رضا، «تأثیرات منفی گسترش شبکه‌های اجتماعی بر حریم خصوصی افراد»، [آنلاین]، نشاني

http://u2u.ir/2010/03/28/soacial-networks-problem

گزارش نشست تخصصی گروه پژوهشی جامعه و امنیت (1389). بازیابی شده از:

http://www.ihcs.ac.ir/Pages/Features/StaticPage.aspx?id=817

معمار، ثریا؛ عدلی­پور، صمد؛ خاکسار، فائزه (1391). شبکه­ های اجتماعی مجازی و بحران هویت( با تأکید بر بحران هویتی ایران). فصلنامه علمی پژوهشی مطالعات و تحقیقات اجتماعی در ایران، 1(4)، 155-176.

مقری، علی (1393). آسیب­ شناسی شبکه ­های اجتماعی. مجله پایش سبک زندگی، 1. بازیابی شده از :

http://manaviyat.ir/article/post/13

 

مهانیان، علیرضا؛ مجردی، سعید (1393). راهبرد های ج. ا. ا. در قبال شبکه­ های اجتماعی مجازی در جنگ آینده. فصلنامه راهبرد دفاعی، 12(46)، 79-115.

ولوی، محمدرضا؛ محمدی، محمود (1388). ارائه الگوی راهنمای تدوین راهبرد و معماری فناوری ارتباطات و اطلاعات در نیرو های مسلح، فصلنامه راهبرد دفاعی، 7(27).

 

 

Acquist, A., & Gross, R. (2006). Imagined communities: Awareness, information

          sharing and privacy on the Facebook. In G. Danezis & P. Golle (Eds.), Privacy

           enhancing technology, 36–58. Retrieved from: http://dx.doi.org/10.1007/

           11957454_3.

Boyd, D., 2008a. Facebook’s privacy trainwreck: exposure, invasion, and social

           convergence. Convergence 14 (1), 13–20.

Boyd, D., 2008b. Facebook’s privacy trainwreck. Convergence 14 (1), 13–20.

Brocke, J., Richter, D., Riemer, K., 2009. Motives for using social network sites: an

         analysis of SNS adoption among students. In: BLED 2009 Proceedings. Retrieved from:

        <http://aisel.aisnet.org/bled2009/40>

Donath, J., 2007. Signals in social supernets. Journal of Computer-Mediated

          Communication 13 (1), 231–251.

 

Dwyer, C., 2007. Digital relationships in the MySpace generation: results from a

         qualitative study. In: Proceedings of the 40th Hawaii International Conference

         on System Sciences (HICSS), Hawaii, 2007.

Chen, Baiyun & Bryer Thomas. (2012), “Investigating instructional strategies for using social media in formal and informal learning”, The International Review of Research in Open and Distance learning, 13 (1). Retrieved from: http://www.irrodl.org/index.php/irrodl/article/

view/1027/2073

Collins, E., & Hide, B. (2010), “Use and relevance of web 2.0 resources for researchers”, In the proceedings of the 14th International Conference on Electronic Publishing Networked World: Transforming the Nature of Communication. Helsinki, Finland. Retrieved from:

https://helda.helsinki.fi/bitstream/handle/10227/599/19collins_hide.pdf?sequence=55

D.-H. Shin .( 2010). The effects of trust, security and privacy in social networking: A security-based approach to understand the pattern of adoption . Interacting with Computers 22 (2010) 428–438.

Ebner M., Lienhardt, C., Rohs, M. & Meyer, I. (2010), “Microblogs in higher education—a chance to facilitate informal and process-oriented learning”, Computers & Education, 55, 92-100.

Gruzd, A., Staves, K. & Wilk, A. (2012), Connected scholars: Examining the role of social media in research practices of faculty using the UTAUT model. Computers in Human Behavior, 28, 2340–2350.

Guy, Retta (2012), “The use of social media for academic practice: A review of literature”, Kentucky Journal of Higher Education Policy and Practice, 1(2), Retrieved from: http://uknowledge.uky.edu/kjhepp/vol1/iss2/7 (accessed 20 September 2012).

Joinson, A.N., (2008). Looking at, looking up or keeping up with people? Motives and use of Facebook. In: Proc. CHI 2008. ACM Press, 1027–1036.

Kirkup, G. (2010), Academic blogging: Academic practice and academic identity. London Review of Education, 8 (1), 75-84.

Lester, J. & Perini, M. (2010), Potential of social networking sites for distance education student engagement. New Direction for Community Colleges, 50, 67-77.

Liu, Y. (2010), “Social media tools as a learning resource”, Journal of Educational Technology Development and Exchange, 3 (1), 101-114.

Moran, M., Seaman, J., & Tinti-Kane, H. (2011). Teaching, learning, and sharing: How today higher education faculty use social media. Pearson Learning Solutions and Babson Survey Research Group. Retrieved from: http://www.babson.edu/Academics/Documents/babsonsurvey- research-group/teaching-learning-and-sharing.pdf (accessed 25 September 2012).

Roblyer, M., McDaniel, M., Webb, M., Herman, J., Witty, J. (2010). Findings on Facebook in higher education: A comparison of college faculty and student uses and perceptions of social networking sites. Internet and Higher Education, 13, 134-140.

Rowlands, I., Nicholas, D., Russell, B., Canty, N., & Watkinson, A. (2011). Social media use in the research workflow. LEARN PUBL, 24 (3), 183 – 195Retrieved from: http://dx.doi.org/10.1087/20110306 (accessed 29 September 2012).

Tiryakioglu, F. & Erzurum, A. (2011). Use of social networks as an educational tool. Contemporary Educational Technology, 2 (2), 135-150.

The Chronicle of Higher Education. (2010). Professors’ Use of Technology in Teaching. Retrieved from: http://chronicle.com/article/Professors- Use-of/123682/

Thomas, M. & Thomas, H. (2012). Using new social media and Web 2.0 technologies in business school teaching and learning. Journal of Management Development, 31 (4), 358-367.

Veletsianos, G., and Kimmons, R. (2012). Networked participatory scholarship: Emergent techno-cultural pressures toward open and digital scholarship in online networks. Computers & Education, 58 (2),  766-774.

زمان انتشار: سه شنبه ۹ آبان ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۷:۲۱

شناسه خبر: 38838

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب