خبرگزاری علم و فناوری

بیخوابی دانشمندان برای کشف راز مرموزترین قاتل جهان؛

بیماری ایکس (‏Disease X‏)، نهمین تهدید جهانی/جهش زیستی ویروس ها از کنترل خارج شده ‏است+فیلم

منبع احتمالی بیماری ایکس (‏Disease X‏)، بیماری زوناتیک (‏zoonotic diseases‏) یا زونازیس ‏‏(‏Zoonoses‏) می باشد. این بیماری گونه ای از بیماری هایی است که در حیوانات وحشی و اهلی ‏وجود دارد و می توانند به راحتی به انسان منتقل گردد. حدود ۷۰٪ از بیماری های تازه کشف شده ‏در قرن گذشته، زوناتیک می باشند. بیماری ابولا (‏Ebola‏) يک مثال اصلی از اینگونه بیماری ها ‏می باشد.‏

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری به نقل از تلگراف (telegraph)، بعد از گذشت دو روز از آغاز ماه فوریه سال 2018 میلادی ( 13 بهمن ماه سال 1396 شمسی)، سازمان بهداشت جهانی (WHO)، کمیته ای اضطراری و تخصصی را در مقرر ژنو (Geneva) تشکیل داد تا موضوعی غیرقابل تصور را مورد بررسی قرار دهد.

 

هدف از تشکیل این جلسه اضطراری، شناسایی پاتوژن هایی (pathogens) بود که توانایی زیادی در پخش و گسترش داشته و می توانند باعث مرگ و میر میلیون ها نفر گردند، موردی که در حال حاضر، هیچ اقدام یا اقدامات کافی برروی آن صورت نپذیرفته است.

این سومین بار بود که کمیته ای متشکل از ویروس شناسان برجسته، باکتری شناسان و متخصصان بیماری های عفونی، برای مقابله با بیماری هایی که دارای قابلیت انتشار همه گیر یا پاندمی (pandemic) می باشند، تشکیل می گردید. اما نشست اینبار، بخاطر لیستی بود که بعد از گذشت تنها دو هفته از شروع سال نو میلادی منتشر گردیده بود، لیستی که هیچگاه در سال های گذشته مشاهده نشده بود.

علاوه بر هشت بیماری ترسناک اما شناخته شده، شامل ابولا (Ebola)، زیکا (Zika) و سندرم حاد تنفسی (SARS)، این لیست شامل نهمین تهدید جهانی بود، ویروسی که باعث بروز بیماری مجهولی با نام بیماری ایکس (Disease X) می گردد.

بیماری ناشناخته و مجهول ایکس (Disease X)

بیماری ایکس (Disease X)، یک پاتوژن جدید شناخته شده نمی باشد اما برنامه ریزان نظامی آن را ناشناخته ای شناخته شده (known unknown) نامگذاری کرده اند. این بیماری، می تواند ناشی از جهشی زیستی، تصادفی ناخواسته و یا عملیاتی تروریستی باشد، که بطور کاملاً غافلگیرانه و به سرعت گسترش می یابد.

سازمان بهداشت جهانی (WHO)، با تأیید و به رسمیت شناختن این بیماری خطرناک، در لیستی از بیماری های عفونی و همه گیر، آن را به طور ذاتی غیر قابل پیش بینی خواند. این بیماری، مانند بیماری آنفلوآنزای اسپانیایی (Spanish flu) که توانست ظرف مدت دو سال و در بین سالهای 1918 تا 1920 میلادی ( 1297 تا 1299 شمسی) تعداد 50 تا 100 میلیون نفر کشته داشته باشد، می تواند به فاجعه ای مبدل گردد که هیچ کس انتظارش را نخواهد داشت.

عوامل شیوع بیماری

یک از منابع مهم شیوع این بیماری، می تواند استفاده عمدی از بیماری عفونی به عنوان یک سلاح باشد. همانطوریکه سلاح های زیستی توسط تاتارها و در سده های میانه و ادوار تاریک استفاده می گردیده، پیشرفت های علمی جدید، نظیر ویرایش ژن و افزایش چشمگیر قدرت محاسباتی نیز باعث می گردند تا ساده تر از همیشه، عوامل زیستی و بیولوژیکی کشنده تولید گردند.

ایالات متحده آمریکا (US) و اتحاد جماهیر شوروی سابق (USSR) در طی جنگ سرد، سلاح های زیستی و بیولوژیکی خود را توسعه دادند و همچنان هر دو، به زنده نگاه داشتن فرهنگ استفاده از پاتوژن های کشنده، مانند ویروس آبله یا اسمال پاکس (smallpox)، در آزمایشگاه های محرمانه و امن خویش متعهد ماندند.

موارد بیشتر، شامل استفاده ارتش عراق از سموم بوتولینوم (botulinum toxins) تحت نظر صدام حسین (Saddam Hussein)، استفاده اعضای القاعده (Al Qaeda) از ویروس سیاه زخم (anthrax) می باشد، علاوه بر موارد فوق و در سال 2014 میلادی (1393 شمسی)، لپتاپ کشف شده از گروه ترورسیتی داعش (IS) نیز حاوی دستورالعمل های مبنی بر استفاده از باکتری های طاعونی بوده است.

باتوجه به موارد فوق، به نظر می رسد که گروهک های تروریستی مانند داعش، ظرفیت توسعه سلاح های زیستی با مقیاس وسیع را ندارند. اما این مسأله می تواند ناپایدار و در بلند مدت نگران کننده باشد، و آن زمانیست که زنجیره گوناگون پاتوژنیک از آزمایشگاه های مخفی قدرت های بزرگ خارج گردد و در بازار سیاه تسلیحاتی بدست گروهک های افراطی و تروریستی بیافتد.

تنها در سال گذشته پژوهشگران کانادایی مقاله ای را منتشر نمودند که جزئیات مربوط به ویروسی ملقب به ویروس هورسپاکس (horsepox) را که یکی از زیرمجموعه های خانواده ویروس آبله می باشد را رونمایی کرد، جزئیاتی که اکنون در اختیار گروهک های تروریستی افراطی قرار گرفته است. انتشار این مقاله، به طور گسترده و به عنوان ناقض امنیت جهانی محکوم گردید.

استفاده از سلاح های بیولوژیکی یکی از انواع خطر در زمینه شیوع بیماری بحساب می آیند، جنبه دیگر شیوع، حیوانات می باشند.

منبع احتمالی بیماری ایکس (Disease X)، بیماری زوناتیک (zoonotic diseases) یا زونازیس (Zoonoses) می باشد. این بیماری گونه ای از بیماری هایی است که در حیوانات وحشی و اهلی وجود دارد و می توانند به راحتی به انسان منتقل گردد. حدود 70٪ از بیماری های تازه کشف شده در قرن گذشته، زوناتیک می باشند. بیماری ابولا (Ebola) يک مثال اصلی از اینگونه بیماری های می باشد.

 

اعتقاد بر این است که پادمیک (pandemic) یا همه گیری آفریقای جنوبی در بین سال های 2013 تا 2016 میلادی (1392 تا 1395 شمسی) آغاز شده است، زمانی که پسری یک ساله در گینه (Guinea)، توسط یک خفاش عفونی، مبتلاء به نوعی بیماری بانام ابولا (Ebola) گردید، سپس این بیماری، به مادر، خواهر و مادربزرگش انتقال یافت و پس از آن، بیش از 11،000 نفر را در گینه (Guinea)، لیبریا (Liberia) و سیرالئون (Sierra Leone) مبتلاء و از بین برد.

ویروس نقص ایمنی بدن انسان (HIV) نیز یک زونازیس (Zoonoses) بحساب می آید. اپیدمی این ویروس مهلک زمانی شروع شد که شخصی یک شامپانزه وحشی را کشت و یعد از آن خورد. از آن زمان تاکنون، بیش از 70 میلیون نفر به این ویروس آلوده شده و 35 میلیون نفر در اثر ابتلاء به این ویروس کشته شده اند.

به احتمال بسیار زیادی دام های خانگی محل رشد و تکثیر مناسبی برای ویروس بیماری ایکس (Disease X) بحساب می آیند. دسته ها و گروه های بزرگی از حیوانات مزرعه (جوجه ها، خوک ها و حتی شتر ها) که در محدوده های نزدیک بهم نگهداری می شوند، شرایط ایده آلی را برای ایجاد و تکثیر ویروس بیماری زوناتیک (zoonotic diseases) فراهم می آورند.

ویروس ها، به طور مداوم جهش می یابند و به سرعت از حیوانات وحشی به حیوانات اهلی داخل مزارع منتقل می گردند و سپس، انتقال نهایی به بدن انسان ها صورت می پذیرد. آنها می توانند توسط کنه ها که دارای بیشترین سرعت می باشند پخش گردند.

بیماری ایکس (Disease X) می تواند از طریق جهش حاصل از بیماری های حیوانی موجود، مانند آنفولانزای مرغی یا تب خوکی آفریقایی، یا یک پاتوژن کاملاً جدید که از حیوانات به انسان منتقل می گردد، پدیدار شود.

نقاط پنهان از دید

گرچه سازمان جهانی بهداشت (WHO)، در تعریف بیماری ایکس (Disease X)، بر روی پاتوژن های ناشناخته متمرکز است، یکی دیگر از خطرهای مهم پاندمی، از تکامل بالقوه بیماری های موجود بوجود می آید. پیش از این، ویروس های نقص ایمنی بدن انسان (HIV)، مرض سل (Tuberculosis) و آنفولانزا (influenza)، ظرفیت خود را بمنظور گسترش ویران کننده همه گیر نشان داده اند.

در حال حاضر، زیرساخت های بهداشت جهانی این موارد را با ترکیبی از نظارت، درمان موثر و موفقیت تحت کنترل قرار داده است. باتوجه به تحقیقات صورت پذیرفته، بیماری آنفولانزا یکی از بزرگترین تهدیدات در جهان بشمار می آید. این مورد در سال 2009 میلادی (1388 شمسی) و هنگامیکه زنجیره ویروسی اچ1ان1 (H1N1) باعث بروز پاندمی بیماری آنفلوآنزای خوکی گردید، اثبات شد.

در حدود 213 کشور و قلمرو مختلف حالات گوناگون و نمونه هایی از بروز بیماری ویروسی را گزارش نمودند و در پی آن، حدود 285000 نفر کشته شدند. این عدد بسیار بزرگ است، اما فقط نشان دهنده میزان مرگ و میر 0.02 درصد می باشد. به عبارت دیگر، زنجیره ویروسی اچ1ان1 (H1N1) دارای عفونت زیادی بود ولیکن بدخیم بحساب نمی آید.

مرض سل (Tuberculosis) نیز یکی دیگر از بیماری های در حال رشد و توسعه می باشد. مهمترین انواع عفونت سل با درمان های ساده آنتی بیوتیکی درمان می گردند، اما باکتری هایی که باعث بروز بیماری عفونی سل می گردند، به سرعت در حال رشد و ایجاد مقاومت دربرابر آنتی بیوتیک ها می باشند. در سال 2016 میلای (1395 شمسی) درحدود 490،000 نفر در سراسر جهان مقاومتی در برابر دارو های چندگانه مرض سل ایجاد نموده اند، این موارد در 117 کشور جهان گزارش شده است.

ویروس نقص ایمنی بدن انسان (HIV)، سومین بیماری مهلک و همه گیر می باشد که می تواند از کنترل خارج گردد. داروهای ضد رترو وایروسی (ARVs) به افراد مبتلاء اجازه می دهند که بتوانند یه زندگی خود بطور نرمال و در محیطی سلامت ادامه دهند.

با اینحال، این ویروس مهلک قدیمی نیز در حال ایجاد مقاومت در برابر داروهای کنترل کننده اش می باشد. در میان کشورهای جهان، 10 تا 15 درصد از افراد مبتلاء به ویروس نقص ایمنی بدن انسان (HIV) به درمان های ضد ویروسی استاندارد مقاوم می باشند، لازم بذکر است که این تعداد رو به افزایش است.

دكتر ادسل سالوانا (Dr. Edsel Salvana)، متخصص بیماری های عفونی دانشگاه فیلیپین (Philippines) اذعان نمود که، ویروس نقص ایمنی بدن انسان (HIV)، سریعترین ویروس در جهان بشمار می آید که درحال جهش یافت در این سیاره خاکی می باشد. ما درحال حاضر شاهد انواع جدیدی از ویروس نقص ایمنی بدن انسان (HIV) هستیم که بسیار تهاجمی بوده و به سرعت در برابر داروهای موجود مقاومت ایجاد می نمایند، ما میبایست با نظارت دقیق موارد توسعه ویروسی را بررسی و با تولید داروهای مقاوم و جدیدتر از پیشرفت و تکامل ویروس جلوگیری نماییم.

آمادگی، راهکار مقابله با ویروس بیماری ایکس (Disease X)

سوال این است که چگونه می توان برای این تهدید جهانی رو به رشد آماده بود، آیا می توان آن را پیش بینی و یا حتی با آن به مقابله پرداخت؟

سازمان بهداشت جهانی (WHO) رویکردی آزمایش شده ای را بمنظور آمادگی در برابر بیماری ایکس را انتخاب کرده است. با بهبود نظارت بر بیماری ها و تقویت ظرفیت سیستم های بهداشت محلی در سرتاسر جهان و همچنین هدفگذاری های دقیق، ابتدا شیوع بیماری را تشخیص داده و قبل از گسترش و انتشار، آن را از بین ببریم.

تعداد کمی از کارشناسان و متخصصین مخالف این رویکرد بوده و نگرانی های خود را مبنی بر عدم وجود امکانات کافی در زمینه مراقبت های بهداشتی در سطح بین المللی بیان نموده اند.

دکتر ناهید بادلیا (Dr Nahid Bhadelia)، مدیر پزشکی پاتوژن های خاص در مرکز پزشکی دانشگاه بوستون (Boston University Medical Center)، سیستم پیشگیری از گسترش بیماری های جدید و جلوگیری از انتقال آنها به شهر را، با ساخت یک سد یا مانعی برای حفاظت از سیل مقایسه نمود. در مورد بیماری های عفونی، حضور یک سیستم بهداشتی قوی محلی، هشدار رسانی بموقع و درمان اولیه ، بمنظور مهار شیوع بیماری ضروری است.

مترجم:اشکان رفیعی

زمان انتشار: یکشنبه ۲ تیر ۱۳۹۸ - ۰۷:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 60931

کلید واژه‌ها:
مرموزترین قاتل جهان ‏ بیخوابی دانشمندان بیماری ایکس (‏Disease X‏)‏ نهمین تهدید جهانی جهش زیستی ویروس ها ‏ بیماری زوناتیک (‏zoonotic diseases‏) ‏ زونازیس (‏Zoonoses‏) ‏ حیوانات وحشی و اهلی ‏ بیماری ابولا (‏Ebola‏)‏ سازمان بهداشت جهانی (‏WHO‏) ‏ پاتوژن پاندمی (‏Pandemic‏) ‏ زیکا (‏Zika‏)‏‏‏ سندرم حاد تنفسی (‏SARS‏) برنامه ریزان نظامی ‏ ناشناخته ای شناخته شده (‏known ‎unknown‏)‏ عملیاتی تروریستی ‏ ‏ آنفلوآنزای اسپانیایی (‏Spanish flu‏) ‏ تاتارها ‏ ادوار تاریک ‏ عوامل زیستی و بیولوژیکی ‏ ویروس آبله ‏ اسمال پاکس (‏smallpox‏) آزمایشگاه های محرمانه ‏ سموم بوتولینوم (‏botulinum toxins‏) ‏ عراق صدام حسین ‏ القاعده ‏ ویروس سیاه زخم (‏anthrax‏) ‏‏ لپتاپ ‏ گروه ترورسیتی داعش (‏IS‏) ‏‏ باکتری های طاعونی ‏ گروهک های افراطی ‏ هورسپاکس (‏horsepox‏) ‏ ناقض امنیت جهانی ‏ خفاش ‏ ویروس نقص ایمنی بدن انسان (‏HIV‏) ‏‏ شامپانزه وحشی ‏ کنه ‏ ‏ آنفولانزای مرغی تب خوکی آفریقایی مرض سل (‏Tuberculosis‏)‏ زنجیره ویروسی اچ۱ان۱ (‏H۱N۱‎‏) ‏ آنفلوآنزای خوکی ‏ درمان های ساده آنتی بیوتیکی ‏ داروهای ضد رترو وایروسی (‏ARVs‏) ‏ پیشگیری پیشگیری و مقابله با تهدیدات مرکز کنترل و پیشگیری از بیماری ها مهار و مقابله
مطالب مرتبط :
حسگر غذایی که فساد و آلودگی آن را تشخیص می‌دهد

مهندسان انجمن تکنولوژی ماساچوست (MIT)؛

حسگر غذایی که فساد و آلودگی آن را تشخیص می‌دهد

مهندسان انجمن تکنولوژی ماساچوست (MIT)، یک حسگر غذایی که حاوی مجموعه‌ای از ریز سوزنهای ابریشم، طراحی کرده‌اند که به بسته بندی مواد غذایی نفوذ می کنند و برای وجود نشانه هایی از پاتوژن های مختلف مانند E.coli از آن نمونه برداری می کنند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب