در راستاي بهره گيري از پتانسيل هاي عظيم استان اردبيل؛

راه اندازي مركز پژوهشي زيست فناوري گياهان دارويي / مروري بر آمار تحقيقات گياهان دارويي در جهان

صنعت گياهان دارويي در كل دنيا با سرعت بالايي رو به پيشرفت است و استان اردبيل ظرفيتهاي بالايي در حوزه گياهان دارويي دارد، برهمين مبنا مركز پژوهشي زيست فناوري گياهان دارويي در استان اردبيل راه اندازي مي شود.

به گزارش خبرگزاري علم و فناوري از اردبيل؛ تحقيق و پژوهش پايه و اساس توسعه هر صنعتي در جهان است و صنعت گياهان دارويي نيز از اين قاعده مستثني نيست. بررسي موضوعات پژوهشي گياهان دارويي و آشنايي با كشورهاي پيشتاز در اين زمينه مي تواند ما را در شناسايي گرايش هاي علمي و صنعتي در سطح جهان ياري كند و همچنين نقاط قوت و ضعف را نيز مشخص نمايد. اگرچه در تمامي سخنراني ها و همايش هاي علمي گياهان دارويي همواره به داشتن 11 اقليم از 13 اقليم جهاني و فلور غني گياهي باليده ايم، ولي تاكنون وضعيت واقعي و جايگاه مان را در پژوهش و فناوري گياهان دارويي بخوبي بررسي ننموده ايم. بنابراين چنانچه قصد ورود به بازار پرسود و سريع الرشد توليد و فراوري گياهان دارويي را داريم، بايد براي بدست آوردن اطلاعات اماري بروز و كاربردي وقت و هزينه صرف نماييم تا هدفگذاري در اين عرصه به خوبي صورت بگيرد.

بر طبق نتايج جستجوي كليد واژه گياهان دارويي تا ابتداي سال 2014 ميلادي در حدود 109000 سند علمي اعم از مقاله و كتاب و ... در زمينه گياهان دارويي منتشر شده است كه يك روند افزايشي در تعداد مقالات منتشر شده در طول زمان مشاهده مي شود. شيب افزايش تعداد پژوهش ها در زمينه گياهان دارويي در فاصله زماني 1990 تا 2010 ميلادي بيش از محدوده ي زماني يك و نيم قرن گذشته است و اين بيانگر اهميت مقوله گياهان دارويي و آشكار شدن كاربردهاي مختلف انها در صنايع مختلف است.

كليدواژه هايي همچون تركيبات طبيعي، اسانس ها و عصاره هاي گياهي بيشترين توجه را در بين پژوهش ها به خود جلب كرده اند و در جايگاه بعدي مبحث توليد گياهان دارويي و بذر آن ها قرار گرفته اند. بررسي گياهان دارويي كشور همچون شيرين بيان، باريجه، آنغوزه، زرشك، زعفران و زيره سياه ايراني نيز به عنوان نمونه نشان مي دهد كه محققين به گياه دارويي شيرين بيان توجه خاصي دارند. كشور ايران در مورد پنج گياه دارويي آنغوزه، باريجه، زعفران، زرشك و زيره سياه ايراني جايگاه اول جهان را داراست، ولي در مورد گياه دارويي و پراهميت شيرين بيان كه يكي از اقلام صادراتي است از كشوري همچون ژاپن كه وارد كننده اين گياه است، عقبتر بوده و در جايگاه پنجم جهان قرار دارد. همچنين جايگاه چهارم در اهلي كردن گياهان دارويي، جايگاه پنجم در بخش اسانسها، جايگاه ششم در بخش اصلاح گياهان دارويي و همچنين خشك كردن گياهان دارويي، جايگاه نهم در توليد گياهان دارويي، جايگاه دهم در اقتصاد گياهان دارويي و همچنين كشت بافت گياهان دارويي متعلق به ايران است و نشان دهنده مورد توجه بودن اين مبحث در ميان متخصصان گرايش هاي مختلف علوم كشاورزي و ... در كشور است.

حضور سه كشور چين، هند و آمريكا در جايگاههاي برتر پژوهش هاي گياهان دارويي نشان دهنده عزم راسخ آنها در بهره گيري از بازار پرسود  گياهان دارويي و تركيبات طبيعي است. البته نبايد از حضور پررنگ برخي از كشورهاي نوظهور در امر پژوهش بر روي گياهان دارويي همچون برزيل در سال هاي اخير غافل بود.

از نگارش و انتشار اسناد علمي تا فناوري و توليد محصول راه بسيار است.  برتري در اين است كه بتوانيم محصولات دانش بنيان و درآمد بيشتري از اين علم براي كشورمان كسب نماييم و آن را كاربردي نماييم. چه بسا كشورهايي همچون آلمان، فرانسه و سوييس كه در اين صنعت درآمدزايي بسيار بالايي را به خود اختصاص داده اند، ولي تعداد مقالاتشان در بسياري از زمينه ها كمتر از ساير كشورها ست. البته توجه به اين نكته ضروري است كه نتايج برخي تحقيق ها به دليل جنبه هاي اقتصادي يا ... هيچ گاه منتشر نمي شوند و گاهاً كشوري كه در صنعت فرآوري گياهان دارويي پيشتاز است مقالات كمتري در دنياي علم دارد.

گیاهان دارویی میراثی منطقه ای ولی با اهمیت جهانی هستند که ثروتی عظیم به جهان ارزانی داشته اند از نقطه نظر تاریخی، گیاهان اهمیت فراوانی در توسعه جوامع داشته اند و تحقیقات وسیعی برای یافتن فرآورده ها ی گیاهی در طول تاریخ انجام شده اما نکته حائز اهمیت اینجاست که تنها کمتر از 10% از مجموع 250000 گونه گیاهی جهان برای بیش از یک عملکرد زیست شناختی، شناسایی و مورد استفاده قرار گرفته اند. بر اساس آمارهای منتشره توسط WHO تنها بین 35 تا 70 هزار گونه گیاه دارویی در طول زمان برای حداقل یک یا چند بار مورد مصرف قرار گرفته است . در حال حاضر 25% از داروهای موجود، منشأ گیاهی دارند و 12% داروها نیز از منابع میکروبی ساخته شده اند . پتانسیل تولیدداروهای گیاهی در طبیعت بسیار بالاست. ارزش اقتصادی و تجاری گیاهان دارویی فوقالعاده زیاد است. بطور کلی فراورده های گیاهی چنانچه به منظور پیشگیری درمان یا تاثیر اعمال فیزیولوژیک به کار روند دارو تلقی می شوند .کشور ما با توجه به سابقه تاریخی و تجارب مصرف تحقیقات جدید و ازمایشهای بالینی می توانداقدام به تولید گسترده داروهای گیاهی نماید.

استان اردبيل با توجه به موقعيت جغرافيايي و شرايط اب و هوايي ويژه داراي گياهان دارويي ارزشمند از نظر اقتصادي است كه مواد موثره بالايي دارند برهمين مبنا توجه به پژوهش و توسعه صنعت گياهان دارويي در استان ضروري مي باشد.

صدور موافقت ‌ایجاد «مرکز پژوهشی زیست‌ فناوری گیاهان دارویی» در دانشگاه محقق اردبیلی‌

‌رییس دانشگاه محقق اردبیلی از صدور موافقت اصولی با ایجاد مرکز پژوهشی زیست ‌فناوری گیاهان دارویی در این دانشگاه خبر داد.

عزيز حبيبي اظهار كرد: شورای گسترش و برنامه‌‌ریزی آموزش عالی با ایجاد «مرکز پژوهشی زیست ‌فناوری گیاهان دارویی» شامل دو گروه پژوهشی «اهلی‌سازی و فرآوری گیاهان دارویی» و «زیست‌ فناوری گیاهان دارویی» در دانشگاه محقق اردبیلی در صدد توسعه فهاليتهاي حوزه گياهان دارويي در استان مي باشد. 

وی گفت: استان اردبيل داراي پتانسيل هاي عظيمي در حوزه گياهان دارويي است و فراهم نمودن زيرساختهاي اصولي كاشت، برداشت و فراوري بر مبناي استانداردها و نياز بازارهاي ملي نقش مهمي در رونق اقتصادي استان و تحقق اقتصاد مقاومتي خواهد داشت.

رئيس دانشگاه محقق اردبيلي افزود: خوشبختانه رشته هاي تحصيلي و تجهيزات مرتبط با گياهان دارويي در دانشگاه محقق اردبيلي وجود دارد و تمركز روي اصلاح نژاد گياهان دارويي و ورود فراورده هاي گياهان به صنايع مختلف بايد بيش از پيش مورد توجه قرار گيرد.

حبيبي با بيان اينكه براي دريافت طرح هاي كلان كاربردي جهت توسعه و پيشرفت اين مركز از هيچ گونه تلاشي دريغ نمي كنيم، خاطر نشان كرد: راه اندازي اين مركز اقدامي بزرگ در راستاي تحقق اهداف مهم دانشگاه است و با تلاش شبانه روزي  پژوهشگران توانمند استان اين مركز دستاوردهاي مهمي به دنبال خواهد داشت.



انتهاي پيام/

زمان انتشار: چهارشنبه ۲۳ آبان ۱۳۹۷ - ۱۳:۱۶:۰۰

شناسه خبر: 73054

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب