هیچ صندلی جا نمی‌ماند/ تعداد صندلی دانشگاه‌ها متنا خبرگزاری علم و فناوری - هیچ صندلی جا نمی‌ماند/ تعداد صندلی دانشگاه‌ها متناسب با نیاز روز کشور است؟
علم و فناوری گزارش می‌دهد:

هیچ صندلی جا نمی‌ماند/ تعداد صندلی دانشگاه‌ها متناسب با نیاز روز کشور است؟

افزایش تعداد دانشگاه‌ها و در نتیجه خالی ماندن صندلی‌های تعدادی از این دانشگاه‌ها باعث شده است امروزه دانشگاه‌ها در جهت پذیرش هرچه بیشتر دانشجو، اعلام آمادگی کنند که این مهم باعث بروز مشکلاتی در کنار دیگر مشکلات موجود آموزش عالی خواهد شد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ امروزه سازمان‌ها رکن اصلی اجتماع کنونی‌اند و مدیریت، مهم‌ترین عامل در حیات، رشد و بالندگی و یا مرگ سازمان‌هاست. مدیر، روند حرکت از وضع موجود به سوی وضعیت مطلوب را هدایت می‌کند و در هر لحظه، برای ایجاد آینده‌ای بهتر در تکاپوست. نیاز به مدیریت و رهبری و اصول آن‌ها، در همه زمینه‌های فعالیت اجتماعی محسوس و حیاتی است. این نیاز، به ویژه در نظام‌های آموزشی اهمیت بسیاری دارد، زیرا آموزش نقشی اساسی در گردش امور جامعه و تداوم بقای آن بر عهده دارد و رهبری و مدیریت اثربخش، لازمه تهیه و اجرای برنامه‌های آموزشی نتیجه بخش و کیفی است.

نیم‌نگاهی به نظام آموزش عالی در کشور

در کشور ما نیز چند سالی است که به صورت جدی و دقیق مدیریت آموزشی مورد توجه قرار گرفته است، چرا که افزایش تعداد افراد تحت پوشش نظام آموزشی، گسترش واحدهای آموزشی و اداری و افزایش متولیان آموزشی؛ نیاز به مدیریت این مجموعه عظیم ایجاد می‌کند و درنتیجه اهمیت توجه به مدیریت آموزشی را از نظر کمی و کیفی بیش از پیش نمایان می‌کند.

بنا به آخرین گزارش موسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی وزارت علوم در ایران 2468 دانشگاه در کشور وجود دارد که از این میان تعداد 530 واحد سهم دانشگاه آزاد بوده، 309 موسسه غیرانتفاعی، 170 مرکز فنی حرفه‌ای، 466 مرکز پیام نور، 953 واحد علمی کاربردی و 141 دانشگاه دولتی(وزارت علوم، تحقیقات و فناوری) در 31 استان کشور ثبت شده است.

همچنین آمار توزیع تعداد و درصد ثبت‌نام شدگان، دانشجویان و دانش‌آموختگان در مراکز آموزش عالی کشور در سال تحصیلی 96-97 به شرح زیر می‌باشد:

در بخش دیگر این گزارش توزیع درصد دانشجویان و اعضای هیئت علمی تمام وقت، به تفکیک گروه تحصیلی آورده شده است که این آمار در زیر به نمایش گذاشته شده است:

رشد و توسعه هر جامعه‌ای بدون توجه به علم، دانش و آموزش امکانپذیر نخواهد بود و یقیناً دانشگاه‌ها و مراکز آموزش عالی در این زمینه نقش اساسی و کلیدی ایفا می‌کنند، اما هر توسعه‌ای بدون توجه به استانداردها و زیرساخت‌های موجود در جامعه می‌تواند آسیب‌زا باشد. بررسی کلی از آمار دانشگاه‌ها و دانشجویان موجود در کشور نشان دهنده این موضوع است که گسترش بی رویه مراکز آموزش عالی طی سال‌های اخیر نه تنها کمکی به رشد علمی و حل معضلات جامعه بخصوص اشتغال نکرده است، بلکه خود موجب ایجاد معضلات جدیدی نظیر شکل‌دهی پدیده صندلی خالی، افت کیفیت آموزش، افزایش تعداد فارغ‌التحصیلان بیکار، بالا رفتن سطح توقعات فارغ‌التحصیلان، اتلاف مبلغ هنگفتی از بودجه کشور و معضلاتی از این قبیل شده است.

علیرضا صادق‌زاده و مهرداد احمدی فرد در مقاله خود به مطالعه و بررسی مهم‌ترین آسیب‌های نظام آموزش عالی کشور پرداخته‌اند. نتایج این پژوهش حاکی از آن بوده است که عدم نوآوری و خلاقیت، عدم مشارکت، عدم برنامه‌ریزی استراتژیک و فقدان ارزیابی آموزشی از مهم‌ترین معضلات و آسیب‌های موجود در نظام آموزشی کشور بوده است. بررسی و تحلیل آسیب‌های مذکور، در گرو شناخت منشاء آن‌هاست، همچنان که رفع آن‌ها در گرو ارائه راهکارهایی کاربردی و مشخص است. مطالعه پیرامون این آسیب‌ها، بیانگر آن است که علل فراوانی موجب بروز این آسیب‌ها گردیده است که اهم آن‌ها عبارتند از: فقدان ایده‌های جدید، غلبه فعالیت‌های فردی بر جمعیت، عدم برنامه‌ریزی استراتژیک و عدم آگاهی از مطلوبیت برنامه‌های اجراشده.

صندلی‌های خالی به چه قیمتی پر می‌شوند؟

کنکور سراسری سال ۹۸ روزهای ۱۳ و ۱۴ تیرماه امسال با مشارکت بیش از یک میلیون داوطلب برگزار شد. ابراهیم خدایی در مورد ظرفیت پذیرش دانشجو در این آزمون اعلام کرده بود که همانند سال گذشته حدود ۷۲۰ هزار نفر پذیرفته می‌شوند.

با نگاهی به آمار کنکور در سال‌های ۹۵ تا ۹۷ مشخص می‌شود ظرفیت پذیرش با اندکی نوسان روی عدد ۷۰۰ هزار نفر است.

در کنکور سراسری سال گذشته، ظرفیت ۷۲۵ هزار نفر برای پذیرش دانشجو در دانشگاه‌ها و موسسات آموزش عالی اعلام شد که از این میزان ۳۸۸ هزار نفر قبول شدند.

این آمار در سال ۹۶ حدود ۷۴۴ هزار نفر بدون احتساب ظرفیت پذیرش دانشگاه آزاد بود و در سال ۹۵ این ظرفیت ۷۵۰ هزار نفر بود که در نهایت ۳۹۸ هزار و ۸۳۲ نفر راهی دانشگاه‌ها شدند.

از آنجا که بیشترین رقابت‌ها در کنکور سراسری بر سر تصاحب صندلی‌های دانشگاه های سطح یک و دو دانشگاه‌های کشور است، داوطلبان زیادی با مشاهده کارنامه خود یا قبولی در سایر دانشگاه‌ها اقدام به انتخاب رشته نمی‌کنند و نیمی از ظرفیت اعلام شده در هر سال خالی می‌ماند.

ابراهیم خدایی در این باره، اظهار کرد: اصولاً تعداد زیادی از داوطلبان انتخاب رشته نمی‌کنند، چرا که به دنبال صندلی دانشگاه‌های مدنظر خود هستند.

وی افزود: ظرفیت پذیرش امسال با اینکه ۷۲۰ هزار نفر اعلام شده است اما با توجه به استقبال داوطلبان از انتخاب رشته، تصور می‌کنم آمار نهایی قبولی‌های کنکور مشابه سال گذشته یا کمتر و بیشتر باشد.

رئیس سازمان سنجش آموزش کشور خاطرنشان کرد: داوطلبان برای ورود به رشته‌ها و دانشگاه‌های اصلی، پشت کنکور می‌مانند.

بیشتر بخوانید:

- اصلی ترین سرفصل‌های یک دانشگاه جامعه محور/کدام دانشگاه به این سمت حرکت می‌کند؟

- نقش موثر تشکل‌های دانشجویی در تحول دانشگاهی

- محیط دانشگاه، محیط نقد، پیشنهاد و ارائه راهکارها است/ جو دانشگاه باید کاملا علمی باشد

امروزه مدیریت آموزشی به عنوان یکی از ارکان نظام آموزشی محسوب می‌شود که تغییر و اصلاح آن می‌تواند نتایج محسوسی را در نظام آموزشی به بار آورد. از سویی این تغییرات می‌باید متناسب با وضعیت بومی و محلی هر کشور باشد تا این تغییرات به وسیله افراد تحت پوشش به آسانی مورد قبول واقع شود. اما مدیریت آموزشی در این راه باید از آسیب‌ها و کاستی‌هایی که نظام آموزشی را بطور جدی درمعرض خطر قرار می‌دهد، غافل نشود و به صورت دقیق و منظم و با استفاده از علم مدیریت درصدد رفع آن‌ها برآید.

اگر چه رشد کمی و بی‌رویه دانشگاه‌های کشور در سال‌های اخیر بدون آینده پژوهی دقیق و تامین زیرساخت‌های لازم صورت گرفت، به گونه‌ای که تعداد مراکز دانشگاهی و موسسات آموزش عالی وابسته به وزارت علوم با رشد دو برابری از 1300 مرکز در سال 1384 به دو هزار و 504 مرکز در پایان دوره دولت دهم افزایش یافت و همچنین تعداد دانشجویان کشور از دو میلیون و 400 هزار با افزایش بیش از دو برابری به بیش از چهار میلیون و نیم در سال 92 رسید، اما آسیب‌ها و تبعات ناشی از این تصمیمات در عرصه علم آموزش کشور امروزه گریبان‌گیر جامعه شده است. در واقع بسیاری از ظرفیت‌ها و هزینه‌های ایجاد شده در بدنه آموزشی کشور در عمل کارایی ندارد و این مراکز بعد از گذشت چند دهه نه تنها کمکی به رفع معضلات جامعه نکرده است بلکه خود به معضل اصلی در کشور نیز تبدیل شده است،‌ بطوریکه در حال حاضر از یک سو شاهد افزایش آمار بیکاری در بین فارغ‌التحصیلان دانشگاهی هستیم و از سوی دیگر صندلی‌های خالی از دانشجو، سالیانه بودجه هنگفتی از سرمایه کشور را می‌بلعند.

توجه به آسیب‌های موجود و شناسایی و تحلیل آن‌ها توسط مدیران نظام آموزشی و آگاهی از منشاء بروز این آسیب‌ها موجب می‌شود تا مجموعه نظام آموزشی ما، از اثربخشی، کارآیی و اعتبار بالایی برخوردار باشد.

 

به قلم: مجتبی صفاری

زمان انتشار: دوشنبه ۲۴ تیر ۱۳۹۸ - ۱۰:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 78722

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب