پیشرفت علم و فناوری در سایه فراگیری زبان

چالش فرهنگی لابه‌لای کتاب‌های انگلیسی/ انحصارطلبی زبان در مدارس حذف می‌شود؟

با توجه به اینکه امروزه زبان به عنوان عاملی ارتباط دهنده میان فرهنگ‌های مختلف است، لازم است در مدارس در کنار تدریس زبان انگلیسی، زبان کشورهای دیگر در راستای توسعه و اعتلای فرهنگ بومی، آموزش داده شود.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری؛ زبان در اجتماعات انسانی و در زندگی گروهی و روابط اجتماعی،به واسطه نیاز انسان‌ها با یکدیگر پدید آمد و در یک تحول طولانی چند هزار ساله، شکل‌هاي گوناگونی به خود گرفت. هر زبانی افق‌هاي تازه‌اي در برابر چشمان بشر می گشاید و می‌تواند وسیله ارتباط فرهنگی، اقتصادي، اجتماعی و سیاسی گردد. از این جهت است که زبان را رفتاري اجتماعی دانسته اند که به اعتقاد برخی از زبانشناسان، مهم‌ترین نقش آن ایجاد ارتباط است. بنابراین آموزش و فراگیري زبان در عرصه تعلیم و تربیت، منجر به پیشرفت علم و فناوري می‌شود و به همین جهت از اولویت خاصی برخوردار است.

در هزاره جدید، زبان، عاملی هدایت کننده براي تجارت، سیاست، اقتصاد، فناوري و علوم محسوب شده و مورد نیاز جهانیان است. گسترش فراگیري زبان انگلیسی به دلیل پیشرفت روزافزون فناوري و علوم در زمینه‌هاي مختلف و نیاز به آگاه شدن جهانیان از طریق رسانه‌هاي جمعی یک امر ضروري است و حاصل شدن این امر به وسیله توسعه زبان انگلیسی در مدارس از طریق برنامه‌ریزي درسی کارآمد و تدریس اصولی زبان انگلیسی میسر است.

آموختن یک زبان خارجی و تسلط بر آن، دري از دنیاهاي دیگر را به روي ما می‌گشاید و موجب می‌شود تا بتوانیم از دستاوردهاي ملل دیگر استفاده کنیم و دیگران را از آنچه یافته ایم،آگاه نماییم. جاناتان(2007) در کتاب خود با عنوان "انگلیسی، زبان جهان" می‌گوید: یکی از اصلی‌ترین کانال‌هایی که انسان براي انتقال اهداف، ارزش‌ها و آرمان‌هاي خود به دیگران به کار می‌گیرند، زبان است. زبان انگلیسی امروزه به عنوان زبانی بین المللی شناخته شده است و آموزش آن ضروري می‌باشد. اکثر کشورها به دلیل اهمیت اجتماعی و آموزشی زبان انگلیسی بخشی از امکانات آموزشی خود را به آموزش این درس اختصاص می‌دهند. کشور ما ایران نیزاز این امر مستثنی نیست.

احاطه یادگیری زبان بر یادگیری فرهنگ در مدارس کشور

نونان(1999) فرهنگ را هنجارها و قوانيني مي‌داند كه اغلب تلويحي و مجازي هستند و بر رفتار شخصي و نيز تعاملات بين مردم حكم فرمايند. اين رفتارها از گروهي به گروه ديگر متفاوت است و لذا گروه‌هاي متفاوت، فرهنگ‌هاي متفاوت دارند كه در زبان‌شان متجلي شده است. در يادگيري هر زبان خارجي، زبان‌آموزان علاوه بر زبان، فرهنگ ملتي را كه به آن زبان تكلم مي‌كنند نيز فرا مي‌گيرند. به گفته سويدرسكي(1993) يادگيري فرهنگ بر يادگيري زبان احاطه دارد و در حالي كه «يادگيري زبان، نقطه آغازين و كانوني است، يادگيري فرهنگ، هدف است».

سجاد طباطبایی کارشناس مسائل آموزشی و پژوهشگر حوزه آموزش و پرورش در مصاحبه با خبرگزاری علم و فناوری با اشاره به اینکه در مدارس ایران، زبان انگلیسی بدون توجه به ابعاد فرهنگی آن آموزش داده می شود، گفت: كتب آموزش زبان انگليسي در ميان ديگر وسايل آموزشي، يكي از محمل‌هايي است كه يادگيري زبان و به دنبال آن، یادگیری فرهنگ را محقق و میسر می‌کند.

وی با توجه به اینکه مسئله جهاني شدن، نياز روزافزون به ارتباطات جهاني، اقتصادي و سياسي، ازدياد تمايل به ادامه تحصيل در كشورهاي خارجي، نقش چشمگير رسانه‌هاي ديجيتالي و الكترونيكي ارتباط جمعي و سهولت مسافرت به كشورهاي ديگر اهميت مسئله زبان آموزي و به تبع آن فرهنگ آموزي را دوچندان مي‌كند، عنوان کرد: اين نياز فزاينده براي استنباط و درك فرهنگ‌هاي ديگر دست اندركاران آموزش زبان‌هاي خارجي را وادار به جستجوي شيوه‌هايي براي آموزش موارد فرهنگي كرده است كه يكي از چالش‌برانگيزترين مسائل آموزشي است، چرا كه آموزش زبان خارجي عمدتاً همراه با ورود مسائل فرهنگي خاص آن زبان به حيطه معلومات زبان‌آموز مي‌باشد.

به نقل از پژوهش كرامش(2001) و بنت و همكاران(1999) افزايش درك ديگر فرهنگ‌ها جرياني است كه زبان‌آموز را با خود به سفري اكتشافي و همراه با تفكر مي‌برد، اكتشاف موارد فرهنگي جديد و گاه مغاير با فرهنگ اول و تفكر راجع به ارزش‌هاي فرهنگي هر دو زبان و مقايسه آنها با يكديگر. بررسي اجمالي رابطه تنگاتنگ زبان و فرهنگ، اهميت و ضرورت تلفيق فرهنگ در آموزش زبان را دوچندان مي‌كند، موضوع مهمي كه تا همين اواخر مغفول مانده است. با گذشت بيش از سه دهه از انقلاب اسلامي در ايران دست‌اندركاران آموزش زبان هنوز با اين چالش مواجه‌اند كه چگونه بايد با پديده تفاوت‌هاي بين فرهنگ وارداتي موجود در كتب و مواد درسي خارجي و فرهنگ اسلامي ايراني برخورد كرد.

طباطبایی از نقش مهم کتاب برای انتقال فرهنگ خبر داد و اظهار داشت: از آنجا كه در ايران معمولاً زبان انگليسي به عنوان زبان بيگانه، در كلاس و به كمك كتاب و مواد آموزشي فراگرفته مي‌شود، نقش كتاب و مواد آموزشي بسيار پراهميت مي‌گردد. چون اينگونه كتب علاوه بر ياد دادن يك زبان ديگر، مجموعه‌اي از عقايد و افكار، ارزش‌ها و ديدگاه‌هاي آن زبان را نيز منتقل مي‌كنند.

وی افزود: كتب درسي بخشي از سيستمي هستند كه حس مسئوليت‌پذيري، اخلاقيات و انسجام فرهنگي را تقويت مي‌كنند. لبرون و همكاران(2002) كتاب درسي را به عنوان  يك محصول فرهنگي و نماينده فرهنگ يك ملت مي‌بينند و لذا هيچ كتاب درسي نيست كه خالي از ارزش‌هاي مختلف فرهنگي، اجتماعي و... باشد.

حذف دروس زبان انگلیسی اشتباه است

کارن خانلری عضو کمیسیون آموزش و تحقیقات مجلس شورای چندی پیش درباره طرح انحصار‌طلبی از زبان انگلیسی که در مجلس مطرح شده است، اظهار کرد: موضوع حذف زبان انگلیسی از مدارس یک فاجعه به لحاظ علمی است ولی بنده با حذف انحصار‌طلبی زبان انگلیسی در مدارس موافق هستم و باید بتوانیم زیرساخت‌هایی را مهیا کنیم که آموزش و پرروش بتواند در کنار زبان انگلیسی، دیگر زبان‌های رایج دنیا از جمله روسی، آلمانی، چینی و فرانسوی را آموزش دهد.

وی گفت: در این طرح، نتیجه نباید حذف زبان انگلیسی از مدارس و آموزش و پرورش باشد و آموزش و پرورش موظف است برای پیشرفت دانش‌آموزان این زبان را با توجه به اینکه بین‌المللی است، ارائه دهد.

خانلری یادآور شد: از دیدگاه عدالت آموزشی، حذف زبان انگلیسی مشکلات زیادی را ایجاد خواهد کرد و ما باید در کنار این زبان بین‌المللی بتوانیم آموزش‌های دیگر نیز داشته باشیم.

این نماینده مجلس شورای اسلامی افزود: آیا در این طرح معلمان زبان انگلیسی نیز مدنظر قرار گرفته‌اند، چرا که همه آنها نمی‌توانند در مؤسسات مختلف زبان جذب شوند؛ زیرساخت‌های متناسب با این طرح هم باید ایجاد شود و اینکه آن را حذف کنیم، درست نیست.

خانلری گفت: اینکه بعضی از دانش‌آموزان علاقه‌ای به این زبان ندارند، بحث درستی نیست چرا که خیلی از آنها نیز درس ریاضی را نمی‌پسندند پس نمی‌شود که بگوییم این دروس حذف شود، اگر این طور پیش برویم فقط زنگ ورزش در مدارس می‌ماند.

نماینده مجلس شورای اسلامی تصریح کرد:‌ نباید انحصار زبان انگلیسی در مدارس باشد بلکه باید برنامه‌ریزی کنیم که دانش‌آموزان حق انتخاب داشته باشند.

بیشتر بخوانید:

- تحقق جامعه دانش بنیان در سایه نگاه به آینده/ چگونه آموزش و پرورش موفق داشته باشیم؟

- مدرسه هوشمند چیست و چه ویژگی هایی دارد ؟ آیا امکان هوشمندسازی تمام مدارس کشور تا پایان سال وجود دارد ؟

 

 

به قلم: مجتبی صفاری

زمان انتشار: سه شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۸ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 83154

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب