عضو هیئت علمی دانشگاه ارومیه در گفت و گو با خبر گزاری علم و فناوری،

فرد نخبه می تواند باعث تحول در جامعه شود/از ظرفیت نخبگان برای حل مشکلات استفاده نمی شود

عضو هیئت علمی دانشگاه ارومیه گفت:از ظرفیت نخبگان برای حل مشکلات استفاده نمی شود

به گزارش خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری آذربایجان غربی،دکتر مرتضی موسی زاده عضو هیئت علمی دانشگاه ارومیه در رشته الکترونیک در گفت و گو با خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری آذربایجان غربی مشکلات پیش روی نخبگان به ویژه نخبگان علمی را بررسی کرد.

 

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری:به نظر نخبه علمی کیست ؟ تعریف شما از این اشخاص؟

دکتر مرتضی موسی زاده :نخبه علمی کسی است که دارای استعدادی متمایز و خارق العاده در یک زمینه از علم ، باشد که توانسته است این استعداد بالقوه را بالفعل تبدیل کند‌.

این افراد دارای هوش و استعداد فراوان با قابلیت تجزیه و تحلیل سریع مسائل می باشند،قوه ابتکار و خلاقیت در افراد نخبه باید در حد بالایی باشد که بتوانند از استعداد های خارق العاده خود استفاده کنند در غیر اینصورت ابتکار، خلاقیت و استعداد فوق العاده آنها فایده ای نخواهد داشت.

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :چه راه هایی برای رسیدن به درجه نخبه علمی وجود دارد؟

دکتر مرتضی موسی زاده :افراد نخبه حتما باید دارای استعداد ذاتی باشند ولی مهمترین عامل برای رساندن افراد مستعد به درجه نخبه علمی نظام آموزشی است که در برابر استعداد هر فرد امکانات متناسب با آن را فراهم کنند.

نظام آموزشی باید متناسب با استعداد و توانایی هر فرد برنامه آموزشی آن فرد را تنظیم کند نه مثل الان که نظام آموزشی ثابت است و تمام افراد باید خود را با آن هماهنگ کنند.

افرادی که دارای توانایی و استعدادهای کاملا متفاوت با یکدیگر هستند چه بسا در بسیاری از موارد نظام آموزشی در جهت تخریب استعداد شخص مورد نظر گام بر می دارد.

البته افراد بسیار با استعداد قابلیت این را دارند که خود را اسیر نظام آموزشی نکنند و در کنار گذراندن و انجام تکالیف محوله سیستم آموزشی به صورت شخصی به پرورش استعداد خود می پردازند در هر حال استعداد ،ابتکار،خلاقیت ،تبدیل خلاقیت به عمل ویژگی هایی هست که در فرد نخبه باید پرورش یابد.

 

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :با توجه به تعریف اندیشمندان از نخبه که اینان را اقلیتی سازمان یافته و عاری از تضاد و تنوع درون سازمانی می دانند،آیا می توان گفت که در جامعه ی ما نخبگان علمی وجود دارند؟

دکتر مرتضی موسی زاده: اینکه سازمان یافته باشند ،نه به آن معنی وجود ندارد بنیاد ملی نخبگان که وظیفه اصلی آن فراهم آوری نظامی سازمان یافته برای پرورش افراد نخبه می باشد درگیر یک سری کارهای بی ثمر و بروکراسی های دست و پا گیر شده که هیچ خروجی مشخصی ندارد.اینکه یک فرد پنج مقاله داشته باشد هر مقاله نیم امتیاز با اینها به آن فرد بگویند نخبه در واقع مسخره کردن کلمه نخبه می باشد تا پرورش آن.

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :مهمترین نقش و کارکرد نخبگان علمی در کشور ما چیست؟

دکتر مرتضی موسی زاده: فرد نخبه می تواند باعث تحول شود و برای جامعه و کشور ثروت بیافریند افراد نخبه به شدت کاری و با وجدان هستند و در برابر اتفاقات مختلف از خود واکنش سریع نشان می دهند .افراد نخبه باید  ادراره امورات مربوط به خود را به عهده بگیرند و تحمل اینکه شخصی دیگر امورات ایشان را بر عهده بگیرندد،ندارند.بسیار حساس و زود رنج می باشند و جامعه باید برای استفاده از ظرفیت های آن ها بیشترین ارزش و اعتبار را برای آن ها قائل باشد.

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :خصوصیات ساختار سازمانی که منبع ظرفیت نخبگان علمی است چه می تواند باشد؟

دکتر مرتضی موسی زاده :مهمترین چالش برای این سازمان باید فقط و فقط شناخت اشخاص نخبه باشد البته به معنای واقعی کلمه برای پرورش فرد نخبه و شکوفایی استعداد های درخشان ،حمایت های مادی و معنوی باید صورت بگیرد و البته به این صورت که هزینه های مادی به عنوان هزینه در نظر گرفته نشود بلکه به عنوان سرمایه گذاری بر آینده کشور به آن نگاه کرد.

مسئولیت های شخص نخبه باید،راه اندازی و ایجاد کسب و کار مرتبط با تخصص خود باشد و اینکه تمام مسئولیت ها هم بدون دخالت بر عهده آنان باشد.

 

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :مهمترین نقش و کارکرد نخبگان علمی در کشور ما چیست؟

دکتر مرتضی موسی زاده :در حال حاضر که تقریبا هیچ نقشی ندارند ولی اگر بتوان به صورت ایده آل به کارکرد آن ها نگاه کرد باید در هر مسئله ای نظر و فکر این افراد به کار گرفته شود.

طوری ارزش و اعتبار برای افراد نخبه در نظر گرفته شود که نخبگان به جای گوشه عزلت ،تمایل حل مساله و اداره ی امور جامعه در آن ها پرورش یابد.به صورت خلاصه از ظرفیت های سرشار آن ها در اداره تمام امورات جامعه استفاده شود.البته اشخاصی که نخبه ی واقعی باشند نه نخبه نما و یا افرادی که قدرت سوءاستفاده از مسائل دارند.

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :از مهمترین خصوصیات زمینه ای (خصوصیات محیط علمی و خصوصیات شخصی )که یک شخص را به نخبه علمی تبدیل می کند چه می تواند باشد؟

دکتر مرتضی موسی زاده :امروزه نخبگی با استفاده از امتیاز مقالات،معدل،تعداد کتب و... رقم می خورد که تا حدودی درست است،اما آن چه که باید یک نخبه صاحب آن باشد توانمندی حل مسئله است.

نخبه باید صاحب دغدغه باشد و این دغدغه که در رابطه با مشکلات کشورش است باید او را ترغیب به حل آن کند.

چنین رخدادی به نظر من باید از مدارس آغاز شود بدین معنی که نخبه پروری از آموزش و پرورش شکل گیرد و دانش آموز مستعد پرورش داده شود،البته آنچه امروز انجام می شود تنها این است که دانش آموز از لحاظ علمی و معدلی آموزش داده می شود،اما باید دانش آموز آن چنان پرورش داده شود که خود را مسئول حل مشکلات کشورش بداند.بنابراین چنین دغدغه مند او را بار بیاورند.

اگر انسانی دغدغه مشکلی را داشته باشد حتما برای آن راه حل خواهد یافت، و برای  پیدا کردن  آن  مشتاق خواهد شد و در راه کشف راه حل مشکلات از لحاظ علمی نیز رشد خواهد کرد.

 

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :به نظر شما مهمترین مشکلات و مسائل عرصه آموزشی و دانشگاهی در کشور ما چیست و نخبگان علمی چه سهمی در رفع این مشکلات دارند؟

دکتر مرتضی موسی زاده : نظام آموزش کپی شده از نظام های آموزشی سایر کشورها بدون تغییر اساسی در طول ۴۰ سال می باشد.

دوم :باور نداشتن نظام آموزشی و دانشگاهی کشور از سوی سایر نهاد های تصمیم گیر در کشور.

سوم: عملکرد مسئولین آموزشی منجر به عدم اعتبار این نهاد ها شده است.

چهارم:تصمیم گیری های سیاسی برای امور کاملا علمی ،مثلا در انتخاب وزیر آموزش و پرورش و وزیر علوم، شاید فاکتور بیستم توانایی علمی و یا نخبگی فرد انتخاب شده باشد.

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :شما به عنوان نخبه علمی چه مطالبه هایی از مسئولین و مردم دارید؟

دکتر مرتضی موسی زاده : باور داشتن توانایی های فرد نخبه از سوی مسئولین و یا مهمتر از آن مسئولیت پذیری افراد نخبه در جایگاه های حساس مهمترین مطالبه نخبگان می باشد.

اینکه فردی بدون استعداد و تخصص مسئولیتی را بر عهده بگیرد حتما افرادی بی استعداد تر از خود را در اطراف خود جمع خواهد کرد و مطمئنا چنین سازمانی اجازه عبور نخبگان را از ۱۰ کیلومتری خود   نخواهد داد چه برسد به استفاده از ظرفیت های نخبگان ‌.

اینکه مسئولیت های مهم و حساس به افراد بدون تخصص واگذار شود و بعداز آن ها خواسته شود تا برای نخبگان کاری کنند امری منسوخ شده می باشد اگر هم به خاطر مصلحت ها هم چنین تصمیمی نتوان گرفت لااقل در حوزه تخصص افراد نخبه تمام تصمیم گیری ها باید با نظر مستقیم ایشان گرفته شود و البته در قبال آن از آنان مسئولیت هم خواسته شود.وظیفه مردم هم حمایت از چنین خواسته ای و تبدیل به یک خواسته عمومی می باشد.

 

خبرنگار خبرگزاری علم و فناوری :به طور کلی مهمترین چالش و مسائل پیش روی شما در عرصه فعالیتتان  چه می باشد و چه راهکارهایی در جهت رفع این چالش ها پیشنهاد می کنید؟

دکتر مرتضی موسی زاده :سازمان های موازی سپاری در کشور وجود دارند که وظیفه حمایت از نخبگان را دارند و عملا به جای حمایت ، بودجه مورد نظر را در بهترین حالت ،شبیه به گوشت قربانی بین افرادی که نخبه نیستند تقسیم می کنند و در نتیجه خروجی مشخصی نخواهند داشت.

برای فعالیت هایی در مقیاس کوچک افراد نخبه حتما می توانند خودشان با استفاده از ظرفیت های خودشان منابع مالی مورد نیاز را تامین کنند ولی برای امور با مقیاس بزرگ که منجر به تحول در سطح کشور می شود حتما حمایت دولت ها لازم است.

مسئولیت مستقیم امور مربوط به نخبگان باید به ایشان محول گردد و افراد بدون صلاحیت علمی حق اظهار نظر در کار ایشان را نداشته باشند.

البته باید حمایت های مادی و معنوی در مقیاس بزرگ از افراد نخبه صورت پذیرد و در برابر آن هم ایجاد صنایع و تکنولوژی های مدرن و به روز مطالبه ای هست که مسئولان باید از نخبگان درخواست کنند.

صنعت میکروالکترونیک که باعث تحول بنیادین در طی چند سال اخیر در دنیا شده است در کشور ما گرفتار مسئولین بدون اطلاع از ظرفیت ها و قابلیت های این رشته گردیده است و در نتیجه از پتانسیل عظیم دانشگاهیان نخبه در این زمینه استفاده ای نمی شود.

دوم‌اینکه با سیصد میلیون وام به افراد نخبه از طرف صندوق های رنگارنگ حمایت از افراد نخبه بتوان تحولی بنیادین ایجاد کرد ،تمام شده است و اگر افرادی قابلیت تحول داشتند تا الان ایجاد کرده بودند.

فکری نو باید کرد و نخبگان را دلگرم به امور جامعه کرد و نخبگان به جای فرار از کشور به فکر امور جامعه و راه حل دادن برای مشکلات باشند.

 

زمان انتشار: جمعه ۱۷ آبان ۱۳۹۸ - ۱۵:۱۹:۵۲

شناسه خبر: 83218

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب