عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان گفت؛

اختلال تکاملی زبان و اختلال در تلفظ صدا شیوع بالایی دارد/ آزمون ها را ساخته ایم نیاز به بودجه دارند که هنجار بشوند

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، گفت: اختلال تکاملی زبان و اختلال در تلفظ صدا جزو شایع ترین اختلالات ارتباطی در دوران پیش از دبستان هستند که اولی بین ۷ تا ۱۲ درصد و دومی حدودا ۲۰ درصد شیوع دارند. برای پیشگیری از این مشکلات، غربالگری با آزمونهای بومی نیاز است؛ ما آزمون های زیادی را ساخته ایم که نیاز به بودجه دارند تا هنجار بشوند.

 به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از اصفهان، عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان با بیان این که اختلال تکاملی زبان که هیچ علامت یا مشخصه ظاهری ندارد و لکنت جزو اختلالات برقراری ارتباط هستند، گفت: اختلال تکاملی زبان و اختلال در تلفظ صدا جزو شایع ترین اختلالات ارتباطی در دوران پیش از دبستان هستند که اولی بین 7 تا 12 درصد و دومی حدودا 20 درصد شیوع دارند. برای پیشگیری از این مشکلات، غربالگری با آزمونهای بومی نیاز است؛ ما آزمون های زیادی را ساخته ایم که نیاز به بودجه دارند تا هنجار بشوند.

یلدا کاظمی عضو هیات علمی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در گفتگو با خبرنگار این خبرگزاری، با اشاره به روز جهانی اختلال تکاملی زبان و روز جهانی لکنت که در واقع روز جهانی آگاهی از این اختلالات است، گفت: اختلال تکاملی زبان و لکنت اختلالاتی در برقراری ارتباط هستند.

وی افزود: انسانها توانمندیهایی دارند که بزرگترین توانمندی انسان و وجه تمایزش با حیوانات ناطق بودن و درک و بیان با استفاده از سیستم های نمادین است و هر گونه اختلال و آسیبی به این توانمندی، زندگی فرد را با مشکل مواجهه می کند.

دبیر اجرایی روز جهانی آگاهی از اختلال تکاملی زبان در اصفهان، تصریح کرد: گفتار درمانی علمی است که به مطالعه روند رشد طبیعی این توانمندی می پردازد و با بررسی اختلالاتی که باعث آسیب رسیدن به این توانمندی می شود برای ارزیابی درست و درمان بهنگام و مناسب این اختلالات برنامه ریزی می کند.

کاظمی با بیان این اختلالات ارتباطی به دو دسته کلی اختلال در گفتار و اختلال در زبان تقسیم می شوند که در حوزه گفتار درمانی که از رشته های علوم توانبخشی است قرار می گیرد، ادامه داد: علاوه بر این، اختلال در بلع هم حدود سه دهه است که وارد حوزه تخصصی گفتار درمانی شده و افرادی که در فاز دهانی و حلقی بلع مشکل دارند در حوزه کاری گفتار درمانی قرار می گیرند.

 

 اختلالات گفتاری و زبانی 

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان سپس اختلالات گفتاری و زبانی را مورد بحث قرار داد و گفت: زبان را سیستمی قرار دادی از نمادها در هر فرهنگی می دانیم، در زبان فارسی سمبل های نمادین برقراری ارتباط صداهای زبان فارسی مصوت ها و صامتها، کلمه ها، واژه ها، دستور زبان و شناسایی کاربرد این سیستم در مکان ها و با افراد مختلف هستند.

وی با تاکید بر این که همه زبانها برای خودشان سیستمهای نمادین برای برقراری ارتباط دارند و گویندگان یک زبان برای جمله بندیها با هم قرار داد می کنند، تصریح کرد: هر گونه اختلال در درک یا بیان این سیستمهای نمادین که فرد به آن مبتلا شود باعث ایجاد اختلال در زبان در آن فرد می شود. 

 

اختلالات در زبان به دلایل مختلف در کودکی یا بزرگسالی اتفاق می افتد

کاظمی با بیان این که دلایلی باعث اختلالات زبان می شود، گفت:  اختلالات در زبان در دو مقطع سنی کودکی و بزرگسالی اتفاق می افتد،اگر در دوران کودکی اتفاق بیفتد اختلالات تکاملی باعث این موضوع شده اند.

وی با تاکید بر این که ممکن است کودک دچار مشکلات ذهنی، اوتیسم، مشکل شنوایی مشکل ژنتیکی یا آسیب مغزی شده باشد، ادامه داد: در بزرگسالی اختلالات تکاملی بواسطه آسیب ایجاد می شود و قسمتهای برنامه ریزی درک و بیان زبان در مغز آسیب می بیند که به آن آفازی یا  زبان پریشی هم می گویند.

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، گفت: در دوران کودکی اگر کودک هیچ مشکل واضحی از نظر پزشکی (مشکلات ذهنی، اوتیسم، مشکل شنوایی مشکل ژنتیکی یا آسیب مغزی) نداشته باشد ولی اختلال زبان چه در درک و چه در بیان زبان مادری برایش بوجود آمده باشد دچار اختلال تکاملی زبان شده است و برای پیشگیری از این مشکل در کودکان، جمعه میانی ماه اکتبر که امسال برابر با 18 اکتبر و 26 مهرماه بود، بعنوان روز جهانی آگاهی از اختلال تکاملی زبان نامگذاری شده است.

 

اختلال تکاملی زبان هیچ علامت یا مشخصه ظاهری ندارد

دبیر اجرایی روز جهانی آگاهی از اختلال تکاملی زبان در اصفهان، اظهار داشت: هدف اصلی از اختصاص یک روز بعنوان روز جهانی آگاهی از اختلال تکاملی زبان به این دلیل است که این بچه ها هیچ علامت و مشخصه ظاهری ندارند فقط وقتی شروع به صحبت می کنند یا سوال از آنها پرسیده می شود می بینیم که حرفهای آنها عجیب و غریب است یا با موضوع ربط ندارد یا جمله بندیها ایراد دارد، کلمه ها درست سرجای خود نیست یا آنقدر ناواضح صحبت می کنند که متوجه نمی شویم.

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، خاطرنشان کرد: اختلال تکاملی زبان در تمام دنیا مشکل خیلی بزرگی محسوب می شود چون علامت ظاهری ندارد و در بسیاری موارد مورد غفلت قرار می گیرند.

 

اختلال تکاملی زبان شیوع بالایی بین 7 تا 12 درصد دارد

دبیر اجرایی روز جهانی آگاهی از اختلال تکاملی زبان در اصفهان، تصریح کرد: اختلال تکاملی زبان شیوع خیلی بالایی بین 7 تا 12 درصد  دارد و تقریبا از هر 14 کودک یک کودک مبتلا به این اختلال است.

 

در زبان فارسی ابزار مناسبی برای غربالگری اختلال تکاملی زبان نداریم

کاظمی تاکید کرد: این آمار شیوع اختلال تکاملی زبان  مربوط چند کشور انگلیسی زبان است که ابزارهای مناسب برای شناسایی این بچه ها را دارند اما از کشور خودمان هیچ آماری در این زمینه نداریم چرا که هنوز در زبان فارسی ابزار مناسبی برای غربالگری این بچه ها نداریم.

وی خاطرنشان کرد: برای غربالگری تستهای خاصی نیاز است که محققان گفتار درمانی باید این تستها را متناسب با زبان و فرهنگ خاص کشور خودشان طراحی کنند و ما نمی توانیم تستهای زبان انگلیسی استفاده کنیم چون ساختار زبانی و فرهنگی در این تستها خیلی برجسته است.

 

چه فعالیتهایی برای ایجاد آزمونها اختلال تکاملی زبان در داخل کشور صورت گرفته است؟

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، تصریح کرد: در چند سال اخیر کارهای خیلی زیادی در این زمینه انجام گرفته است هم در دانشگاه علوم پزشکی اصفهان خیلی خوب کار کرده ایم هم دانشگاههای تهران، علوم بهزیستی و توانبخشی روی تستهای مختلفی در این زمینه کارهای خوبی انجام داده اند و امیدواریم که طی یکی دوسال آینده به یک مجموعه ای از این آزمونهای غربالگری برسیم که بتوانیم بچه هایمان را هر چه سریعتر شناسایی کنیم و برای آنها برنامه ریزی مداخله درمانی در نظر بگیریم.

وی با تاکید براین که اگر والدین نسبت به وضعیت فرزندانشان حساس باشند و بدانند چه باید بکنند و سریع اقدام کنند می توان برای آنها کاری انجام داد، تصریح کرد: معمولا این بچه ها مورد غفلت قرار می گیرند شناسایی نمی شوند و بسیار زیاد در مدرسه شکست می خورند در خواندن و نوشتن دچار مشکل می شوند، همین بچه ها که هیچ مشکل هوشی ندارند در مدرسه ممکن است به اشتباه کند ذهن یا کم هوش  تصور شوند و متاسفانه سرنوشت یک بچه کلا تغییر کند. این خیلی آسیب زا است، خیلی از بچه ها که بعنوان تنبل شناخته می شوند ممکن است یک چنین مشکلی داشته و رسیدگی نشده باشد.

 

آیا آموزش و پرورش برای شناسایی این بچه ها اقدام کرده است یا اصلا نسبت به این مسئله حساس شده است؟

کاظمی در پاسخ به این سوال گفت: غربالگری انجام نمی شود البته در یکی دوسال اخیر معلمان هم نسبت به بعضی از این نشانه ها حساس شده اند در واقع سعی کردیم حداقل در اصفهان معلمان را آگاه کنیم اما خیلی محدود چون بصورت نظام مند و سیستماتیک نتوانستیم با آموزش و پرورش ملحق شویم ورود به این سیستم سخت است، از نظر آگاهی رسانی عمومی تلاشهای زیادی انجام گرفته در موارد محدودی هم خود آموزش و پرورش درخواست کمک کرده است، ولی بصورت نظام مند و برنامه ریزی شده نبوده برای همین دانشگاه علوم پزشکی اصفهان برنامه ریزیهایی انجام داده که گفتگوهایی با آموزش و پرورش داشته باشیم.

 

 زمان طلایی درمان اختلات زبانی چه موقع است

 عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، در پاسخ به این سوال با اشاره به این که اختلالات تکاملی در بچه های اوتیسم، کم شنوا، سندروم داون وآنهایی که مشکلات ذهنی دارند دیر به حرف می افتند و اینها از نظر فیزیکی و پزشکی قابل تشخیص هستند، تصریح کرد: اما غیر از اینها حدود تقریبا 20 درصد بچه ها ممکن است دیر گفتار باشند که ممکن است ژنتیکی باشد و عمده بچه ها هم همینطورند یا ممکن است پدر و مادر آموزش ندیده باشند که چطور با بچه ارتباط کلامی خوبی بگیرند و محیط از نظر ارتباطی غنی نباشد.

وی افزود: خیلی از والدین ما اصلا بلد نیستند که چطور با بچه بازی کنند یا اینکه کلا بازی نمی کنند در صورتی  که زیر بنای رشد حرکتی، زبانی، عقلی، ذهنی و عاطفی بچه با بازی اتفاق می افتد.

کاظمی گفت: معمولا معیار برای این بچه ها که بین 2 تا 2.5 سال  دارند این است که یک بچه 2 ساله باید حداقل 50 کلمه بیانی داشته باشند و  شروع کرده باشد دو کلمه ای حرف بزند و عبارتهای دو کلمه ای بیان کند اگر این معیارها را نداشت دیر گفتار است و رویکردی که برای این بچه ها در نظر می گیریم باید بلافاصله والدین مشاوره بگیرند که چطور  تعامل داشته باشند چطور با بچه بازی و صحبت کنند. حدود دو سه ماه مشاوره را اجرا کرده و مجدد گزارش می گیریم که حدود 90 درصد آنها بهبود می یابند.

وی با اذعان به این که برای حدود 10 درصد باقیمانده بچه ها باید بررسیهای دقیق تر انجام گیرد که مبادا وضعیت اختلال تکاملی زبان باشد، گفت: برخی هم دیرشکوفایی زبان (مشکل ژنتیکی) دارند که  با یکی دوتا مشاوره تخصصی تر بهبود می یابند.

 دبیر اجرایی روز جهانی آگاهی از اختلال تکاملی زبان در اصفهان، تاکید کرد: توصیه می کنیم والدین به محض این که نشانه هایی را می بینند بلافاصله به گفتار درمانگر مراجعه کنند همچنین توصیه ما به پزشکان این است که هرگز نگویند این خودش خوب میشود چون در جامعه ما مردم خیلی به حرف پزشکان اعتماد می کنند درصورتی که نمی دانیم بچه جزو دسته ای هست که ممکن است مشکل ساز شود یا نه پزشک هم نمی داند بنابراین خیلی با احتیاط باید عمل کرد.

وی در ادامه با اشاره به این که روز 30 مهرماه هم بعنوان روز جهانی لکنت نامگذاری شده است، گفت: لکنت، ازجمله اختلالات گفتاری است که به دلیل وقفه هایی در روند روانی گفتار بوجود می آید. در این اختلال، به اصطلاح می شنویم که گفتار فرد، سلیس نیست و دچار تکرار یا کشیده گویی یا مکث در روند حرف زدن می شود.

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان،افزود: به طور کلی، اختلالات گفتاری در فیزیک صوت فرد اتفاق می افتد، مشکلاتی مانند آسیب به تارهای صوتی یا مشکل در حفره های بینی و اتصال با حفره دهان، مشکلات استخوانی جمجمه ای صورت مثل شکاف کام یا ضربه هایی به صورت که باعث آسیب دیدگی حفره های دهان و بینی می شود ، یا مشکل نرم کام باعث اختلالات صوت و تشدید صدا از زیر مجموعه اختلالات گفتاری می شود.

 

 شیوع اختلال در تلفظ صدا 20 تا 25 درصد است

کاظمی افزود: یکی دیگر از اختلالات گفتاری که خیلی بوفور می بینیم اختلال در تلفظ صدا می باشد، بچه هایی که در حین صحبت صداها را درست تلفظ نمی کنند مثلا س را ت تلفظ می کنند یا به اصطلاح، بین دندانی حرف می زنند، مبتلا به اختلال در صدای گفتار هستند. در خیلی موارد بچه هایی که اختلال در تکامل زبان دارند این اختلال را هم دارند..

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، با تصریح این که شیوع اختلال در تلفظ صدا 20 تا 25 درصد است، اظهار داشت: برای این هم اگر والدین بخواهند حساس شوند یک معیار کلی داریم، بچه دوساله حدود 50 درصد حرفهایش، بچه سه ساله 75 درصد حرفهایش و بچه چهار ساله 100 حرفهایش برای غریبه ها واضح است اما اگر بچه چهار پنج ساله در تلفظ سه چهار صدا اشکال داشته باشد به طوری که گفتارش واضح نبود، باید رسیدگی شود.

وی افزود: یک اختلال گفتاری دیگر در بچه ها لکنت است حدود 5 درصد بچه های بین 2.5 تا 5 سال در واقع خیلی از بچه ها این ناروانی را تجربه می کنند که باید رسیدگی شود. با مشاوره خیلی خوب می شوند و والدین و پزشکان باید بدانند حتما ارجاع بدهند که از تبدیل آن به لکنت واقعی، پیشگیری کنیم.

کاظمی گفت: بسیاری از مشکلات ارتباطی، هم در کودکان و هم در بزرگسالان می تواند اتفاق بیفتد مهم این است که به نشانه ها حساس باشیم و هرگز فکر نکنیم که خودش خوب می شود ممکن است خوب شود اما حداقل با مشاوره از بدتر شدن مشکل و حتی تبدیل آن به اختلال واقعی، پیشگیری می کنیم یعنی اگربچه ای که ناروانی طبیعی گفتار دارد مشاوره نگیرد می شود لکنت، لکنت نیاز به درمان دارد. یا مثلا اختلال صدای گفتاری یعنی وقتی بچه ای تلفظش مشکل دارد حتما باید گفتار درمانی شود یا اختلال تکاملی زبان نیاز به درمان دارد، که تحقیقات بزرگی نشان داده اند اگر به اینها رسیدگی نشود، کودک در سوادآموزی و موفقیت های تحصیلی و بعدها حتی در شغل یابی دچار مشکلات متعدد می شود.  مشاوره را برای پیشگیری توصیه می کنیم یعنی اگر والدین شک کنند یک مشکلی در حوزه ارتباطی دارد بوجود می آید حتما باید مشاوره بگیرند و اگر بوجود آمده حتما باید درمان شود.

 

وضعیت کشور ما از گذشته تا بحال در زمینه گفتار درمانی؟

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، بیان داشت: گفتار درمانی در ایران از سال 1352 در مدرسه عالی توانبخشی تهران راه اندازی شده سپس این مدرسه در زیر مجموعه دانشگاه علوم پزشکی ایران قرار گرفت و بعد هم پس از انقلاب دانشگاههای دیگر دانشکده های توانبخشی را تاسیس کرده اند.

وی با بیان این که قبل از انقلاب همه گفتار درمانگرها حدود سه یا چهار دوره زیر نظر استادان انگلیسی زبان آموزش دیده اند، تصریح کرد: خوشبختانه بعد از انقلاب این فارغ التحصیلان شروع به آموزش گفتار درمانگران  جدید در دانشگاه علوم پزشکی ایران کردند، درحال حاضر در کل کشور 14 دانشگاه در مقطع لیسانس همچنین هفت دانشگاه در مقطع فوق لیسانس و سه دانشگاه علوم پزشکی ایران، علوم بهزیستی توانبخشی و دانشگاه علوم پزشکی تهران در مقطع دکتری در رشته گفتار درمانی دانشجو تربیت می کنند.

 

توانمندی کشور ما در ابزارها و تکنیکهای پیشگیری و درمانی چگونه است؟

وی گفت: کلا در حوزه ابزارهای ارزیابی تا حدود شش هفت سال پیش خیلی ضعف داشتیم خیلی کم بود  اما در سالهای اخیر با توجه به توسعه تحصیلات تکمیلی بویژه دوره های دکتری هم ابزارهای بیشتری ایجاد شده هم ابزارهای قبلی را بهبود داده اند.

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان،خاطرنشان کرد: در حوزه درمان هم وضعیت خوبی داریم اما هنوز به بعضی از روشهای درمانی که بومی کشورمان باشد نیاز داریم چون گفتار درمانی ابزار خاصی از نظر درمانی یا داروی خاصی نیست بیشتر تکنیکهای رفتاری است که خیلی وقتها نیاز به بومی سازی دارد دانشگاههای مختلف مخصوصا دانشگاههای که مقطع تحصیلات تکمیلی دارند بیشتر روی این نوع تکنیکها کار می کنند، وضعیت ما در این زمینه در سالهای آینده در حوزه بزرگسالان و هم کودکان بهتر خواهد شد.

وی در پاسخ به سوالی مبنی بر این که فاصله ما با جهان در این رشته چقدر است، گفت: فاصله زیادی داریم مثلا در حوزه اختلالات زبان کودکان، کشورهای انگلستان یا امریکا شاید بیش از 50 تست استاندارد دارند اما در ایران فعلا فقط یک تست استاندارد داریم که مربوط به سال 1379 است و هنجار یابی آن  هم فقط در تهران بوده است که باید بازنگری و با توجه به رشد زبان و فرهنگ ما در این سالها، مجددا استاندارد شود چون رشد زبانی بچه های ما با آن زمان خیلی فرق کرده است.

 

آزمون ها را ساخته ایم نیاز به بودجه دارند که هنجار بشوند

کاظمی در پاسخ به این سوال که در زمینه گفتار درمانی دستاوردی هم دارید، اظهار داشت: آزمون ها را ساخته ایم نیاز به بودجه دارند که هنجار بشوند چون هنجار یابی آزمون ها نیاز به حجم نمونه های خیلی زیاد دارد که هزینه بر است و هنجار یابی باید در کل کشور اتفاق بیفتد .

وی افزود: در دانشکده علوم توانبخشی اصفهان گروه گفتار درمانی برای بسیاری از اختلالات، آزمونهای زیادی را ساخته ایم برای مجوز بعضی از این آزمونها با محقق یا انتشارات خارجی مکاتبه کرده و مجوز داده اند که گروه گفتار درمانی اصفهان در این حوزه کار کنند.

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، چک لیست برقراری ارتباطی کودکان، فهرست کاربرد زبان و فهرست ارتباطی مک آرتور-بیتز را بعنوان سه نمونه از دستاوردهای این دانشکده عنوان کرد و گفت: کار روی فهرست ارتباطی مک آرتور-بیتز را با همکاری دانشگاههای دیگر انجام داده ایم خیلی سعی می کنیم بین رشته ای و بین دانشگاهی کار کنیم چون یک دست صدا ندارد. این ابزار، پرکاربردترین ابزار برای غربالگری اختصاصی مشکلات ارتباطی در کودکان زیر سن 3 سال است که در بیش از 60 زبان دنیا استاندارد شده است.

وی ادامه داد: در حوزه های درمانی هم به تکنیکهای خوبی دست یافته ایم از جمله تیم شکاف کام دانشکده علوم توانبخشی اصفهان که در کل کشور پیشکسوت است بسیار موفق بوده و در بعضی کشورهای دیگر برنامه هم داشته است.

 

مرکز جامع تکامل کودکان سیستم ارجاع کاملا پیشرفته ای دارد

عضو هیات علمی گروه گفتار درمانی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، گفت: نقطه قوت دیگرگروه ما مرکز جامع تکامل کودکان است و دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در این مورد پیشکسوت بوده و گفتار درمانی این مرکز در کل ایران در حوزه اختلالات تکاملی گفتار و زبان بسیار برجسته است به جهت اینکه بسیاری از تکنیک های ارزیابی و درمان این مرکز، مبتنی بر شواهد و با رویکرد evidence-based practice بوده و دانشجویان از همان اولین مواجهه با مراجعان، با این تکنیک ها آشنا می شوند. علاوه بر این در این مرکز رشته کاردرمانی، شنوایی شناسی، متخصص مغز و اعصاب هم وجود دارد و در واقع بصورت تیم ویزیت کار می کنیم و ارجاع های این مرکز از کل استان زیر نظر معاونت بهداشتی دانشگاه صورت می گیرد و انطباق زیادی  با سیستم ارجاع در کشورهای پیشرفته دنیا دارد.

انتهای پیام/

معصومه صادقی

زمان انتشار: یکشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۸ - ۰۹:۱۰:۰۰

شناسه خبر: 83396

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب