خبرگزاری علم و فناوری

کمتر از ۱۰درصد راهکارها برای کاهش آلودگی هوا مفید بوده است

یک کارشناس محیط زیست با اشاره به راهکارهای اتخاذ شده برای حل بحران محیط زیست در کشور گفت: کمتر از ۱۰درصد راهکارها برای کاهش آلودگی مفید بوده است

لیلا داوودی کارشناس محیط زیست در گفت‌وگو با خبرگزاری علم و فناوری در استان قزوین با بیان اینکه استاندارد شاخص کیفیت هوا یاAQI   برای پنج آلاینده اصلی هوا یعنی ذرات معلق، دی اکسیدنیتروژن، ازن سطح زمین، منوکسیدکربن و دی اکسیدگوگرد محاسبه می شود، اظهار کرد: موضوع آلودگی هوا یک موضوع چند متغیره است.

وی با بیان اینکه آلاینده‌های هوا در دو گروه وارد اتمسفر می‌شوند،تصریح کرد: آلاینده های اولیه مانند مونواکسیدکربن و برخی ذرات معلق مانند سوخت های فسیلی کارخانه جات و نیروگاه ها، منابع و انرژی ها گرمایشی و سرمایشی مصرفی شهروندان و ادارات و گازهای  حاصل از احتراق سوخت  وسایل نقلیه به‌طور مستقیم از منابع آلاینده منتشر شده و وارد اتمسفر می شوند.

داوودی تصریح کرد: آلاینده‌های ثانویه، آلاینده‌هایی هستند که از ترکیب سایر گازها و ترکیبات در جو زمین تشکیل می‌شوند و از منابع آلاینده به‌طور مستقیم منتشر نمی‌شوند.

وی عنوان کرد: ازن یک آلاینده ثانویه است که به‌طور مستقیم از هیچ منبع آلاینده‌ای منتشر نمی‌شود بلکه از ترکیب سایر گازها و ترکیبات در جو به‌وجود می‌آید و یکی ازعامل های اصلی آلودگی هوای شهرهای کشور ازن است.

کارشناس محیط زیست اضافه کرد: احتراق خودروها و موتورسیکلت‌ها و نبود کاتالیست مناسب باعث افزایش غلظت ناکس و در نتیجه غلظت ازن می‌شود.

وی ادامه داد: سوخت های نامناسب  با گوگرد و بنزن بالا در  کارکرد کاتالیست‌ها تاثیر منفی دارد و می توان گفت که تنها یک بار سوخت‌گیری با سوخت غیراستاندارد، باعث تخریب یا کاهش بازدهی شدید کاتالیست می‌شود و اگر کاتالیست بر اثر سوخت خراب شود، مقصر تأمین‌کننده سوخت است و نباید مالک خودرو را مقصر دانست.

داوودی گفت: کاتالیست قطعه بسیار حساس و مهمی است که با نصب روی مسیر دود خروجی، خودروهای سواری اثر  فلز روی و سرب و ترکیبات آلاینده هوا را کاهش می‌دهد. و در اصل این قطعه یک واکنش‌گر شیمیایی است که گازهای سمی در دود را با یک بازدهی مشخص به گازهای بی‌خطر تبدیل می‌کند.

وی اظهار کرد: این قطعه در ایران در همه خودروهای دارای استاندارد یورو 2 به بعد نصب شده است و به شدت به کیفیت سوخت حساسیت دارد و وجود گوگرد در بنزین سبب از بین رفتن این قطعه می‌شود.

این کارشناس افزود: طبق آمارهای ارائه شده در خصوص روند آلاینده ها در کلان شهر تهران طی 5 سال اخیر روند کاهشی بوده است  و تنها عامل آلاینده  ذرات ریز زیر 2 میکرون هستند ولی بررسی های علمی در خصوص وضعیت سوخت، وضعیت خودرو ها این موضع را رد خواهد کرد زیرا داده های علمی با آمار ارائه شده هم خوانی ندارد .

وی با بیان اینکه  بیش از 70 درصد "ذرات معلق" در هوای تهران را منابع متحرک مانند خودروها تولید میکنند.، ادامه داد: در تهران بین ۳ تا ۴ میلیون خودرو در حال تردد هستند که بخش عظیمی از این خودروها با استانداردهای پایین‌تر در گذشته تولید شده اند. از این 70 درصد کمتر از 3 درصد توسط خودروهای سواری تولید بیش از 97 درصد توسط ، کامیونها، اتوبوسها، مینی بوسها و موتورسیکلت ها تولید می شود و بر اساس برنامه پنج ساله دوم شهرداری تهران موظف بوده تعداد ٨٤٠٠ دستگاه اتوبوس دیزلی خود را به فیلتر جذب دوده مجهز کند.

داوودی اضافه کرد: تاکنون و پس از گذشت ٤ سال از برنامه فقط در٥٠ دستگاه اتوبوس ،فیلتر دوده نصب شده است و تعداد ٨٣٥٠ دستگاه اتوبوس باقی مانده ، همچنین اتوبوس ها ،کامیون های بخش خصوصی و دولتی که عامل موثری در الودگی هوای تهران هستند نیز وضعیت خوبی نداشته و به دلیل مشکلات اقتصادی خیلی از خود رو ها فرسوده و از رده خارج است و مالکان آنها توان جایگزین کردن ندارند .

وی بیان کرد: تعداد خودروهای دیزلی ما حدود 2 درصد کل خودروها و موتورسیکلت‌ها در تهران هستند که حدود 65 درصد آلودگی ناشی از حمل‌ونقل را ایجاد می‌کند و اگر بتوانیم همین مجموعه را کنترل کنیم، آلودگی کاهش پیدا می‌کند.

این کارشناس با بیان اینکه باید برای این 65 درصد فکری کرد عنوان کرد: متاسفانه نهادهای اجرایی بسیار ضعیف عمل کرده اند و کارها ناقص باقی مانده و در نیمه راه رها شده است و بیشتر به نشر بیانه و محکوم کردن اکتفا نموده اند در حالی که اگر اراده ایی برای انجام و حل مسئله وجود داشته باشد با تشکیل تیم متخصص و تشریک مساعی و وضع قوانین کاربردی و برقرار کردن ضابطه به جای رابطه و دعوت از نخبگان دانشگاهی و دلسوزان این امر مهم شدنی خواهد بود.

وی تصریح کرد: بر اساس نتایج حاصل از پژوهش‌ها روزانه بالغ بر یک‌هزار و ۱۹۲ تُن مواد آلاینده در هوای تهران منتشر می‌شود و بیشترین این آلاینده‌ها مربوط به اکسیدهای گوگرد با انتشار ۶۹۵ تُن در هر روز است که بعد از آن به ترتیب اکسیدهای نیتروژن، منواکسید کربن و هیدروکربن‌های سوخته نشده، عمده آلاینده‌های هوای تهران محسوب می‌شوند.

داوودی با بیان اینکه سازمان بهداشت و محیط زیست میزان آزبست استاندارد موجود در هوای آمریکا و اروپا راپنج صد هزارم فیبر بر میلی لیتر اعلام کرده است  این در حالی است که میزان آزبست اندازه‌گیری شده در هوای تهران، سه‌هزارم فیبر بر میلی‌لیتر را نشان می‌دهد و این بدان معنا است هوایی که تهرانی‌ها تنفس می‌کنند، ۶۰ برابر اروپا و آمریکا آزبست دارد.

وی ادامه داد:  کمتر از 10 درصد تدابیر اندیشیده در سالهای اخیر را می توان مفید دانست زیرا  تمام طرح ها و پروژه بدون ارزیابی و پشتوانه علمی اجرا شده و فاجعه های زیست ومحیطی مثل سد گتوند و آلودگی های  غیر قابل مهار  را در مناطق مختلف ایجاد کرده و یا تشدید نموده است و این جدای از خسارات ناشی از هدر رفت بیت‌المال در انجام پروژه های نیمه تمام است.

این کارشناس عنوان کرد: نمونه از این بی تدبیری ها  نبود آمایش سرزمینی قبل از ایجاد زیر ساخت ها و شهرک ها است که در کلان شهر تهران که  ۲۰ درصد از جمعیت کشور ایران، در آن ساکن شده‌اند ، در حالی‌که این استان نزدیک به یک درصد از مساحت ایران را تشکیل می‌دهد؛ و افزایش جمعیت منجر به رشد ساخت و ساز در شهرک‌ها و شهرهای اطراف تهران شده‌است.

وی افزایش جمعیت و به تبعه آن افزایش تعداد خودرو ها موتوری در شهر قزوین را یکی از علت‌های اصلی آلودگی هوا دانسته و خاطرنشان کرد: وجود کارخانه سیمان آبیک و  کارخانجات شن  ماسه و معادن در اطراف قزوین که عامل اصلی انتشار ذرات زیر 2 میکرون هستند از دیگر عوامل این آلودگی است.

داوودی بیان کرد: افزایش تعداد واحد های صنعتی که به تبع آن افزایش مصرف انرژی و سوخت هاتی فسیلی را به دنبال داشته و انتشار گازهای آلاینده را سبب می شوند .

وی گفت: بخشی از این آلودگی پدیده بین قاره ای است که مواد شیمیایی و صنعتی را از چند کشور مختلف وارد ایران کرده و به تبع آن به تهران رسیده است. بخشی از این آلودگی حاصل مواد شیمیایی و صنعتی کشورهای سوریه، ترکیه و عراق است. در آلودگی بین قاره ای مواد معلق موجود در اتمسفر از کشورهای مختلف عبور کرده و وارد تهران شده اند و سپس با جریان باد از پایتخت خارج می شود و وارد قزوین و شهرهای دیگر شده که در این مهم جریان باد . سرعت وزش باد اثر گذار خواهد بود

وی عدم توجه به استاندارد های محیط زیست توسط صنایع را یکی دیگر از این عوامل دانسته و افزود:ه با توجه به مشکلات اقتصادی فشار اصلی به محیط زیست وارد شده و الویت،  فعال بودن صنایع به هر عنوانی است که خیلی از واحد های صنعتی شاخص های زیست محیطی را عایت نکرده و هزینه آسیب های زیست محیطی را نمی پردازند و محیط زیست نیز بر طبق سیاست کلی کشور همیشه کوتاه می آید.

داوودی با اشاره به راهکارهای علمی کاهش آلودگی اظهار کرد: راهکارعلمی کنترل آلاینده ازن است که باید پیش‌مواد اولیه تشکیل‌دهنده آن کنترل شود. با توجه به اینکه برای تشکیل ازن نیاز به اکسیدهای ازت و مواد آلی فرار با حضور نور خورشید است. پس اگر می‌خواهیم میزان ازن را کنترل کنیم باید میزان انتشار اکسیدهای ازت  و یا مواد آلی فرار  و یا هر دو کنترل شود.

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد: باید مشخص شود که آیا میزان تشکیل ازن بیشتر تحت تاثیر اکسیدهای ازت است که اصطلاحاً «مواد آلی فرار محدودشده نامیده می‌شود و یا بیشتر تحت تاثیر مواد آلی فرار  است که به آن اصطلاحاً «اکسیدهای ازت محدودشده گفته می‌شود و یا علت آن هر دو عامل است.

وی در پایان یادآور شد: این موضوع اهمیت دارد چراکه اگر تشکیل ازن بر اثر «مواد آلی فرار محدودشده (VOC-Limited) باشد، با کنترل و کاهش میزان کم مواد آلی فرّار می‌توان غلظت ازن را به‌میزان قابل توجهی کاهش داد و یا اگر تشکیل ازن تحت «اکسیدهای ازت محدودشده (NOx-Limited) باشد، با کنترل و کاهش میزان کم اکسیدهای ازت می‌توانیم غلظت ازن را به‌میزان قابل توجهی کمتر کنیم.

 

زمان انتشار: شنبه ۷ دی ۱۳۹۸ - ۱۶:۰۵:۲۶

شناسه خبر: 84589

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب