سم آفلاتوکسین‌ چیست و باعث چه بیماری های می شود ؟ خبرگزاری علم و فناوری - سم آفلاتوکسین‌ چیست و باعث چه بیماری های می شود ؟ / آیا محصولات لبنی ایران سرطان زا هستند ؟+فیلم
علم و فناوری گزارش می دهد؛

سم آفلاتوکسین‌ چیست و باعث چه بیماری های می شود ؟ / آیا محصولات لبنی ایران سرطان زا هستند ؟+فیلم

دکتر ایرج حریرچی ، معاون وزیر بهداشت امروز به صورت رسمی اعلام کرد میزان آفلاتوکسین موجود در شیر ایران، از آمریکا کمتر و در حد غیرسمی است و جای هیچگونه نگرانی وجود ندارد و مردم می توانند شیر مصرف نمایند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از همدان بهادر حاجی محمدی " که بازرس انجمن بهداشت و ایمنی مواد غذایی ایران معرفی شد، در برنامه " سلام صبح بخیر " شبکه ۳ سیما مدعی شد؛ شیر‌های پاستوریزه‌ای که از سوپرمارکت‌ها تهیه می‌شود مقدار زیادی آلودگی به سم افلاتوکسین هستند، سمی که منجر به سرطان کبد می‌شود. این سخنان محمدی طی ساعت های اخیر واکنش های متعددی را در رسانه های و شبکه های مجازی به پا کرده و نگرانی مردم و خانواده ها را در پی داشته است .

آفلاتوکسین‌ چیست ؟

آفلاتوکسین‌ ها (Aflatoxin) سموم قارچی طبیعی هستند که از گونه‌ های قارچ آسپرژیلوس مانند اسپرژیلوس، آسپرژیلوس فلاووس، پارازیتیکوس و آسپرژیلوس نومیوس تولید می شوند. این قارچ ها معمولاً ذرت، پسته و بادام زمینی را به راحتی آلوده می‌ کنند، در حالی که جو بارلی، گندم و برنج به این نوع سم مقاومت بیشتری نشان می دهند. آفلاتوکسین ‌ها می توانند انسان ها را از طریق مصرف مواد غذایی آلوده مانند شیر ، تخم مرغ و محصولات لبنی آلوده کند .

ایجاد سم Aflatoxin بر روی دانه های ذرت

با توجه به بررسی های محققان تاکنون 20 نوع از این سم شناسایی شده است ، اما چهار نوع اصلی آن شامل G1، B2، B1 و G2 می ‌باشد. افلاتوکسین‌های M2 ,M1 به ترتیب متابولیت های ناشی از هیدروکسیله شدن افلاتوکسین ‌های خانواده B2,B1 هستند. آفلاتوکسین‌های M1 و M2 برای اولین بار از شیر دام هایی که با خوراک آلوده تغذیه شده بودند، جدا شدند. میزان سمیت آفلاتوکسین‌ها به ترتیب B1>G1>B2>G2 هستند .

مصرف آفلاتوکسین‌ باعث چه نوع بیماری هایی در انسان می شود؟

اگر قارچ‌ های سم آفلاتوکسین بر روی خوراک دام ها و طیور و همچنین مواد غذایی مانند ذرت، پسته، سویا ، بادام زمینی و گندم رشد کنند در صورت مصرف آن توسط انسان یا دام می‌تواند موجب بیماری هایی مانند نکروز بافتی، سیروز، سرطان کبد و سرطان معده شود .

ساختار شیمیایی آفلاتوکسین

علائم بالینی اولیه مسومیت کبدی ناشی از مصرف آفلاتوکسین شامل درد عضلانی، تب و بی ‌اشتهایی می باشد که بعد از آن استفراغ، درد شکم و هپاتیت را به دنبال دارد. آفلاتوکسین با غلظت ۱۰ میکروگرم بر کیلوگرم اثر حاد مسمومیت کبدی ایجاد می کند. مقادیر بسیار کمتر و بخصوص مصرف متداوم آفلاتوکسین نیز باعث ضایعات حاد کبد مثل تغییرات چربی، لرزش عضلانی، تشنج، کما و تخریب اندام هایی همچون کبد، کلیه و قلب و در نهایت مرگ را به دنبال دارد. نوع B1 این سم، از عوامل تراتوژنیک موتاژنیک و یکی از قویترین ترکیبات سرطان‌زا است.

سابقه بروز بیماری های واگیردار به دلیل مصرف آفلاتوکسین در جهان

در سال ۱۹۷۴، در ایالات گجرات و راجستان هند ، بیماری هپاتیپ به صورت عمده شیوع پیدا کرد که نتیجه تحقیقات دلیل شیوع آن را مصرف آفلاتوکسین اعلام کرد . این بیماری دو ماه طول کشید و محدود به فرقه ای بود که قوت غالب آن ها، ذرت، آلوده به آفلاتوکسین بود. این بیماری در نهایت منجر به مرگ 106 نفر و بیماری صدا ها نفر شد.  

نحوه تکثیر سم Aflatoxin در بدن بیماران

بروز دیگری از آفلاتوکسی که هم انسان و هم سگ‌ها را گرفتار کرد در شمال غربی هند در ۱۹۷۴ گزارش شد. همچنین در سال ۲۰۱۳، کشورهایی در اروپا شامل رومانی، صربستان و کرواسی مواردی از آلودگی شیر با آفلاتوکسین را در سطح کشور خود گزارش کردند.

اعلام آلوده بودن لبنیات ایران به سم آفلاتوکسین در برنامه زنده صدا وسیما

روز گذشته ، بهادر حاجی محمدی بازرس انجمن علمی بهداشت و ایمنی مواد غذایی ایران در یک برنامه تلویزیونی در ادعای جنجالی مدعی آلوده بودن  شیر و  فرآورده های لبنی کشورمان به سم آفلاتوکسین شد؛ وی در این باره گفت: وجود روغن پالم در لبنیات رسوایی بود که توسط وزیر بهداشت وقت تایید شد اما درباره وجود وایتکسی در شیر جای نگرانی وجود ندارد و در صورتی که این امر مشاهده شده باشد، به صورت موردی است. وی افزود: به جای نگرانی و توجه به روغن پالم و وایتکس در فرآورد های لبنی، مسئولان باید به سموم دیگری مانند آفلاتوکسین توجه کنند. وسایل شهربازی

بازرس انجمن علمی بهداشت و ایمنی مواد غذایی ایران با اشاره به  جنجال ورود چند صد هزار تن ذرت آلوده به کشور گفت: در صورتی که دام از ذرت یا هر گونه علوفه  آلوده به آفلاتوکسین استفاده کند، این ماده وارد شیر حیوان می شود. وی با بیان اینکه در میان 10 کشور خاورمیانه ایران رتبه آخر را از لحاظ  میزان وجود سم آفلاتوکسین در شیر را دارد گفت: بر اساس تحقیق انجام شده 33 در صد شیر های عرضه شده در کشور به سم آفلاتوکسین  آلوده بوده اند. بر اساس  گزارش های موجود میزان سم آفلاتوکسین موجود در شیر های تولید در استان تبریز 62 درصد، مشهد 5 درصد، شیراز 17 درصد، ساری 60 درصد و اردبیل 33 درصد است. متأسفانه میزان وجود سوم آفلاتوکسین  در شیر در کشور بالا است که مصرف آن نگرانی هایی را برای سلامت مصرف کنندگان به همراه دارد البته خطر اصلی متوجه کودکان و خردسالان است چراکه خردسالان و کودکان وزن کمتری دارند و میزان تحمل آنها در برابر سم آفلاتوکسین موجود در شیر نیزکمتر است. از سوی دیگر با توجه به اینکه حرارت و جوشیده شدن شدن شیر هیچ تاثیری بر روی آفلاتوکسین ندارد بنابراین حتی شیرهای پاستوریزه نیز از این آلودگی مبرا نیستند.

فیلم / اظهارات محمدی در شبکه سه صدا و سیما

واکنش سازمان دامپزشکی کشور به سمی بودن لبنیات ایران

بعد از به وجود آمدن جنجال در رسانه ها و شبکه های مجازی در مورد سمی بودن محصولات لبنی کشورمان، سازمان دامپزشکی کشور طی اطلاعیه ای با رد وجود سم آفلاتوکسین در شیر تولیدی کشور اعلام کرد:

« اظهارات شخصی بعنوان کارشناس در برنامه شبکه سه  سیما کذب محض، غیر علمی ، غیر مستند و مصداق واقعی تشویش اذهان عمومى است. بر اساس برنامه های توسعه ای انجام گرفته در کشور ، در حال حاضر 400 کارخانه شیر پاستوریزه در کشور فعال هستند و در حوزه‌ تولید شیر خام رتبه 11 دنیا هستیم. در حوزه‌ تأمین ماده اولیه کارخانجات لبنی تعداد 1600 مرکز جمع‌آوری شیر خام و صنایع وابسته در حال فعالیت هستند. در این مراکز در چهارچوب ضوابط بهداشتی دامپزشکی کنترل های تخصصی بهداشتی اعم از نمونه برداری و آزمایشات لازم صورت می پذیرد و حمل و نقل شیر و فراوردهاى آن با مدرنترین روش های بهداشتی صورت می پذیرد و حتی تردد وسائط نقلیه شیر و فرآورده های لبنی رصد و پایش می شود که مواد اولیه 400 کارخانه تولید لبنیات کشور را فراهم می کنند.

برنامه های بهداشتی سلامت شیر و فرآورده لبنی در تمامی سطوح از جمله مدیریت بهداشت گاورداری ها، مدیریت بهداشت در مراکز جمع آوری شیر و مدیریت بهداشت در کارخانجات شیر و لبنیات مطابق با استانداردهای ملی و کدکس آلیمانتاریوس ( استاندارد بین المللى) صورت می پذیرد. تمامى این مراحل تحت نظارت سازمان دامپزشکی کشور و وزارت بهداشت بصورت دائم و مستمر صورت می پذیرد.

مزید استحضار در سطح گاوداری سه نوع مدیریت وجود دارد یکی از مدیریت های بسیار مهم در هر گاوداری مدیریت بهداشت و تغذیه می باشد که در اینجا سختگیرانه ترین استانداردها برای کنترل میران «آفلاتوکسین» صورت می پذیرد. استاندرد میزان افلاتوکسین در ذرت دامی در کشور ما برابر با ٥ در میلیارد می باشد و این در حالی است که استاندارد اتحادیه اروپا برای آفلاتوکسین چهار برابر(20 ppb ) استاندارد ملی ایران می باشد.»

میزان آفلاتوکسین موجود در شیر  ایران، از آمریکا کمتر و در حد غیرسمی است

دکتر ایرج حریرچی ، معاون وزیر بهداشت در برنامه تلویزیونی که امروز از شبکه سه پخش شد وجود سم آفلاتوکسین در محصولات لبنی کشورمان را تأیید اما مقدار آن را بسیار کم و کنترل شده اعلام کرد؛ وی در این باره گفت: در کشور‌های اروپایی که سختگیرانه‌ترین کدکس‌ها را دارند هم آفلاتوکسین در لبنیات وجود دارد. با توجه به بررسی های انجام شده میانگین این سم حدود ۵۰ تا ۶۰ نانوگرم در لیتر در تمام شیر‌های کشور است.

معاون کل وزارت در تشریح این موضوع گفت: اگر مقیاس، کدکس اروپا باشد، خود عدد تقریبا بالاست، چون عدد کدکس اروپا ۵۰ نانوگرم در لیتر است. اگر کدکس ایران باشد حدود ۱۰۰ است که قابل قبول و اگر کدکس آمریکا باشد که میزان آن ۵۰۰ نانوگرم است، با این معیار، تقریبا تمام نمونه‌ها قابل قبول هستند.

حریرچی تاکید کرد: بررسی ۵۰ مطالعه در ایران در چند سال اخیر نشان می‌دهد در طی ۱۰ سال گذشته میزان این سم در شیر رو به کاهش است. اگرچه هنوز با میزانی که با محصولات کشور‌های اروپایی است قابل مقایسه نیست و حداقل ۳۰ تا ۴۰ نانو گرم در لیتر بیشتر است.

فیلم / سخنان دکتر ایرج حریرچی ، معاون وزیر بهداشت

وی با بیان این که با توجه به ارزیابی خطر باید به قضاوت این موضوع نشست، گفت: همین امروز هم میزان مصرف شیر در جامعه ما پایین است و مصرف شیر در مقایسه با کشور‌های اروپایی شاید یک چهارم باشد و به مردم توصیه می‌کنیم که مصرف شیر را از سبد غذایی خود حذف نکنند و نکته دیگر این که خطر جدی این ماده با دوز ۳و نیم میلی‌گرم به ازای وزن مصرف کننده دیده شده که بسیار بعید است به این میزان از دوز در بدن فرد برسد.

انتهای پیام /

خبرنگار: سجاد عبدلی

 

زمان انتشار: دوشنبه ۳۰ دی ۱۳۹۸ - ۰۸:۱۰:۰۰

شناسه خبر: 85121

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب