علم و فناوری گزارش می دهد؛

آخرین آمار بیکاران تحصیلکرده در ایران/چگونه می توان میزان بیکاری دانش آموختگان دانشگاهی را کاهش داد ؟

بر اساس آمارهای موجود تا پایان سال ۱۳۹۸ در کشورمان ، از ۲ میلیون و ۸۹۳ هزار نفر جمعیت رسمی ثبت شده به عنوان بیکار ، حدود ۱ میلیون و ۲۰۴ هزار نفر دارای تحصیلات عالی دانشگاهی هستند .

گروه دانش خبرگازی علم و فناوری طی سال های اخیر، موضوع بیکاری فارغ التحصیلان به یکی از چالش های بزرگ کشور تبدیل شده است. بسیاری از جمعیت جوان و بیکار امروز کشور ، همان افرادی هستند که در دهه 80 با تشویق و اجبار خانواده‌های خود وارد بازار کار آزاد نشده و برای ادامه تحصیل روانه دانشگاه‌ها شدند تا بلکه بتوانند شرایط کاری خوبی برای خود مهیا کنند، اما نه آنان و نه خانواده‌های آن‌ها فکر نمی‌کردند که روزی با سیاست‌های غلط دولت، کشور به جایی برسد که حتی مقاطع دکتری و مهندسان نیز گرفتار بیکاری شده و نتوانند وارد بازار کسب و کار شوند و سیل میلیونی جوانان تحصیل کرده مجبور شوند یا در خانه بمانند و یا به مشاغل کاذب روی آورند.

آخرین آمار بیکاران تحصیلکرده در ایران

مطابق آمار اطلاعات شاخص های عمده بازار کار در سال 98؛ از 83 میلیون و 158 هزار نفر حدود 61 میلیون و 666هزار نفر در سن کار و حدود 21میلیون و 492 هزار نفر جمعیت کمتر از 15سال هستند. همچنین از 61میلیون و 666 هزار نفر جمعیت در سن کار ، حدود 27 میلیون و 167 هزار نفر را جمعیت فعال و 34 هزار و 499 هزار نفر را جمعیت غیرفعال تشکیل می دهد.

بر اساس این گزارش از 27 میلیون و و 167 هزار نفر جمعیت فعال حدود 24میلیون و 273هزار نفر شاغل و 2میلیون و 893 هزار نفر بیکار هستند . به علاوه از جمعیت 24میلیون و 273هزار نفر شاغل حدود 5میلیون و 989هزار نفر دارای تحصیلات عالی و 18میلیون و 284هزار نفر فاقد آموزش عالی هستند که از جمعیت 2میلیون و 893هزار نفر بیکار(10.7درصد) حدود 1میلیون و 204 هزار نفر دارای تحصیلات عالی (16.8 درصد)و یک میلیون و 689هزار نفر فاقدآموزش عالی (8.5درصد)هستند.

شاخص عمده بازار کار منتهی به سال 1398- هزار نفر

البته این آمارها, میزان آمارهای رسمی است. در حالی که آمارهای رسمی حکایت از بیکاری حدود 1میلیون و 204 هزار نفر از تحصیلات دانشگاهی دارد که آمارهای غیررسمی میزان این آمار را بسیار بیشتر می داند و کارشناسان اقتصادی معتقد هستند که میزان آمارهای بیکاری به روز نیست. چرا که بخش زیادی از افرادی که بیکار هستند در لیست بیمه و هیچ سازمان و نهاد مشخصی داده های شناسایی ارائه نکرده اند. از سوی دیگر ، شیوع بیماری کرونا طی ماه های پایانی سال 98 خود باعث بیکاری هزارن نفر گردیده است .

بیکارترین رشته‌های تحصیلی در ایران

بر اساس تحقیقات صورت گرفته در کشورمان، در میان رشته های مختلف تحصیلی ، کارشناسان ۱۴ رشته را در زمره بیکارترین ها قرار دارند که در این بین ، رشته حفاظت محیط زیست با 49 درصد، رشته علوم رایانه با 40درصد ، رشته هنر با 27درصد، معماری و ساختمان سازی با 26درصد، رشته فیزیک با 22درصد، رشته علوم زیستی 22درصد، رشته کشاورزی 22درصد، رشته حقوق 22درصد، حرفه های مهندسی 21درصد، علوم اجتماعی و رفتاری 20درصد، بازرگانی و علوم اجتماعی 20درصد، دامپزشکی19درصد، خدمات پزشکی 19درصد، ریاضیات و آمار18درصد به ترتیب بیکارترین رشته های دانشگاهی در ایران هستند .

تا به امروز وعده و وعید‌های بسیاری از سوی مسئولان مبنی بر جذب نیرو‌های متخصص و فعال در بخش‌های دولتی و مدیریتی ارائه می‌شود، اما متاسفانه میزان بیکاری در بین جوانان تحصیل کرده و حضور پر رنگ افراد بی تخصص در پست‌های مدیریتی و مهندسی تغییری نکرده است.

ریشه معضل بیکاری قشر تحصیلکرده در کشور به کجا بر می‌گردد؟

رکود حاکم بر بازار، قاچاق محصولات و کالا‌ها و واردات بی رویه آن به کشور، عدم فرهنگ صحیح کار، مشکلات میان کارگران و کارفرمایان و قوانین سخت گیرانه‌ای که در این خصوص تعریف شده، هر یک مزید بر علت شده تا در نهایت در حوزه کار واشتغال با چنین چالش‌هایی مواجه شویم، اما علاوه بر موارد ذکر شده از مهمترین عوامل بیکاری قشر تحصیلکرده می‌توان به موارد زیر نیز اشاره کرد:

1- بالا بودن توقع قشر تحصیل کرده

متاسفانه این روز‌ها اغلب جوانان به خاطر اینکه بیشتر امر خود را مشغول به تحصیل در مدارس و دانشگاه‌ها بوده اند و موفق به کسب مدارک در مقاطع کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا شده اند فکر می‌کنند که تنها در رده‌های مدیریتی و مشاغل پشت میزنشینی باید وارد بازار کار شده تا موفق شوند و حتی با تفکری غلط عنوان می‌کنند که اگر قرار بود وارد مشاغل ساده، فنی، مهارتی و کارگری شوند که دیگر نیاز نبود تا راه دانشگاه را در پیش بگیرند که این در واقع تفکر مهمترین دلیل بیکاری بیش از نیمی از جوانان تحصیل کرده جامعه ماست .

2- تئوری بودن آموزش‌های دانشگاهی

یکی دیگر از علل بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی، کاربردی نبودن سرفصل‌های دروس دانشگاهی و تئوری محور بودن آنها است. متأسفانه در نظام آموزشی کشورمان به این نکته کمتر اشاره شده است و دانشگاه‌ها بیشتر به جنبه تئوری دروس اشاره می‌کنند.

3- رشد قارچ گونه دانشگاه‌های

رشد قارچ گونه دانشگاه‌های شبانه، آزاد، غیرانتفاعی، پیام نور و علمی و کاربردی با ارائه رشته‌ها و گرایش‌های متعدد و سهولت ورود و فارغ التحصیلی از مراکز این دانشگاه‌ها از دیگر عوامل بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی است، زیرا این دانشگاه‌ها باعث می‌شود سطح کیفی آموزش‌های دانشگاهی به شدت افت کرده و شاهد سیل عظیم تحصیلکرده‌های ناکارآمد، بیکار، فاقد مهارت و دانش عملی و سردرگم باشیم و تنها نتیجه این دانشگاه درآمدزایی و دوشیدن دانشجویان است.

4- ارتباط نداشتن رشته‌های دانشگاهی با نیاز بازار کشور

یکی دیگر از عوامل افزایش فارغ التحصیلان بیکار در کشور ناکارآمدی نظام آموزش عالی و ضعف این نهاد در ایجاد هماهنگی میان بازار کار و خروجی دانشگاه‌ها و حتی خروجی متناسب با بازار کار باز میگردد چرا که درآمدزایی صرف موجب شده تا امروزه شاهد این حقیقت تلخ باشیم که عدم توجه به تناسب رشته‌های دانشگاهی و بازار کار موجب انباشته شدن فارغ التحصیل در برخی رشته‌ها شده است و این امر باعث شده امروز شاهد این حقیقت تلخ باشیم که به طور متوسط یک میلیون و 400 هزار نفر از خروجی دانشگاه‌ها نتوانند کاری متناسب با رشته تحصیلی خود پیدا کرده و به جمعیت بیکار کشور افزوده شوند تاجایی که حتی وزارت کار در تازه‌ترین گزارش خود با موضوع وضعیت اشتغال و بیکاری فارغ التحصیلان دانشگاهی و بیکارترین رشته‌های دانشگاهی کشور اعلام کرد: جامعه فارغ التحصیل یا در حال تحصیل به عنوان یکی از اصلی‌ترین سرمایه انسانی هر کشوری محسوب می‌شود که متاسفانه امروزه منطبق نبودن رشته‌های تحصیلی با نیاز بازار کار یکی از مشکلاتی است که گریبان بسیاری از دانش آموختگان دانشگاهی را گرفته است و در واقع در بسیاری از رشته‌های دانشگاهی که این روز‌ها جوانان از آن‌ها فارغ التحصیل شده و منتظر پیدا کردن شغل هستند هیچ گونه بازار کاری وجود نداشته و به اصطلاح عام بازار کار بسیاری از رشته‌های خاص دانشگاهی به صورت 100 درصدی اشباع شده است.

چگونه می توان از میزان بیکاری جوانان تحصیلکرده کشور کاست ؟

افزایش پلکانی بیکاران در کشور به ویژه بیکارنی که دارای تحصیلات عالی دانشگاهی هستند قطعا در آینده نه چندان دور می تواند کشور را دچار مشکلات عدیده ای نماید. در ادامه به تعدادی از راه حل های کارشناسان برای برون رفت از این مشکل اشاره خواهیم کرد .

1- تعطیلی دانشگاهی بی کیفیت و افزایش مهارت آموزی در محیط های آموزشی

همانگونه که در بالا به آن اشاره کردیم طی ساله های اخیر ، مجوز فعالیت های دانشگاه ها در کشور به صورت فزاینده ای افزایش یافته و حتی امروزه شاهد هستیم بعضی از کلاس های دانشگاه ها در خانه های چند طبقه برگزار می شود که این عامل علاوه بر پایین آمدن کیفیت آموزشی ، میزان فارغ التحصیلان را نیز بیش از نیاز بازار کار افزایش داده است. اولین گام برای کاهش جمعیت بیکار تحصیلکرده، تعطیلی دانشگاه های بی کیفیت ، پذیرش دانشجو متناسب به نیاز جامعه و مهارت آموزشی به آن ها می باشد .

2- کاستن از وظایف مسئولین چند شغله و اجازه به جوانان برای ورد به بازار کار

یکی از مشکلات عمده ای که هم اکنون گریبان گیر کشور شده است افرادی است که بدون داشتن مهارت خاص و علارغم کهولت سن دارای مسئولیت های متعددی در کشور هستند. این موضوع زمانی تأسف بار تر می شود که بعضی از مسئولین ، هم اکنون بیش از 30 وظیفه حساس را بر عهده دارند که قطعا چنین افراد می توانند با کناره گیری از این مسئولیت ها ، به شاغل شدن جوانان تحصیلکرده باانگیزه و کاهش آمار بیکاری کمک کنند .

3- تبدیل تهدید تحریم ها آمریکا به فرصت به کمک جوانان دانش آموخته ایرانی

بعد از خروج آمریکا از برجام و افزایش تحریم ها کشورمان ، بسیاری از شرکت های بزرگ خارجی دیگر حاضر به فروش محصولات مورد نیاز کشورمان نشدند تا با این روش بتوانند اراده مردم ایران را به زانو درآورند. اما با توجه به شواهد موجود ، در برخی از موارد، این عامل نتیجه عکس داده و برخی از فارغ التحصیلان کشورمان با تأسیس شرکت های دانش بنیان موفق شده اند نیازهای بعضی از صنایع حساس کشور همچون صنایع نفت و گاز را در داخل تولید نمایند و حتی در بعضی از صنایع همچون صنایع پزشکی ، علاوه بر رفع نیاز داخل ، از وارد کننده به صادرکننده تبدیل شده ایم. حال دولت می تواند با انجام کارهای کارشناسی و شناسایی نیازهای مصرفی وارداتی و حمایت کردن از تحصیلکرده های بیکار کشورمان با تشکیل شرکت های دانش بنیان علاوه بر تأمین نیازهای کشور و جلوگیری از خروج ارز از میزان بیکاری جوانان کشورمان به صورت چشمگیر بکاهد .

انتهای پیام /

خبرنگار : سجاد عبدلی

زمان انتشار: دوشنبه ۱۲ خرداد ۱۳۹۹ - ۰۸:۰۰:۰۰

شناسه خبر: 88146

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب