پس از سال ها انجام تحقیق در حوزه زیست فناوری:

بومی سازی فراورده خاص در فناوری میکروبی

یک شرکت دانش بنیان موفق به تولید یک ماده استراتژیک و کاربردی برای رفع نیاز صنایع گوناگون شده است. «زانتان» نام این ماده بیولوژیک است که از یک باکتری تولید می‌شود.

به گـــزارش خبرگزاری علم و فناوری استان سمنان؛«زانتان» ماده ای است که به عنوان قوام دهنده و سفت کننده مواد کاربرد دارد و در صنایع گوناگون مانند نفت و غذایی دارای کاربردهای گسترده ای می باشد.فناوری تولید آن نیز در چند کشور وجود دارد و در خاورمیانه ایران تنها دارنده فناوری بومی تولید آن به شمار می رود.

زانتان چه ساختاری دارد؟

زانتان زمانی تشکیل می گردد که شکر توسط نوعی باکتری به نام زانتوماز کمپستریز تخمیر شود. هنگامی که شکر تخمیر می شود، ماده ای چسبنده و لـــزج بوجود می آید که با اضافه کردن الکل این ماده به زانتان گام جامد تبدیل می شود.پس از خشک شدن این جامد به شکل پودر در می آید.

هنگامی که پودر زانتان گام به مایع اضافه می شود، به سرعت در مایع پراکنده شده و محلولی چسبناک و پایدار را ایجاد می کند. این اثر باعث میشود تا از زانتان گام به عنوان عامل حجم دهندگی، تعلیق و تثبیت برای بسیاری از محصولات استفاده گردد.

به بیان دیگر زانتان پلیمری طبیعی است که از یک نوع باکتری به نام زانتاموناس کامپستریس گرفته می شود. این باکتری پس از کشت مقدماتی و تلقیح در آزمایشگاه و کلونی سازی وارد رآکتور بیوشیمیایی می شود که کاملا استریل بوده و ابزرآلات بسیار دقیقی جهت کنترل شرایط فرآیند روی آن نصب شده است. تنظیم دما، تنظیم میزان اکسیژن محلول در رآکتور، شرایط همزن و دور آن، شرایط هوادهی و پارامترهای مهم دیگری در سنتز این بیوپلیمر نقش دارند.

این ماده توسط دانشمندان در سال 1963 کشف شده است. از آن زمان تاکنون، تاثیر این ماده بر انسان و ایمنی آن به خوبی مورد تحقیق و بررسی قرار گرفته است. در نتیجه، FDA آن را به عنوان یک افزودنی برای مواد غذایی تأیید کرده است و هیچ محدودیتی در میزان مصرف صمغ زانتان در مواد غذایی در نظر نگرفته است.

صمغ زانتان حتی اگر در یک آزمایشگاه ساخته شده باشد، به شکل الیاف محلول است. الیاف محلول عبارتند از کربوهیدرات هایی که به وسیله ی بدن انسان قابل تجزیه نیست.

صمغ زانتان آب را جذب می کند و در دستگاه گوارش انسان تبدیل به یک ماده ژل مانند می شود که باعث کاهش سرعت هضم مواد غذایی می شود. درنتیجه، بدن انسان قادر به هضم صمغ زانتان نیست و این ماده به لحاظ انرژی یا مواد مغذی هیچ سودی برای بدن انسان ندارد.

کاربــردهای زانتان

صمغ زانتان در مواد غذایی، مراقبت شخصی و محصولات صنعتی کاربرد دارد.

صنایع غذایی

صمغ زانتان می تواند بافت، قوام، طعم، عمر مفید و ظاهر بسیاری از غذاها را بهبود بخشد.

همچنین باعث تثبیت مواد غذایی می شود و مواد غذایی خاصی را در برابر دمای بالا و pH های مختلف مقاوم می کند. علاوه بر این، این ماده مانع از جدا شدن اجزای تشکیل دهنده مواد غذایی شده و اجازه می دهد تا آن ها را به طور یکنواخت از ظروف حاوی این مواد خارج شود.

بعضی از مواد غذایی رایج که حاوی صمغ زانتان هستند عبارتند از:

  • سس سالاد
  • محصولات نانوایی
  • آب میوه ها
  • سوپ ها
  • بستنی
  • سس ها و سیب زمینی ها
  • شربت
  • محصولات بدون گلوتن
  • غذاهای کم چرب

صنایع بهداشتی

بعضی از محصولات مشترک که حاوی صمغ زانتان هستند عبارتند از:

  • خمیر دندان
  • کرم ها
  • لوسیون
  • شامپو

محصولات صنعتی

صمغ زانتان در بسیاری از محصولات صنعتی به علت مقاومت آن در برابر درجه حرارت و pH های مختلف، چسبیدن به سطوح و حجم دهندگی به مایع، با حفظ جریان یابی مناسب این مایعات استفاده می شود.

محصولات صنعتی معمولی شامل صمغ زانتان عبارتند از:

  • قارچ کش ها، علف کش ها و حشره کش ها
  • کاشی، گرد و غبار، کوره و توالت کاسه پاک کن
  • رنگ ها
  • مایع استفاده می شود در حفاری نفت
  • چسب مانند چسب تصویر زمینه

--------------------------------------------------------------------------

بومی سازی فـراورده خاص در فناوری میکروبی

مجتبی بدری بنام مدیر عامل شرکت دانش بنیان در تشریح فناوری این ماده اظهارداشت: بیش از ۳۵ سال از زمانی که این ماده برای نخستین بار در دنیا تولید شد می‌گذرد و تا کنون تنها ۱۱ کشور این ماده را تولید می‌کنند که البته برخی از آنها فناوری تولید آن را به صورت بومی ندارند و تنها ۶ کشور فناوری تولید آن را بومی کردند که ایران در جایگاه ششم قرار دارد.

بدری ادامه داد: تمام مراحل تولید از پایلوت تا تولید صنعتی توسط متخصصان شرکت دانش بنیان ما انجام شده است آن هم توسط تجهیزاتی که همگی ایران ساخت است. در حال حاضر نیز توانایی رفع نیاز ۲۰ تا ۳۰ درصد این ماده را در کشور داریم و برای تولید بالاتر سرمایه گذاری بیشتری هستیم.

وی با اشاره به اینکه ۱۲ سال صرف تحقیق و توسعه برای تولید این ماده شد، افـــزود: از نظر کیفی این محصول قابل رقابت با نمونه‌های اروپایی و امریکایی است. اما از نظر قیمت با قیمتی به مراتب کمتر محصول عرضه می‌شود. تحریم‌ها فرصتی شد تا صنایع و تولید کننده‌ها برای رفع نیاز خود به سمت استفاده از این محصول حرکت کنند. در حال حاضر بخشی از نیاز صنعت غذایی، بخش سیالات شرکت مناطق نفت خیز جنوب و بخشی از شرکت مناطق نفت خیز مرکزی نیاز خود را با این محصول تامین کردند.

بدری همچنین بیان داشت: ۶ خط تولید در شرکت داریم که تنها ۱ خط فعال است و ۵ خط دیگر به علت وجود نقص کار نمی‌کند در سال جهش تولید این خطوط را فعال می‌کنیم تا تولید بیشتری برای رفع نیاز صنایع داشته باشیم.

در پایان...

آنچه مشخص است در حوزه فناوری زیستی اقدامات مهم و تاثیرگذاری انجام و در حال شکل گیری است.تولیدات این حوزه نشان از عزم جدی محققان داخلی کشور برای استفاده بهینه از ظرفیت های داخل کشور دارد. به امید توسعه ی روزافزون دانش و محصولات دانش محور در کشور

انتـــهای متن/.ص

زمان انتشار: پنج شنبه ۸ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۵:۴۳:۱۴

شناسه خبر: 88177

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب