نگاهی کوتاه به زندگی علمی پیشوای ششم

ابردانشمندی که شاگردانش را بر اساس استعدادشان درس می داد

گزارش های متعددی در دست است كه امام صادق (ع) شاگردان خود را بر حسب استعدادشان به تبحر در رشته های مختلف دانش هدایت می كرد.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از استان خوزستان، امام صادق (ع) ششمین پیشوای شیعیان است که در روز 17 ربیع الاول سال 83 هجری قمری دیده به جهان گشود و در  روز ۲۵ شوال سال ۱۴۸ به شهادت رسید.

امام صادق (ع) به جهت ضعف حکومت اموی، فعالیت های علمی بسیار بیشتری نسبت به دیگر امامان شیعه داشتتند که زبانزد خاص و عام است.

به منظور آشنایی بیشتر با شخصیت  حضرت امام جعفرصادق (ع) به سراغ حجت الاسلام والمسلمین علی قندعلی رئیس سازمان تبلیغات اسلامی مسجدسلیمان رفتیم تا در این زمینه بیشتر سخن بگوید.

سرآمد دانشمندان جهان و صاحبان علوم

وی در این زمینه اظهار کرد: امام علی (ع) در توصیف دانش آل محمد (ص) می فرماید: «هُمْ مَوْضِعُ سِرِّهِ وَ لَجَأُ اَمْرِهِ وَ عَیبَةُ عِلْمِهِ وَ مَوْیلُ حُكْمِهِ وَ كُهُوفُ كُتُبِهِ وَ جِبَالُ دِینِهِ؛  آنان جایگاه سر خداوندی و پناهگاه فرمان الهی و مخزن علم خدا و مرجع حكم او و نگهبان كتاب های آسمانی و كوه های [همیشه استوار] دین خدایند..» همچنین حضرت صادق (ع) نیز عترت رسول خدا (ص) را كانون حكمت و رحمت الهی دانسته و می فرماید: «نَحْنُ شَجَرَةُ النُبُوَّةِ وَ بَیتُ الرَّحْمَةِ وَ مَفَاتِیحُ الْحِكْمَةِ وَ مَعْدِنُ الْعِلْمِ؛  ما [خاندان پیامبر (ص) ] درخت نبوت و خانه رحمت و كلیدهای حكمت و سرچشمة دانش هستیم..»

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی مسجدسلیمان اضافه کرد: جانشینان راستین رسول اكرم (ص) همگی در عرصه علم و دانش سرآمد دانشمندان جهان و صاحبان علوم بی پایان بودند، هر كس علم را از معدن آن و سرچشمة دانش نگرفته باشد، علم محدودی دارد و مطمئناً راه به جایی نخواهد برد،  اما اگر معارف الهی و انسانی را از باب علم و معدن حكمت الهی فرا گرفته باشد، به سرمایه ای پایان ناپذیر دست یافته است.

وی بیان کرد: شیخ مفید دانشور نامدار شیعه در مورد عظمت علم و دانش امام صادق (ع) می گوید: «آن حضرت در عرصه فضل و دانش بر دیگران برتری یافته و اهل سنت، علوم و اطلاعات فراوانی از آن بزرگوار نقل كرده اند، آن قدر از علم و دانش وی نقل كرده اند كه با تمام شهرها منتقل شده و علم و دانش هیچ یک از اهل بیت (ع) به اندازه وی مورد استفاده دیگران قرار نگرفته است.

قندعلی خاطرنشان کرد: مشتاقان علم و دانش از اطراف و اكناف برای كسب فیض و كمالات علمی به در سرای امام صادق (ع) شتافتند و همچنین ناقلان آثار و گزارشگران علوم و اخبار به اندازه او از دیگران نقل نكرده اند و از هیچ یك از علماء اهل بیت (ع) به اندازة آن حضرت احادیث نقل شده است.

وی بیان کرد: یكی از دلائل دانش بی كران امام صادق (ع) وجود 4 هزار نفر شاگرد است كه با نام ها و مشخصاتشان در كتاب های رجالی ثبت شده اند.

رشته های مختلف علمی در دانشگاه جعفری

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی مسجدسلیمان گفت: گزارش های متعددی در دست است كه امام صادق (ع) شاگردان خود را بر حسب استعدادشان به تبحر در رشته های مختلف دانش هدایت می كرد که به برخی از این رشته ها به طور اختصار اشاره خواهیم کرد.

وی با اشاره به تدریس رشته های مختلف توسط امام صادق (ع) اظهار کرد: توحید مفضل كه امروزه مشتاقان دانش جعفری به آن دست رسی دارند، نمونة روشن از احاطة آن حضرت به علوم گوناگون است و خود قطره ای از دریاست. اساساً این اثر همانند یك معجزة علمی برای جهان تشنة علم و صنعت به حساب می آید؛ همچنان كه نهج البلاغة، صحیفة سجادیة این گونه است. توحید مفضل در كنار اطلاعات بی شماری كه از عالم طبیعت، آفرینش انسان و حیوان و سایر موجودات به خواننده گزارش می دهد، همانند قرآن كریم انسان را به سوی حقیقت رهنمون می سازد.

دانش پزشكی

قندعلی اظهار کرد: پیشوای صادق شیعیان در عرصه دانش پزشكی، سخنان ارزنده ای به دوستداران علم و كمال عرضه كرده است كه امروزه بعد از گذشت قرن ها و كشف رشته های مختلف علم پزشكی، صحت و برتری نظرات آن سرچشمه دانش به روشنی معلوم می شود.

وی با شاره به برخی از توصیه های بهداشتی و پزشكی امام صادق (ع) عنوان کرد: آن حضرت فرمودند که «فِی السِّوَاكِ اثْنَتَا عَشْرَةَ خَصْلَةً هُوَ مِنَ السُّنَّةِ وَ مَطْهَرَةٌ لِلْفَمِ وَ مَجْلَاةٌ لِلْبَصَرِ وَ یرْضِی الرَّبَّ وَ یذْهَبِ بِالْبَلْغَمِ وَ یزِیدُ فِی الْحِفْظِ وَ یبَیضُ الْاَسْنَانَ وَ یضَاعِفُ الْحَسَنَاتِ وَ یدْهَبُ بِالْحَفْرِ وَ یشُدُّ اللَّثَةَ وَ یشَهِّی الطَّعَامَ وَ تَفْرَحُ بِهِ الْمَلَائِكَةُ؛در مسواك كردن دوازده امتیاز و فائده هست، از سنت [و شیوه رسول اكرم (ص)] است، دهان را پاكیزه می كند، چشم را جلاء می دهد [و روشن می كند]، خداوند را راضی می سازد، بلغم را از میان می برد، حافظه را تقویت می كند، دندان ها را سفید می گرداند، پاداش های اخروی را افزون می سازد، حفره ها [ی دندان] را پر می كند، لثه ها را محكم می گرداند، اشتها به غذا را افزون می سازد و فرشتگان آسمان به وسیله آن خوشحال می شوند..»

هیئت و زمین شناسی

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی مسجدسلیمان تصریح کرد: امام جعفر صادق (ع) درباره علم زیست شناسی نكته های ظریفی دارد. آن حضرت در پاسخ فردی كه بر وجود خداوند متعال برهان قاطع و دلیل روشنی می خواست، از هر زمینه ای دلیل آورد، از جمله به حركت كرة زمین اشاره كرد و فرمود: «وَ تَحَرُّكُ الْاَرْضِ وَ مَنْ عَلَیهَا؛  حركت زمین و آنچه كه در روی كرة زمین است [یكی از نشانه های متقن وجود خداوند است] ..»

وی اضافه کرد: امام در توحید مفضل در مورد حركت وضعی و انتقالی زمین سخن می گوید و به كروی بودن آن نیز اشاره دارد. آن حضرت همچنین به مفضل بن عمر فرمود: «در آفرینش زمین و در شكل و هیئت آن دقت كن! زمین برای زندگی بشر چنان آرام است كه گویی هیچ حركتی ندارد و ساكن و آرام است. مردم می توانند بر روی آن در رفع نیازهایشان بكوشند، آرام بشینند و به راحتی بخوانید. اگر زمین برای مردم لرزان و ناآرام بود، مردم قادر به ساخت بنا و انجام كارهای روزمرّه خود نبودند و اگر زمین برای آنان لرزشی داشت، زندگی در كامشان تلخ می شد و یكی از مهم ترین حكمت های زمین لرزه ها هشدار به مردم است كه از گناه و فساد اجتناب كنند و ناتوانی خود را در مقابل آفریدگار احساس كنند..»

نظرات اقتصادی

قندعلی با اشاره به این مطلب که امام صادق (ع) در عرصه اقتصاد نیز رهنمود هایی به مردم عرضه داشته است یادآور شد: از منظر آن بزرگوار، فعالیت های اقتصادی می تواند زمینه ساز كمالات و فضائل انسانی باشه و نیز اندیشه های اقتصادی با انگیزه های مقدس برای هر مسلمانی ضروری است.

وی گفت: امام صادق (ع) فرمودند که «لَا خَیرَ فِی مَنْ لَا یحِبُّ جَمْعَ الْمَالِ مِنْ حَلَالٍ یكُفُّ بِهِ وَجْهَهُ وَ یقْضِی بِهِ دَینَهُ وَ یصِلُ بِهِ رَحِمَهُ؛  كسی كه از راه حلال و به انگیزه حفظ آبرو و اداء قرض و رسیدگی به خانواده و فامیل، به دست آوردن مال را دوست نداشته باشد، در او هیچ گونه خیری نیست..»

فقه و اجتهاد

رئیس سازمان تبلیغات اسلامی مسجدسلیمان اظهار کرد: امام صادق (ع) در پرورش و شكوفایی علم فقه تلاش فراوان می كرد. آن حضرت در مورد شرائط یك فقیه كامل و جایگاه او می فرمود: «مَنْ كَانَ مِنْكُمْ مِمَّنْ قَدْ رَوَی حَدِیثَنَا وَ نَظَرَ فِی حَلَالَنَا وَ عَرَفَ اَحْكَامَنَا فَلْیرْضَوْا بِهِ حَكَماً فَاِنِّی قَدْ جَعَلْتَهُ عَلَیكُمْ حَاكِماً فَاِذَا حَكَمَ بِحُكْمِنَا فَلَمْ یقْبَلْهُ مِنْهُ فَاِنَّمَا اسْتَخَفَّ بِحُكْمِ اللَّهِ وَ عَلَینَا رَدَّ وَ الرَّادُّ عَلَینَا الرَّادُّ عَلَی اللَّهِ؛  هر كسی كه از میان شما حدیث ما را روایت و در حلال و حرام ما دقت كند و احكام ما را بشناسد، پس باید او را به عنوان حاكم و [مجتهد] بپذیرند كه من وی را بر شما حاكم قرار می دهم. هر گاه طبق نظر ما حكم كرد و [كسی] آن را از او نپذیرفت همانا كه حكم خدا را سبك شمرده و فرمان ما را رد كرده است و رد كننده ما، رد كننده بر خدا می باشد.»

انتهای پیام/

زمان انتشار: شنبه ۱۴ تیر ۱۳۹۹ - ۱۰:۱۴:۴۷

شناسه خبر: 88718

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب