علم و فناوری گزارش می دهد؛

سولار قاسم، ۸۰ روز پرواز با خورشید

‬‏کاوه مرادنجاتی معاونت اجرایی شرکت هواپیما سازی ایرسا در ساخت پروژه هواپیمای دونفره خورشیدی سولار قاسم است و از پیچ و خم های هیجان انگیز مسیر خاص ترین پروژه تحقیقاتی صنعت هوانوردی در ایران می گوید.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از استان مرکزی، کاوه مرادنجاتی گفت: صنعت هوانوردی  از گستره وسیعی برخوردار است که به عنوان صنعتی مبتنی بر برنامه ریزی ، اقتصاد، فن آوری و دانش مطرح است. این صنعت که خود بیش از ده ها تخصص را در حوزه های عملیات ناوبری ، عملیات پروازی ، عملیات مهندسی و تعمیراتی ، عملیات فرودگاهی ، حقوق هوانوردی ، علوم تجاری و بازرگانی هوایی ، فنون مارکتینگ و برندینگ ، عملیات مالی و اعتباری تخصصی، علوم طراحی و تولید ، عملیات مدیریت زنجیره تأمین ، تدارکات فنی و ... را به خود می بیند ، یکی از وسیع ترین صنایع چند بعدی دانش محور امروز جهانی است که بنیان آن بر دو روی اقتصاد تجاری و ایمنی استوار است که انعکاس موثر آن بر سایر صنایع زیربنایی کشورها و همچنین توسعه سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی و در مواردی فرهنگی ، می شود.

بدین معنی که امروزه 315 فروند هواپیمای تجاری در کشور وجود دارد که 56.6 درصد آن معادل 177 فروند، به دلایل مختلف زمینگیر و تنها 138 فروند عملیاتی هستند که در قیاس 16 برابری ناوگان هوانوردی عمومی با بخش خطوط هوایی در آمار جهانی ، کشور باید نزدیک به 5000 فروند از انواع ناوگان مربوط به هوانوردی عمومی ( هواپیما های کمتر از 19 نفر ) برخوردار باشد که متاسفانه تنها 160 فروند و آن هم از نوع پرنده های ورزشی 2 نفره فوق سبک ، وارد و عملیاتی شده است که آن نیز به دلیل چالش های اساسی ، هدفمند و همراه با رشد و بهره وری لازم ، نمی باشد.

۸۰ روز پرواز بدون توقف

وی افزود:  به دنبال اسپانسر و منابع مالی برای تولید هواپیمای گلایدر می گشتیم که سازمان بسیج علمی پژوهشی و فناوری سپاه ما را با هوافضای سپاه لینک کردن و این شروع مسیر همکاری ما با هوافضای سپاه بود.

مخترع هواپیمای خورشیدی ادامه داد: حدود 80 درصد این پروژه برای نیازمندی های سپاه است. با دیتاشیت ها و برنامه هایی که سپاه به ما داد پروژه را پیش بردیم که نهایتا به اختراع هواپیمای خورشیدی منجر شد. سپاه به هواپیمایی نیاز داشت که در ارتفاع بالا مداومت پروازی بالایی داشته باشد. در ارتفاع بالا به علت نبود اکسیژن موتور های احتراقی نمی توانند کار کنند و فقط موتورهای الکتریکی می توانند کار کنند. این نیاز احساس شد که در ارتفاع بیش از 40 هزار پایی با استفاده از انرژی الکتریکی و موتور های BLDC این هواپیما را تولید کنیم. از صفحات خورشیدی بر روی بال ها استفاده کردیم تا مداومت پروازی داشته باشد. این هواپیما می تواند 80 روز  بدون توقف در حال پرواز باشد.

 

اختراعاتی نهفته در دل هواپیمای خورشیدی

کاوه مرادنجاتی گفت: ساخت هواپیمای خورشیدی در نگاه اول مشکل خاصی را حل نمی کرد چون کشور ما سرشار از منابع سوخت فسیلی است ولی در خلال همین پروژه ما به تکنولوژی ساخت خیلی از وسایلی رسیدیم که تا به حال در کشور تولید نمی شده است.

وی بیان کرد: مهم ترین مشکل ما این بود که بعضی از قطعاتی که می خواستیم استفاده کنیم در داخل کشور وجود نداشت و شرکت خارجی تولیدکننده هم خود محصول را به ما نمی داد چون می ترسیدند با مهندسی معکوس به تکنولوژی ساخت آن پی ببریم.

 به عنوان مثال در دنیا فقط کشور فرانسه تولیدکننده سلولهای خورشیدی فلکسی بل چند اتصالی است.برای همین مجبور شدیم خودمان آن محصولات را مهندسی، طراحی و تولید کنیم. همچنین توانستیم مبدل اینورتر، کانورتر، کنترل شارژر (لپتاپ و تلویزیون)، باطری های لیتیوم یونی (باطری گوشی موبایل)، ملخ ، سیستم تعلیق، گیرنده و فرستنده های رادیویی و نیروگاه های ذخیره انرژی در شهرها ایجاد کنیم. گروهی که بر روی هواپیمای خورشیدی کار می کند مجموعا 11 ثبت اختراع داخلی و 6 ثبت اختراع بین المللی داشته است.
مخترع هواپیمای خورشیدی ادامه داد: مشکل بعدی این بود که تولید محصولات نیاز به یکسری تجهیزات و دستگاه ها داشت. برای همین ما باز هم مجبور شدیم تمام تجهیزات آزمایشگاهی و کارگاهی و خط تولید این محصول را با امکانات صنعتی پایینی که داریم خودمان تولید کنیم. اگر خود محصول را به ما می دادند نیاز نبود 10-15 نفر از اعضای گروه حدود دو سال زمان بگذارند تا به تولید یکی از این محصولات برسند.

ایران از پیشگامان تولید هواپیمای خورشیدی در جهان

کاوه مرادنجاتی درباره تفاوت این هواپیما با هواپیماهای دیگر توضیح داد: ساخت یک هواپیما سه ویژگی مهم دارد. اول بیشینه وزن، دوم نیروی محرکه هواپیما و سوم حالت های آیرودینامیکی که برای هواپیما در نظر گرفته می شود. داخل نمودار این سه محرکه  باید در نقاط پتانسیل  همدیگر را قطع کنند . وقتی که یک هواپیما خورشیدی می شود، برای نیروی محرکه باید انرژی خورشیدی  و میزان حجم باطری را در نظر بگیریم و علاوه بر حالت های آیرودینامیکی مساحت مرجع بال نیز در نمودار ثبت شود. یعنی نمودار طراحی یک هواپیمای خورشیدی دارای پنج مولفه است در حالی که همین نمودار برای یک هواپیمای معمولی سه مولفه دارد. همچنین مولفه ها با نقاط پتانسیل رابطه عکس دارند یعنی هرچه این مولفه ها بیشتر باشد نقاط پتانسیل طراحی کمتری خواهیم داشت.

36 کیلووات باتری لیتیوم یونی با وزن 450 کیلوگرم در این هواپیماست. این هواپیما با انرژی که در باتری ها دارد پرواز می کند و به ارتفاع 40 هزارپایی می رسد. در حین پرواز هم انرژی خورشیدی را می گیرد. این سلولها چنداتصالی هستند یعنی قابلیت جذب انرژی خورشیدی بین 36 تا 38 درصد است و تمام طیف های نورخورشیدی را جذب می کند. صفحاتی که روی بالها چیده شده 138 متر مربع صفحه و 70 متر طول بال است این هواپیما در حین پرواز انرژی ذخیره می کند و موتورها در طول روز از انرژی صفحه ها استفاده می کنند نه از باتری ها.

وی تاکید کرد: برای ساخت هر پرنده باید استاندارد جهانی رعایت شود. در غیر اینصورت برای پرواز در خارج از مرزهای هوایی آن کشور مجوز دریافت نمی کند. ما جزء پیشگامان تولید هواپیمای خورشیدی در جهان هستیم. فقط چند کشور از جمله سوئیس (هواپیمای سولار ایمپالس) این تکنولوژی را دارند.

 

ضرورت تغییر نگاه به پروژه های تحقیقاتی در ایران

مخترع هواپیمای خورشیدی اضافه کرد: در دنیا وقتی پروژه ای تحقیقاتی است، نگاه ویژه ای به آن می شود. اما متاسفانه در ایران نوع نگاه به پروژه تحقیقاتی متفاوت است. وقتی پروژه ای از فاز تولید خارج می شود و تحقیقاتی محسوب می شود می گویند به ما چه ربطی دارد که 30 سال دیگر چه محصولی می خواهد تولید شود. پروژه تحقیقاتی در سال های اولیه هیچ گونه بازگشت سرمایه ندارد حتی ممکن است 20 سال طول بکشد تا نتیجه دهد.

 کاوه مرادنجاتی گفت: تا الان حدود 6 میلیارد تومان برای این پروژه تحقیقاتی هزینه کردیم. مجموعه های زیادی به ما کمک کردند. از مجموعه بسیج و معاونت علمی پژوهشی و فن آوری سپاه گرفته تا پارک علم و فناوری، معاونت فناوری ریاست جمهوری، وزارت علوم تحقیقات و فناوری، شرکت های خصوصی مثل شرکت نورد آلومینیوم، ایرالکو، رینگ سازی اراک، شرکت سپهر الکتریک قزوین، استانداری قزوین، شرکت نیرو محرکه قزوین، شرکت دماگستر تهران، بانک توسعه تعاون حمایت مالی کردندیا کارگاه ها و تجهیزاتی را در اختیار ما قرار دادند.

۸ سال تلاش بی وقفه

وی اشاره کرد: گروه ساخت هواپیما از سال 91 شروع به فعالیت کرده است. این گروه در حال حاضر در بخش های مختلف 182 نفر است که در قالب گروه های طراحی های پیشرفته، مهندسی هوافضا، برق، ساخت و تولید آیرودینامیک و مکانیک در حال فعالیت اند.

این پروژه در 13 دی ماه امسال رونمایی می شود. جشن پرواز هم 29 فروردین 1400 است.

کاوه مرادنجاتی ادامه داد: این پروژه تا چند سال آینده جزء حمل و نقل عمومی نمی شود. اما استفاده های دیگری مثل چشم جغرافیایی دارد. یعنی به طور مثال هر چند روز یکبار از یک منطقه جغرافیایی عکسبرداری و پالایش کند و بعد از یک سال یا چندسال که این عکسها کنار هم قرار بگیرند متوجه تغییرات اکوسیستم می شویم. با وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات برای جاسازی سیستم های نسل چهارم اینترنت در این هواپیما رایزنی کردیم. همچنین با تغییراتی در پلتفرم، این هواپیما به یک بالن خورشیدی تبدیل می شود که کار اینترنت نسل چهارم را انجام می دهد.

انتظارات یک مخترع ایرانی از مسئولین 

وی با اشاره به کمبود منابع مالی گفت: در فروردین ماه پروژه هواپیمای خورشیدی دو نفره عملا تمام می شود. فعلا برنامه ی توسعه تحقیق و پژوهش برای ساخت هواپیمای چهار نفره و هشت نفره را نداریم چون منابع مالی زیادی را می خواهد. اما برنامه ما این است که در حوزه صنعت هوانوردی عمومی کار کنیم.

مخترع هواپیمای خورشیدی با بیان اینکه تاکسی هوایی به هواپیمای کمتر از 19 نفر در صنعت هوانوردی عمومی گفته می شود و فرقی نمی کند چه نوع موتوری داشته باشد گفت: در حال حاضر اگر تاکسی هوایی 8 نفره وارد کنیم حدود 12 میلیارد تومان قیمت دارد اما ما با همکاری فرودگاه اراک، استانداری مرکزی و دانشگاه صنعتی اراک در حال تولید هواپیما برای صنعت هوانوردی عمومی هستیم که قیمت تمام شده آن 6 میلیارد تومان می شود و طی 15 سال برای 1000 نفر اشتغال زایی می کند. این روند نیز امکان توسعه دارد یعنی از هواپیمای 6 نفره به 8 نفره، 14 نفره و 18 نفره رسید.

 در حال حاضر هفت دهم درصد از اشتغال دنیا در صنعت هوانوردی است. از نرم افزار گوشی گرفته تا رزرو بلیط آژانس های هواپیمایی، نیروی خدماتی فرودگاه و.... در ایران این آمار یک دهم درصد است. برای نزدیک شدن به این استاندارد ما به ۵۰۰۰ فروند هواپیمای هوانوردی عمومی نیاز داریم از هواپیمای شخصی گرفته تا ایرلاین ها، ایرتاکسی ها و ایرسرویس ها.

کاوه مرادنجاتی با بیان انتظارات گفت: با توجه به اینکه دکتر مهدی رحیمی رییس کنونی  سازمان علمی پژوهشی و فناوری و دکتر ستاری معاونت علمی فناوری ریاست جمهوری هردو تحصیل کرده رشته هوافضا هستند و حساسیت این موضوع را درک می کنند انتظار حمایت بیشتری داریم. ما از بهمن ماه سال گذشته منتظر حمایت های سازمان بسیج هستیم.

گزارش از فاطمه سادات محمدی

انتهای پیام/م

زمان انتشار: شنبه ۸ آذر ۱۳۹۹ - ۱۲:۰۵:۱۹

شناسه خبر: 93137

مطالب مرتبط :
هایپر

اگر برجام و نگاه به غرب نبود شاید امروز ما جای چین می بودیم

چین از کوماک تا جت هایپرسونیک در کمتر از ۵ سال

تحلیل و بررسی پرونده داخلی و بومی سازی صنعت هوانوردی در چین که این کشور را از تولید هواپیماهای تجاری در دهه اخیر به تولید موتور جت هایپرسونیک رسانده است .

علمی پژوهشی و فناوری سپاه

تشریح برنامه های معاونت علمی پژوهشی و فناوری سپاه استان مرکزی

خبرنگار علم و فناوری استان مرکزی بمناسبت هفته بسیج و به بهانه روز علم و فن آوری به گفتگو با معاون علمی پژوهشی و فن آوری سپاه استان مرکزی پرداخته است.

جعفرزاده

طرح انقلابی بسیجی نخبه قمی

تولید برق با انرژی برق ‌آبی بدون نیاز به سد

حمید جعفر زاده طراح پروژه نیروگاه برق آبی بدون نیاز به سد در مصاحبه با خبرگزاری علم و فناوری استان قم درباره طرح خود توضیح داد

هواپیمای ایکس

تماشا کنید: نخستین «هواپیمای تمام الکتریکی ناسا» آماده پرواز شد

هواپیماهای ایکس یک سری از هواپیما، راکت و بالگرد هستند که برای آزمایش و ارزیابی فناوری‌های جدید و مفاهیم آیرودینامیکی ایالات متحده آمریکا ساخته می‌شود. اطلاعات برخی از این پروژه‌ها در اختیار همگان قرار می‌گیرد و برخی مانند ایکس-۱۶ سری هستند. اولین نمونه از سری هواپیماهای ایکس بل ایکس-۱ بود که در سال ۱۹۴۷ معرفی شد.

پرنده خورشیدی

محققان ایرانی به دانش فنی و ساخت پرنده خورشیدی دست یافتند

محققان ایرانی به دانش فنی، طراحی و ساخت پرنده خورشیدی دست پیدا کردند که می تواند با استفاده از سلول های خورشیدی که روی آن نصب شده نور خورشید را برای تامین باتری خود جذب کند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب