گزارش علم وفناوری از صیادی زنان در هرمزگان

هنگام؛ جزیره ای که زنان صیاد نان آورند

​زنان جزایرهرمزگان کار را عار نمی‌دانند و برای امرار معاش با وجود نداشتن مجوز قانونی و محرومیت از بیمه دل به دریا می‌زنند.

به گزارش خبرگزاری علم وفناوری از هرمزگان ، زنان جزایرهرمزگان کار را عار نمی‌دانند و برای امرار معاش با وجود نداشتن مجوز قانونی و محرومیت از بیمه دل به دریا می‌زنند،  صیادی برای زنان ساحل‌نشین ۱۴ جزیره هرمزگان مهم‌ترین گزینه اشتغال است؛ صیادان زن با وجود نداشتن مجوز قانونی و محرومیت از بیمه، معیشت‌شان را به دریا گره زده‌اند.

باید گفت یکی از شغل‌های زنان جزایرجنوبی ایران صیادی است. شغلی که هر چند از کودکی با آن عجین می‌شوند، ولی قانون آن‌ها را از فعالیت در این شغل منع کرده است. ممانعتی که با توجه به نوع معیشت و وضعیت زندگی و بافت فرهنگی منطقه به نظر باید مورد بازبینی قرار گیرد.

هنگام بهشت صیادان زن

جزیره هنگام با حدود ۵۰۰ نفر جمعیت در جنوب جزیره قشم قرار دارد.مردم جزیره هنگام با توجه به موقعیت جغرافیایی ویژه، فرصت‌های شغلی محدود برای کسب درآمد دارند. صیادی مهم‌ترین شغلی است که بومیان جزیره‌ی هنگام به آن اشتغال دارند.

در سال‌های اخیر با رونق صنعت گردشگری در شهرستان قشم، جزیره‌ی هنگام به عنوان یکی از سایت‌های گردشگری مورد توجه گردشگران قرار گرفته‌است. از این رو صیادی و حمل گردشگران بین جزیره هنگام و قشم و فروش تولیدات صنایع دستی سه شغل اصلی کسب درآمد مردم جزیره هنگام به شمار می‌آید؛ اما با توجه به آب و هوای شهرستان قشم،صنعت گردشگری به دوره‌ای خاص خاصی محدود است،لذا صیادی نقش پررنگ‌تری را در حل مشکلات معیشتی مردم هنگام ایفا می‌کند.

تلاش زنان هنگام پابه پای مردان

زنان جزیره هنگام پایاپای مردان خود برای امرار معاش تلاش می‌کنند. در سنتی قدیمی زنان در کنار مردان به امر صیادی می‌پرداختند که این سنت تاکنون ادامه دارد. در این میان مشکلات دیوانسالاری (بروکراسی) باعث نادیده گرفتن نقش زنان در امر صیادی شده است.

با توجه به اینکه برخی از این زنان سرپرست خانوار هستند و یا به دلایلی امرار معاش خانواده بر دوش آنان است، محدودیت‌های اداری باعث ایجاد مشکل در چرخه زندگی آنان شده است.

تامین معاش خانواده مهمترین الویت

این زنان در کنار همسران خود برای تامین معاش خانواده دل به دریا می‌زنند و با کوله بار ماهی به خانه می‌روند و بخشی از صید خود را در بازار به فروش می‌رساندند. در بازاری که تا چشم کار می‌کند فروشندگان زن ماهی بیشتر از مردان هستند.

یکی از این زنان صیاد منطقه سهیمه  است که 50 سال سن دارد، می‌گوید 10 ساله بود که اولین صید خود را در کنار پدر انجام داد و از آن زمان تاکنون که 4 دهه می‌گذرد همچنان مشغول صیادی است ... داستان زندگی او را در ادامه می‌خوانید.

در گوش صخره‌های خزه بسته جزیره هنگام، دریا سرودی دلتنگی برای ساحل نقره ای، می‌خواند. در این بین دختری 10ساله که مشغول بازی با صدف‌های دریا بود به پدر می‌نگریست که هر چند ساعت یکبار تور خود را جمع کرده و دوباره به امید رسیدن رزقی از آسمان تور خود را به دریا می‌انداخت.

دخترک همچنان که به حرکت دستان پدر و توری که در آسمان می‌رقصید و در آب افتاد تا نانی برای سفره خانه باشد دوخته بود پاچه شلوار خود را بالا داد و به سمت پدر رفت تا در کنار او تور را به آب شور بیاندازد و همراه او شود. پدر با دیدن دخترک در آب، ابتدا نگاهی به او کرد و سپس بی کلامی، گوشه تور را به دستانش داد ...

آن روز تا غروب مشغول صید ماهی بودند تا اینکه خورشید غروب کرد. چند سال، پس از آن روز، پدر رفت و دخترک نزدیک ۵ دهه است که هرروز طلوع آفتاب را هنگام صید می‌بیند.

هوا در جزیره بهاری است و سهیمه در بازار ماهی فروشان با نوه دختری و همسرش مشغول فروختن ماهی است. هربار که مشتری از آن‌ها خرید می‌کند نگاهی به نوه اش کرده و به گذشته بر می‌گردد. به آن روزی که پدر بالاخره بعد از ۵ سال مقاومت در سن ۱۰ سالگی به او اجازه داد همراه همیشگی او در صیادی شود و برای ماهی گیری به دریا بزنند.

پدر همین یک دختر را بعد از فوت همسر داشت، دلش نمی‌خواست خدای ناکرده در امواج آب دریا اتقاقی برای دخترش رخ بدهد البته در آن منطقه زنان زیادی صیاد هستند (۲۲ صیاد زن در آن منطقه فعالیت می‌کنند)، اما او فقط ده سال سن دارد.

نزدیک ۱۰ مایلی ساحل ۶۰ کیلو ماهی می‌گیرند. در این حین مردی می‌گوید که خانم، خانم ماهی کفشک کیلویی چند؟ به خود می‌آید که دیروز تنها ۲۰ کیلو ماهی صید کرده است. (بعد از صید‌های بی‌رویه چینی‌ها صید ماهیگیریان به شدت کاهش داشته است)

ماهی‌ها را به فروش می‌رسانند و بعد برای استراحت به خانه دخترش می‌روند. راستش را بخواهید دیگر ماهیگیری با بنزین ۳۰۰۰ هزار تومانی سودی برایشان ندارد چراکه باید برای ۳۰ لیتر بنزین ۶۰ هزار تومان و برای روغن ۲۰ هزار تومان هزینه کنند (گرانی بنزین باعث شده است تا هزینه روغن وبنزین که ۴۰ هزارتومان برای صیادان تمام می‌شد به ۸۰ هزار تومان برسد کما اینکه در شرایط فعلی مشکلات آن‌ها بیشتر از قبل شده است) تا شاید اگر شانس گوشه چشمی نشان داد ۱۵ تا ۲۰ کیلو ماهی بگیرند. اما این مسائل مهم نیستند چرا که هربار چشمش به چشم همسرش می‌خورد به ۱۸ سالگی می‌رود.

با پدر خسته از دریا به ساحل رسیدند، صید آن روز خوب نبود که مرد جوانی همراه با مادرش منتظر آمدن آن‌ها بودند. مادر پسر از پدر خواست تا شب برای خواستگاری به منزل آن‌ها بروند. همان موقع دختر که خجالت زده سر به زیر انداخته بود، پسر را نگاهی کرد. از همان موقع چشم‌ها و دل هایشان به یکدیگر گره خورد.

به خانه دختر خود می‌رسند، بوی قلیه ماهی در خانه پیچیده، اما او و همسرش به جای ناهار به نشیمنگاه می‌روند تا دختر قلیانی برای آن‌ها بیاورد. هنگام ناهار نوه اش شروع به حرف زدن با پدربزرگ خود می‌کند و می‌خواهد تا ماهیگیری به او یاد بدهد. اما این درخواست برای سهیمه ۵0 ساله تکراری است. پس فاتحه‌ای در دل برای پدرش می‌خواند چراکه در ۳۰ سالگی بود که پسرانش نیز از پدربزرگ با وجود آنکه آفتاب عمرش رو به پایان بود، خواستند تا با آن‌ها به دریا بزند. ناهار را خوردند، دوباره قلیانی کشیدند، چای نوشیدند و به خانه برگشتند برای روزی که پیش رو بود.

طبق معمول هوا گرگ و میش بود که از خواب برخواستند، نان و پنیرشان در دست بود و با «بسم الله الرحمن الرحیم» به سمت ساحل رفتند که شاید روز خوبی داشته باشند. نزدیک ۱۷ مایل از دریا دور شدند و تور خود را به آب انداختند. تا ظهر خبری از ماهی نبود و این دو دیگر دلسرد شده بودند (ماهیگیران در جزیره هنگام و هرمز برای صید ماهی به دلیلی صید صیاد‌های خارجی از کف دریا مجبور هستند تا مسافت زیادی را طی کنند). مثل اینکه باید دست خالی به خانه برمی‌گشتند که ناگهان تور سنگینی کرد. تور را بالا کشیدند. ماهی تن در تور تکان خورده و جان می‌داد. طول این ماهی بر خلاف ماهی دیگر تن که حداکثر ۱۳۰ سانتی متر است به ۱۷۵ می‌رسید. سکینه همان موقع در دلش با ماهی هم صحبت شد. «ای کاش توری در این جهان نبود، تا شما ماهیان را به دام بیاندازد، شما باید در همین آب آزاد باشید، همانطور که ما در این خاک» بعد از این گفته‌ها ماهی جان خود را از دست می‌دهد. 

مجوزی برای زنان صیاد صادر نشده است

زن برای نخستین بار بغض می‌کندبغض می‌کند چرا که اگر به زنان مجوز صید می‌دادند دیگر او به صورت غیر قانونی در دریا ماهیگیری نمی‌کرد. (صیادی زنان غیر قانونی بوده و نمی‌توانند کارت صیادی برای خود بگیرند) دیگر او هر ماهی آزادی را با تور خود صید نمی‌کرد. اما این پایان ماجرا نبود چرا که همان زمان به ماهی رو کرد و گفت: من آزادی را از تو گرفتم، من حق شنا کردن در آب‌های آزاد را گرفتم چرا که اگر من این کار را نمی‌کردم دیگری نانی برایم وجود نداشت تا با آن زندگی را سپری کنم. پس‌ای ماهی کفشک مرا ببخش.

غروب بود که خوشحال از صید خود به ساحل رسیدند، مدت‌ها بود که چنین صیدی را به دلیل حضور کشتی‌های خارجی چینی یا ژاپنی تجربه نکرده بودند. آن خارجی‌ها با ابزار‌هایی که دارند از کف دریا هرچه که هست و نیست را بالا می‌کشند و دیگر چیزی برای ماهیگیران ایرانی نمی‌ماند. پس ماهیگیران مجبور هستند تا راه زیادی را برای صید ماهی طی کنند.

فعالیت قدیمی زنان صیاد در هنگام

فعالیت زنان ماهیگیر در جزیره هنگام از سالیان گذشته پر رنگ بوده است که در سال گذشته خبر ممنوعیت فعالیت زنان شنیده شد. اینک استاندار هرمزگان وعده ی صدور 15 مجوز برای بانوان این جزیره را داده است.

فعالیت زنان ماهیگیر در جزیره هنگام از سالیان گذشته پر رنگ است که در سال گذشته خبر ممنوعیت فعالیت زنان شنیده شد.  ۲۵ خرداد سال گذشته معاون ارتباطات و پیگیری اجرای قانون اساسی با صدور نامه‌ای خطاب به رئیس سازمان شیلات ایران، ممانعت از صدور مجوز صید زنان ماهیگیر را غیرقانونی و برخلاف قانون اساسی دانست. چند روز بعد یعنی ۲۸ خرداد، معاون صید و بنادر ماهیگیری شیلات هرمزگان گفته بود: زنان جزیره هنگام همیشه مورد تکریم ما بوده‌اند و هیچ‌گونه برخوردی در راستای ماهیگیری با آنها نشده است.  یکی از تعاونی‌های فعال شهرستان قشم به تعاونی صیادان در بزرگترین جزیره خلیج فارس در جزیره قشم مربوط می‌شود که شمار زیادی از مردان و زنان دریا دل در آن مشغول به کار هستند.  یکی از دل نگرانی‌های بخشی از فعالان این حوزه کاری، به نداشتن مجوز صید آنان مربوط می‌شود به طوری که نمی‌توانند از امتیازات این کار ارزشمند از جمله دریافت سوخت یارانه‌ای و دیگر تسهیلات دولتی استفاده نمایند. استاندار هرمزگان هشتم آبان‌ماه امسال در سفر به جزیره هنگام از توابع شهرستان قشم، که کلنگ عملیات اجرایی ساخت مرکز سلامت این جزیره را به زمین زد، در حاشیه این مراسم در پاسخ به درخواست شماری از بانوان هنگامی قول صدور مجوز صید را به بانوان در این جزیره داد

امید است وعده استاندار در حد حرف وشعهار باقی نمانده و مجوزهای قانونی برای زنان صیاد سرپرست خانوار در جزیره هنگام هرچه زودتر به مجرای قانونی خود وارد شده و مشکل این شیرزنان پرتلاش را حل و فصل نماید.

انتهای پیام/

زمان انتشار: دوشنبه ۲۹ دی ۱۳۹۹ - ۰۹:۱۲:۴۶

شناسه خبر: 93608

مطالب مرتبط :
۲

رییس دانشگاه ازاد هرمزگان در گفتگو با علم وفناوری هرمزگان:

تولید بذرهای هیبریدی باید منجر به ارزآوری شود/ممانعت از فعالیت قاچاقچیان بذر

رییس دانشگاه ازاد هرمزگان گفت: یکی از راه ها برای افزایش تولید در بخش کشاورزی، تولید بذر‌های هیبریدی است که دارای توانایی بالایی برای افزایش این عملکرد هستند و طیف وسیعی از امکانات جدید را برای کشاورزان ایجاد می‌کنند.

۲۲

کارشناسی ارشد مشاوره خانواده و مولف کتاب مهارت های زناشویی:

ازدواج انتخاب بزرگی است که اعتماد طرفین به یکدیگر این انتخاب را ارزش می بخشد

​بسیاری از زوج ها گمان می کنند که عاشق شدن به تنهایی برای ازدواج کافی است اما عشق به تنهایی تضمین کننده زندگی موفق نیست. ازدواج نیازمند منطق و فهم دو طرف و سپس احساس عشق است. زوج های ناموفق اغلب در برخورد با مشکلات خود، یکدیگر را مورد تهاجم و سرزنش قرار می دهند.

تفاهم نامه

رئیس پارک علم و فناوری کهگیلویه و بویراحمد خبر داد:

استفاده از ظرفیت شرکت های دانش بنیان عامل رفع مشکلات/ آمادگی برای پذیرش محققان معرفی شده از آب منطقه ای

رئیس پارک علم و فناوری کهگیلویه و بویراحمد گفت: آمادگی لازم برای پذیرش و همکاری با محققان و پژوهشگران معرفی ‌شده از سوی شرکت آب منطقه ای این استان وجود دارد.

۲۲

مرتضی پوربشیر طراح ترمز بدون لنت در هرمزگان :

نیازمند باور و حمایت از سوی مسئولان هستم / ترمز بدون لنت بسیار مقرون به صرفه برای مصرف کننده است

پوربشیر مخترع بشاگردی با ۳۳سال سن و مدرک تحصیلی لیسانس آموزش ریاضی در حال حاضر دبیر ریاضی مدارس شهرستان بشاگرد در شرقی ترین نقطه هرمزگان وبه نوعی محروم ترین نقطه کشور است .

۲۲۲

ناو بندر مکران افتخاری زرین در کارنامه کشتی سازی داخلی

گزارش علم وفناوری از به آب انداختن ناوبندرمکران / مأموریت ناوبندر مکران برای برقراری امنیت دریایی

ناو بندر مکران" اولین و بزرگترین ناو بندر خاورمیانه با فرمان سردار سرلشکر پاسدار محمد باقری رئیس ستاد کل نیروهای مسلح به دریا انداخته شد.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب