علم و فناوری گزارش می دهد؛

بررسی عوامل اثربخش بودن یا نبودن پژوهش های حوزه علمیه در جامعه

به بهانه معرفی جشنواره علامه حلی گفت و گویی چالشی با حجت الاسلام محمود مرادی معاونت پژوهش حوزه های علمیه استان مرکزی و دبیر استانی سیزدهمین جشنواره علامه حلی داشتیم و از زوایای مختلف آثار پژوهشی حوزه های علمیه را بررسی کردیم.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از استان مرکزی، به منظور تجليل از نويسندگان و محققان جوان حوزوي، معاونت پژوهش مركز مديريت حوزه‏هاي علميه، دبيرخانه جشنواره علامه حلي(ره) را در سال 1386 با اهداف زير تأسيس و راه‏اندازي نمود:


.1 تقویت نشاط علمی و گسترش روحیه پژوهش در بین طلاب؛
.2 زمینه‌سازی شناسایی نخبگان و استعدادهای علمی برتر طلاب و حمایت از آنان؛
.3 تقویت فرهنگ پژوهش و نگارش آثار علمی؛
.4 افزایش سطح مشارکت و رقابت طلاب در عرصه‌های علمی ـ پژوهشی؛
.5 زمینه‌سازی استعدادهای طلاب به گرایش‌های تخصصی علوم حوزوی؛
.6 جهت‌دهی فعالیت‌های پژوهشی طلاب به سمت نیازهای پژوهشی حوزه و نظام اسلامی

این جشنواره، در ادوار برگزار شده خود، آثار پژوهشی طلاب جوان خواهر و برادر سراسر کشور (طلاب کمتر از 31 سال سن) را در چهار قالب مقاله، کتاب، تحقیق پایانی و پایان‏نامه بررسی کرده و برگزیدگان، مورد تقدیر قرار گرفته‏اند.

استان مرکزی تا به حال در جشنواره علامه حلی مقامی کسب کرده است؟

بله، از نظر تعداد مقالات استان مرکزی در دوره یازدهم رتبه اول را کسب کرد. از نظر کیفی هم در دوره یازدهم با اینکه 597 مقاله داشتیم، فقط 16 نفر برگزیده شدند. اما در دوره دوازدهم از تعداد 555 مقاله 44 مقاله برگزیده شد که نشان از رشد کیفی مقالات دارد.

در بررسی های انجام شده تعداد آثار به دلایل مختلفی افزایش و کاهش داشته است. از جمله:

برخی دلایل افزایش آثار:

  1. تشویق طلاب به ارائه مطالب علمی در قالب مقاله علمی
  2. برگزاری دوره مهارت افزایی در مورد مقاله علمی پژوهشی
  3. تکمیل منابع کتابخانه
  4. ارائه مقالات به صورت فایل دیجیتالی و جلوگیری از هدررفت هزینه و کاغذ

برخی دلایل کاهش آثار:

  1. عدم تشویق مادی
  2. عدم آموزش مهارت مقاله نویسی
  3. فشردگی دروس سطوح حوزه
  4. وجود شرط سنی برای شرکت کنندگان ( کاهش سن از 41 سال به 31 سال)
  5. افزایش هزینه های چاپ مقاله

ملاک ارزیابی مقالات چیست؟

مقالات طبق فرم ارزیابی در 3 مرحله ارزیابی می شوند. عواملی مانند: کپی نبودن، تولید محتوی، مستند سازی و استدلالات ، استفاده از منابع بیشتر و... مورد ارزیابی قرار می گیرند.

نحوه قالب بندی مقالات به چه شکل است؟

مقالات می بایست طبق قالب شورای سیاست گذاری جشنواره تهیه و تنظیم شوند. از نظر من حوزه های علمیه تولید فله ای علم دارند اما کشورهای دیگر با یک ایده تولید علم می کنند. تفاوت مان در این است که آنها بسته بندی های شکیل دارند. ما هم بایستی به طلبه ها قالب بندی را یاد بدهیم. دنیای امروز این قالب مقاله نویسی را می پسندد پس ما هم محتوا یمان را در این قالب قرار داده و به مردم ارائه می دهیم.

استان مرکزی بیشتر در چه موضوعاتی مقاله ارائه می دهد؟ چرا؟

بیشترین تعداد مقالات ارائه شده توسط استان مرکزی در موضوع اخلاق و تربیت است.

استان مرکزی به دلیل نبود کتابخانه تخصصی در بعضی موضوعات مقاله ارائه نمی دهد. به این معنی که محقق دسترسی به منابع ندارد و مجبور می شود موضوعاتی که منابع بیشتری دارد را برای پژوهش انتخاب کند. می بایست برای طلبه ها و دانشجویان منابع تهیه شود.

معیارهای علمی جشنواره چیست؟

روش کار به این شکل است که یک محقق با بررسی مشکلاتی که در حوزه علوم اخلاقی، علوم تربیتی، علوم سیاسی، علوم اجتماعی، علوم حقوقی و... وجود دارد به چالشها، انگیزه ها، اهداف، راهکارها و... می پردازد و نتایج تحقیقاتش را بر اساس مستندات و ادله ارزیابی می کند. محقق پس از بررسی اقوال علما و محققان گذشته، به راهکارهای نوین حل مشکلات پی می برد.

در علوم انسانی پرورش انسان، استعدادیابی و حل مشکلات اخلاقی و اجتماعی  بیشتر مدنظر محققان است. یعنی تحقیقات و مقالات علمی پژوهشی باید راهگشا، کارگشا و مشکل گشا باشند.

امسال رویکرد حوزه علمیه استان مرکزی در زمینه مقاله نویسی متفاوت بود. به این صورت که ما از محقق خواستیم ابتدا مشکل مردم را بررسی کرده و سپس با استفاده از راهکارهای قرآن و روایات پژوهش را انجام داده و به حل مشکل بپردازد. اما مردم باید پیگیر نتایج تحقیقات باشند.

چرا باید در زمینه دین پژوهش کنیم؟

جامعه ما دین گرا است و اکثر خانواده ها تمایل دارند فرزندان شان با تربیت دینی و اخلاقی رشد کنند. حوزه های علمیه باید برای آسیب های اجتماعی عصر حاضر مانند طلاق، اعتیاد، آسیب های فضای مجازی و... راهکار ارائه بدهد. علاوه بر پژوهش برنامه های دیگری مانند برگزاری سمینار، کرسی های آزاداندیشی و کنفرانس طلبه های برگزیده در دستور کار قرار دارد.

چه موقع نتیجه پژوهش ها وارد زندگی مردم می شود؟

من معتقدم حوزه های علمیه مانند طبیب هستند. هیچ موقع طبیب به دنبال بیمار نمی رود. این بیمار است که برای درمان دردها به سراغ طبیب می رود. مردم هم برای درمان مشکلات خود می بایست به حوزه های علمیه مراجعه کنند.در این صورت مردم برای آشنایی با تجربیات و دستاوردهای علمی محقق با او ارتباط گرفته و یا مشاوره دریافت می کنند. متاسفانه مردم در حوزه دین سهل انگاری می کنند زیرا تمام دغدغه مردم معیشت شده و مسائل اخلاقی و فرهنگی به حاشیه رفته است.

حوزه های علمیه بین مردم منزوی هستند. وقتی دشمنان با استفاده از وسایل ارتباط جمعی بدون دعوت وارد زندگی مردم می شوند، محتوی ارائه می دهند و از مسیر دین منحرف می کنند چرا تفکر حوزه علمیه این است که مردم باید به ما مراجعه کنند؟

ما باید بیندیشیم و تولید برنامه کنیم اما مظلوم هستیم. نه اینکه ما بخواهیم منزوی باشیم بلکه نسبت به ما کم لطفی می شود. به طور مثال به گروه های موسیقی یا طنزپرداز مجوز داده می شود اما به ما نه. حکومت به نام ما اما به کام دیگران است. متاسفانه در این بین به مردم ضرر می رسد.کمرنگ شدن دین در جامعه امروز دلایل مختلفی دارد از جمله: کار دشمن، شبیخون فرهنگی، اقتصاد و معیشت مردم و...

چگونه مردم به سمت دین جذب می شوند؟

مردم احساس می کنند مخاطب علوم حوزوی تنها طلاب همین مجموعه هستند، در حالیکه اینطور نیست. علوم حوزه براساس جهان‌بینی، نگاه خود را به فرد، جامعه، خانواده و ... معطوف می‌کند. علوم حوزوی دریچه شناخت و معرفت دینی است.

به دلیل زندگی در جامعه‌ای دینی، دین‌شناس بودن همه مردم بسیار مهم است، ما مدعی هستیم که می‌توان براساس حکومت دینی برای تمام رفتارهای انسان با خود، جامعه و خانواده متن دینی نوشت و قطعاً تاکنون متون خوبی نوشته شده و از این پس نیز به خوبی نگارش می‌شود. مردم از ما دین را مطالبه می‌کنند و قصد ما این نیست که تنها دین و احکامی خشک را به عموم القا کنیم، وقتی عموم طعم مساوات، عدالت، آزادگی، عزت و ... را چشیدند قطعاً علاقه‌مند می شوند منطبق با موازین دینی حرکت کنند و علاوه بر سلامت جسم از سلامت نفس، سلامت دینی و اخلاقی نیز برخوردار باشند.

در شهر قم موسسات تخصصی زیادی وجود دارد و آموزش های متنوعی دارند. چرا در شهر اراک اینگونه نیست؟

در اراک رشته های تخصصی وجود ندارد. مرحوم آیت الله مصباح یزدی (ره) یکی از کسانی بودند که حوزه های علمیه را به سمت تخصص گرایی بردند و تا مقطع دکتری برنامه ریزی کردند.

علم و دین از هم جدا هستند یا حوزه و دانشگاه؟

دامنه پژوهش های دینی گسترده و در حال تحول است. پژوهش دینی برگرفته شده از دو عنصر مهم علم و دین است، علم و عبادت در حوزه‌های علمیه نهادینه شده و عضو لاینفک این مجموعه هستند. باید علم و تفکر را روشمند کنیم و پس از آن به مکمل‌های انسانی خواهیم رسید.

اگر بتوانیم در حوزه و دانشگاه محققان را گرد هم جمع کنیم قطعا خروجی آن تحقیقات و تألیفات فاخر است. تیم متشکل از حوزه و دانشگاه برای حل معضلات و مشکلات همچون کاهش طلاق، اعتیاد و ... ضروری و لازم است. مشکل کشور این است که در حوزه علوم موازی‌کاری صورت می‌گیرد که باید با تشکیل گروه‌های جمعی از این اقدام جلوگیری کرد.

نحوه شرکت در جشنواره علامه حلی

جشنواره علامه حلی 12 دوره در سطح کشور برگزار شده است. طلاب حوزه‌های علمیه برادران و خواهران سراسر کشور از روز سه‌شنبه 25 آذر 1399 (همزمان با روز پژوهش) تا پایان روز چهارشنبه 15 اردیبهشت 1400 فرصت دارند فرایند ثبت‌نام در سیزدهمین دوره جشنواره را تکمیل نمایند.

گروه‌های علمی پژوهش در این دوره از جشنواره عبارتند از: تفسیر و علوم قرآنی، علوم حدیث و درایه، کلام، اخلاق و تربیت، فقه و حقوق اسلامی، فلسفه و منطق، اصول فقه، تاریخ اسلام و تشیع، ادبیات، علوم انسانی (مرتبط با حوزه دین)

علامه حلی که بود؟

حسن بن یوسف بن علی بن مطهر حلی (۶۴۸ - ۷۲۶ هـ .ق)، معروف به «علامه حلی» یکی از نامی ترین علمای شیعه و صاحب آثاری در فقه، اصول و کلام و منطق و فلسفه و رجال و غیره است. علامه حلی در فقه شاگرد دایی خود محقق حلی و در فلسفه و منطق شاگرد خواجه نصیرالدین طوسی بوده است و فقه تسنن را نزد علمای اهل تسنن تحصیل کرده است. علامه حلی صاحب ابتکارات و نوآوری‌ها و دارای شخصیت معنوی بسیار جلیل القدری است. ریاست و مرجعیت شیعه در قرن هفتم هجری به او منتهی گردیده است. تجلیل و توصیف از مقام علمی ‌‌علامه حلی اختصاص به علما شیعه ندارد، بلکه دانشمندان اهل سنت نیز او را مورد توصیف و تجلیل قرار داده‌اند.

گزارش از فاطمه سادات محمدی

زمان انتشار: شنبه ۴ بهمن ۱۳۹۹ - ۰۸:۵۳:۴۲

شناسه خبر: 93810

مطالب مرتبط :
انسان خردمند

نخستین فرهنگ ثبت شده گونه انسانی در آفریقا+عکس

احتمالا باید بدانید که گونه انسان خرمند، تنها گونه انسانی است که تا امروز دوام آورده است. یک بررسی جدید اطلاعات خوبی درباره منشا فرهنگ انسان خردمند به ما داده است.

تولید علم، اصلی‌ترین موضوع در بیانیه گام دوم انقلاب می‌باشد

فرمانده ناحیه بسیج ثارالله شهرستان خارگ،

تولید علم، اصلی‌ترین موضوع در بیانیه گام دوم انقلاب می‌باشد

فرمانده به همراه مدیر علمی ناحیه بسیج ثارالله شهرستان خارگ، در راستای افزایش انگیزه بسیجیان در فعالیت‌های بسیج از پایگاه علمی خواهران (پایگاه مقاومت ام‌البنین (س)) بازدید کرد.

خبرگزاری علم و فناوری

علم و فناوری گزارش می‌دهد؛

امروز نخبگان نیازمند تفکر و اندیشه الگویی همچون شهید سلیمانی هستند

نشست هم اندیشی اساتید حوزه و دانشگاه به مناسبت نخستین سالگرد شهادت سردار حاج قاسم سلیمانی، با موضوع فرهنگ تربیتی شهدا در حوزه و دانشگاه با حضور جمعی از اساتید حوزه و دانشگاه و سخنرانی فرمانده سپاه امام رضا علیه السلام شهرستان دشتی برگزار شد.

حجت الاسلام والمسلمین جلالی معاون پژوهش و فناوری حوزه های علمیه استان اصفهان،

با حضور رییس بنیاد نخبگان و استعدادهای برتر کشور در حوزه های علمیه؛

۳۰۰ برگزیده پژوهشی و آموزشی جشنواره علامه حلی تجلیل شدند

۳۰۰ برگزیده پژوهشی، آموزشی با ۱۳ برگزیده برتر نهمین جشنواره علامه حلی تجلیل شدند، برگزیدگانی که در سامانه مرکز نخبگان حوزه ثبت نام کنند حمایتهای خوبی می گیرند.

۴۵۲

خبرگزاری علم و فناوری از علوم غریب و منزوی می‌گوید:

دانشگاه تهران طلایه‌دار علوم انسانی ایران/ پشتوانه ثروت و ذخیره بانکی خود را محکم‌تر کنید

باتوجه به نقش مهم علوم انسانی در جهت‌بخشی و حرکت جامعه به سمت مقصد خود و تاکید چند ساله اخیر مسئولین بر رشد این علوم در سطح دانشگاهی، در جدیدترین رتبه‌بندی موضوعی تایمز در گروه هنر و علوم انسانی، دانشگاه تهران در میان ۵۰۰ دانشگاه برتر دنیا قرار گرفت.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب