نقش کرونا در تشدید یک بیماری عصبی نادر

بررسی جدیدی نشان می‌دهد که ابتلا به کووید-۱۹ می‌تواند نشانه‌های "سندروم گیلن باره" (Guillain-Barré syndrome) را تشدید کند.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری استان ایلام، بررسی جدیدی نشان می‌دهد که ابتلا به کووید-۱۹ می‌تواند نشانه‌های "سندروم گیلن باره" (Guillain-Barré syndrome) را تشدید کند.

همه‌گیری کووید-۱۹ از آغاز سال ۲۰۲۰، سراسر جهان را تحت تأثیر ابتلای مستقیم یا پیامدهای اجتماعی و اقتصادی قرار داده است. پژوهشگران و مقامات بهداشت عمومی علاوه بر نشانه‌های شدید تنفسی و خطر عوارض بلندمدت، عوارض عصبی مرتبط با این بیماری را نیز گزارش داده‌اند.

از زمان آغاز همه‌گیری، پزشکان بیش از ۹۰ مورد تشخیص سندروم گیلن باره را در پی ابتلای احتمالی به کووید-۱۹ گزارش داده‌اند. با وجود این، کاملا مشخص نیست که آیا کووید-۱۹ می‌تواند عامل محرک احتمالی باشد یا موارد گزارش‌شده، تصادفی هستند.

پژوهشگران "دانشگاه آکسفورد" (Oxford University) با استفاده از یک مجموعه بین‌المللی از بیماران مبتلا به سندرم گیلن باره، بیماران را از ۳۰ ژانویه تا ۳۰ مه ۲۰۲۰ مورد بررسی قرار دادند. در این مدت، ۴۹ بیمار مبتلا به سندرم گیلن باره از چین، دانمارک، فرانسه، یونان، ایتالیا، هلند، اسپانیا، سوئیس و انگلستان به پژوهش اضافه شدند.

در این پژوهش، ۲۲ درصد از بیماران مبتلا به سندرم گیلن باره در چهار ماه نخست همه‌گیری، ابتلای قبلی به کووید-۱۹ داشتند. سن این بیماران، بالای ۵۰ بود و بیشتر آنها فلج صورت را تجربه کرده بودند. نشانگرهای التهابی در ۷۳ درصد از بیماران مبتلا به گیلن باره که به کووید-۱۹ نیز دچار شده بودند، در زمان بستری شدن در بیمارستان افزایش یافت. همه این بیماران، معیارهای تشخیص سندروم گیلن باره و کووید-۱۹ را داشتند.

نظر پژوهشگران این است که اگرچه احتمال یک ارتباط قوی میان ابتلا به کووید-۱۹ و سندروم گیلن باره وجود ندارد. اما ابتلا به کووید-۱۹ گاهی اوقات ممکن است ابتلا به سندرم گیلن باره را به همراه داشته باشد.

"بارت جیکوبز" (Bart Jacobs)، از پژوهشگران این پروژه گفت: پژوهش ما نشان می‌دهد که کووید-۱۹ ممکن است در موارد نادر با سندرم گیلن باره در ارتباط باشد، اما وجود یک رابطه واقعی هنوز باید ثابت شود.( isna.ir)

سندروم گیلن باره( (Guillain-Barré Syndrome

سندروم گیلن باره یک اختلال نادر اما جدی است که در آن سیستم ایمنی بدن به سلول های عصبی سالم در سیستم عصبی محیطی (PNS) حمله می کند.این بیماری به ضعف، بی حسی و گز گز منجر می شود و در نهایت می تواند موجب فلجی شود.( tavandarman.com)

دلایل بیماری سندروم گیلن باره:

هنوز علت دقیقی برای سندروم گیلن باره بیان نشده است، ولی تحقیقاتی که انجام شده، نشان می دهد که معمولا این بیماری اغلب با یک بیماری عفونی مانند عفونت تنفسی و یا آنفولانزای معده همراه می شود.درمورد درمان این بیماری هنوز درمان شناخته شده ای مطرح نیست ولی برخی از روشهای درمانی کمک می کنند که علائم بیماری کنترل شده و طول زمان بیماری کاهش پیدا کنند، اغلب بیماران پس از طی دوره، بهبود پیدا می کنند ولی در برخی افراد این بیماری اثرات طولانی مدت باقی می گذارد از جمله این اثرات، ضعف و خستگی را می توان نام برد.( drmkeyhanifard.com)

علائم بیماری گیلن باره

  • سوزن سوزن شدن، خارش و تیرکشیدن انگشتان دست و پا، مچ دست یا پا و قوزک ها
  • ضعف در پا ها که به سمت اندامهای فوقانی منتشر می شود
  • عدم توانایی در راه رفتن، عدم تعادل و یا ناتوانی در بالا رفتن از پله ها
  • مشکل در حرکات صورت مانند بلع، جویدن و یا صحبت کردن و یا حرکات چشم
  • کمردرد شدید که ممکن است شب ها بدتر شود
  • مشکل در کنترل عملکرد مثانه یا عملکرد روده
  • ضربان قلب سریع
  • فشار خون پائین یا بالا
  • مشکلات تنفسی
  • افرادی که به بیماری گیلن باره مبتلا می شوند به طور معمول بین هفته دوم تا چهارم بیشترین علائم را احساس می کنند.( mayoclinic-Guillain-Barre syndrome)

عوارض احتمالی سندرم گیلن باره چیست؟

گیلن باره بر اعصاب محیطی شما تاثیر می گذارد. ضعف و فلجی می تواند بر چند قسمت از بدن تاثیر گذارد.عوارض ممکن است شامل دشواری تنفس (زمانی که فلجی یا ضعف به عضلات کنترل کننده تنفس گسترش می یابد) شود. ممکن است به دستگاه تنفس مصنوعی نیاز داشته باشید تا در صورت بروز مشکلات تنفسی، به شما کمک کند.

عوارض سندرم گیلن باره می تواند شامل موارد زیر باشد:

  • ماندگاری ضعف، بی حسی یا حساسیت های غیرعادی حتی پس از بهبودی
  • مشکلات قلبی یا فشار خون
  • درد
  • عملکرد آهسته روده یا مثانه
  • لخته شدن خون و زخم بستر به علت فلجی(tavandarman.com)

شیوع و پروگنوز سندروم گیلن باره

از هر ۲۰ مورد این بیماری، ۱ مورد مرگ ناشی از عوارضی مانند سندروم زجر تنفسی و حمله‌ی قلبی دیده می‌شود. ​​زمان متوسط بهبودی ۶ تا ۱۲ ماه است که می‌تواند بسیار کند باشد و نیازمند پشتیبانی، فیزیوتراپی، مشاوره و کاردرمانی است. میزان بهبودی در بین بیماران متفاوت است و در مواقعی باعث معلولیت طولانی مدت می‌شود.

طبق آمارهای به دست آمده از تحقیقات حدود ۸۰ درصد افراد شش ماه پس از تشخیص، می‌توانند بدون کمک راه بروند. حدود ۶۰ درصد افراد یک سال پس از تشخیص، قدرت حرکتی کامل را باز می‌یابند. حدود ۵ تا ۱۰ درصد افراد بسیار اندک و ناقص بهبود می‌یابند. اگرچه کودکان به ندرت به این سندروم مبتلا می‌شوند، اما نسبت به بزرگسالان بهبودی بیشتر دارند.( geneazma.ir)

آیا واکسن های کووید ۱۹ موجب بروز سندرم «گیلن باره»می شوند؟

به نقل از مدیسن نت، در مطالعه موردی اخیر مشاهده شد دو نفر از اشخاص حاضر در آزمایش واکسن کرونا شرکت جانسون اند جانسون مبتلا به سندرم گیلن باره شدند ولی مدرکی دال بر تأثیر واکسن بر بروز این عارضه وجود ندارد.اگرچه هر دو نفر در یک آزمایش مشابه حاضر بودند اما یکی واکسن و دیگری دارونما محلول سالین دریافت کرده بود.

دکتر« آنتونی آماتو»، سرپرست تیم تحقیق از دانشکده پزشکی هاروارد، در این باره می گوید:« این مسئله این موضوع را تقویت می کند که در گزارش ما بروز همزمان دو مورد سندرم گیلن باره، تصادفی بوده است

سندرم گیلن باره عارضه ای نادر است که در آن، سیستم ایمنی به سلول های عصبی حمله می کند. علائم بیماری با ضعف در دست ها و پاها شروع می شود و می تواند تا حد بی حسی کامل هم پیشروی کند.اگرچه این عارضه می تواند خطرناک باشد اما اکثر افراد بهبود می یابند.هرچند که علت دقیق پیدایش این سندرم معلوم نیست، اما می تواند بعد از بروز عفونت های تنفسی یا گوارشی روی دهد.

هرساله در هر یک میلیون نفر، ۲۰نفر مبتلا به این عارضه می شوند. در موارد بسیار نادر، بعد از واکسیناسیون این اتفاق می افتد.با این وجود پژوهشگران معتقد هستند از آنجائیکه بروز چنین عوارضی بسیار نادر است، از اینرو فواید واکسن زدن برای جلوگیری از کووید ۱۹به مراتب بیشتر است(shmc.sbmu.ac.ir)