باکتری وبا تهدیدی برای حیات

کد مطلب: 102382  |  تاريخ: شنبه ۱۵ مرداد ۱۴۰۱  |  ساعت: ۱۰:۴۳


باکتری وبا تهدیدی برای حیات

خطر ابتلاء به وبا در همه فصل‌های سال.

به گزارش خبرگزاري علم وفناوري از استان مركزي؛ بیماری وبا یکی از بیماریهای عفونی است که همه ساله در بسیاری از کشورها شیوع می‌یابد. وبا یک بیماری واگیردار عفونی است که فقط در انسان ایجاد می‌شود.

 این بیماری شامل دو نوع "کلاسیک" و "التور" است که نوع دوم آن قدرت همه‌گیری بیشتری دارد.

"التور" نام یکی از ایستگاههای قرنطینه در بندر اسکندریه مصر است که در سال 1906 نخستین بار این نوع وبا در آن شناسایی شد.

وبا همیشه به عنوان یک تهدید بین‌المللی محسوب شده است، زیرا قابلیت ایجاد همه‌گیری بزرگ برای بشر را دارا می‌باشد و قدرت آن در مبتلا کردن ناگهانی تعداد زیادی از افراد جوامع است، بطوریکه در موارد شدید و بدون درمان در عرض چند ساعت منجر به مرگ انسان می‌شود.

نمی‌توان با کنترل مرزها از ورود وبا به کشورها جلوگیری کرد و پیدایش بیماری اغلب موجب هراس در ملت‌ها شده است. در مورد اهمیت بیماری وبا در کشور ایران طبق نوشته کتاب تاریخی ذبده الحقایق:  

"در شعبان 1247 هجری قمری خلق گیلان بطوری مردند که کسی به کسی نبود. تعداد کشته شدگان در گیلان به قدری زیاد بود که اجساد کشته شدگان طعمه سگان و شغالان واقع شد. در همان سال فتحعلی شاه مبلغ 200000 تومان، مالیات اخذ شده در استان فارس را برای کمک به مردم بلا دیده گیلان اختصاص داد." این قضیه اشاره دارد بر اهمیت خسارات انسانی و اقتصادی که در صورت بروز بیماری در کشور بوجود می‌آید.

     در ایران اولین همه گیری در سال 1344 اتفاق افتاد و بروز 9 همه گیری کشوری تاکنون ثبت شده است. بیشترین درصد آلودگی در استان‌های سیستان و بلوچستان وخوزستان به دلیل همجواری باکشورهای پاکستان و افغانستان و عراق و بیماری بصورت تک‌گیر همه ساله در اکثر استان‌ها گزارش شده است. 

خبرگزاری علم و فناوری از استان مرکزی؛ براي اطلاعات بيشتر در مورد اين بيماري و اقدامات پيشگيرانه در برابر اين باكتري گفتگویی با رئیس گروه بیماری‌های واگیر مرکز بهداشت استان مرکزی آقای دکتر علی منصوری داشته است.

                                                                                                                

۱-بیماری وبا چیست ؟

بیماری وبا یک بیماری سابقه‌دار و طولانی از قرون گذشته است. در قرون گذشته باعث مرگ و میر بسیاری در جهان شده است هر جا بیماری وبا شایع شده مرگ و میر بسیاری را هم به دنبال داشته است این اتفاق در زمانی رخ داده که راه پیشگیری و راه درمان شناخته نشده بود در حال حاضر بیماری وبا در بیش از100کشور جهان شایع است که هر ساله با فصل گرما مواردی از این بیماری در کشورها مشاهده شده خوشبختانه با درمان این بیماری موارد مرگ و میر تا موارد زیادی کاهش پیدا کرده است.

 وبا یک بیماری اسهالی واگیردار و خاص انسان است که توسط نوعی باکتری بنام ویبریوکلرا ایجاد می‌شود. این بیماری در صورت عدم پیشگیری و درمان به موقع و مناسب، بسیار کشنده است. این بیماری بیشتر در نقاط گرم و مرطوب و در تمام ماههای سال دیده می‌شود ولی در تابستان بیشتر است.

 

۲- بیماری وبا به‌ عنوان یک خطر بالقوه همیشه کشور ما را تهدید می‌کند و غفلت جزیی از آن می‌تواند منجر به بروز فاجعه جبران‌ناپذیر شود اقداماتی که  مرکز بهداشت امسال در استان انجام داده چیست؟

این بیماری در كشور هر ساله مواردی در استانهای شرقی و یا جنوبی کشور گزارش شده و در بعضی از سالها بیماری یک حالت همه‌گیر به خود گرفته است بنابراین مي‌توان گفت نقطه خیز در کشور به واسطه بیماری وبا وجود دارد .

یک باکتری واگیر عفونی است که فقط در انسان ایجاد بیماری می‌کند. این بیماری معمولاً از طریق آب یا غذای آلوده به مدفوع منتقل می‌شود. عامل ایجاد بیماری وبا باکتری ویبریوکلرا است .

باکتری ویبریوکلرا در آب، محیط‌های مرطوب، میوه، سبزی و گوشت زنده باقی می‌ماند  بطور کلی چهار فاکتور آب (آب آلوده به مدفوع انسان)، غذا، دستهای آلوده و مدفوع در انتقال بیماری وبا نقش دارند.

خوشبختانه این بیماری واگیردار تحت مراقبت است مرکز بهداشت موظف است این بیماری را با نظارتی که دارد کنترل کند و مراقبتهایی که انجام می‌شود می‌توان از شیوع آن جلوگیری کرد.

 

۳-مرکز بهداشت چگونه از شیوع بیماری وبا در کشور جلوگیری می‌کند؟

مراکز درمانی و پزشکی موظف است از هر مورد اسهال حاد آبکی که به این مراکز مراجعه می‌کند نمونه‌برداری انجام دهند و از نظر بیماری وبا تمام فاکتورهای باکتری مورد بررسی قرار گیرد.

در استان مرکزی تمامی مراکز بهداشتی هر مورد اسهال حاد آبکی مشکوک وبا نمونه‌گیری و سپس به آزمایشگاه ارسال کرده تا تمام فاکتورهای مربوط به وبا در آن بررسی شود که اگر وبا تشخیص داده شود اقدامات پیشگیری در سطح جامعه به عمل آید و مانع از گسترش بیماری شود چنانچه مداخلات لازم از طرف مراکز بهداشت صورت نگیرد بیماری وبا سریع گسترش یافته و تعداد زیادی از افراد را مبتلا می‌کند.

این مراقبت در طول سال انجام می‌شود زیرا در تمام سال باکتری وبا می‌توان وجود داشته باشد. اما فصل تابستان به خاطر گرمای هوا و تحرک بیشتر مردم این موارد اسهال بیشتر بوده و لذا مراقبت از سمت مراکز بهداشتی باید دقیقتر و پویاتر انجام گیرد.

                                                                                          

۴-تشخیص بیمای وبا از چه طریقی صورت می‌گیرد؟

با آزمایش، هیچکس بدون انجام آزمایش نمی‌تواند ادعا کند که درگیر بیماری وبا است از نظر بالینی مشکوک بودن بیماری را می‌توان تشخیص داد ولی برای تشخیص دقیق باید از مدفوع نمونه‌گیری شود و آزمایشگاه نتیجه نهایی را بیان می‌کند.

 

۵-علائم بالینی و خصوصیات بالینی بیمار مبتلا به وبا چیست ؟
اسهال آبکی حجیم و سریع السیر، و بسیار زیاد
اسهال بدون تب و بدون دل درد
استفراغ بدون حالت تهوع قبلی

عطش و تشنگی فراوان

کم شدن یا قطع ادرار
درد عضلات پشت ساق پا

 

۶-با توجه به صحبتهایی که انجام شد درباره شیوع بیماری وبا از طریق آب، آب شهر اراک تا به حال مشکلی نداشته است؟

راه انتقال بیماری وبا آب و مواد غذایی آلوده به مدفوع انسانی است وبا فقط در انسان دیده می‌شود و به عنوان بیماری مشترک بین انسان و حیوان مطرح نیست مخزن اصلی آن مدفوع انسان است و در شرایط بد بهداشتی وارد آب می‌شود و آب اراک هیچگونه مشکلی تا امروز در این مورد نداشته است و گزارشی از این مورد به مرکز بهداشت نداشته‌ایم.

                                                                                            

۷-بعد از مصرف آب و مواد غذایی آلوده به بدن علائم بیماری به چه صورت ظاهر می‌شود‌؟

مخزن اصلی و منحصر به فرد این باکتری بدن انسان است که از طریق مدفوع انسانهای آلوده دفع می‌شود و در یک شرایط بهداشتی بد وارد آب و مواد غذایی شده و با خوردن و آشامیدن مواد غذایی و آب آلوده باکتری به بدن منتقل می‌شود.

علائم بیماری یک تا سه روز بعد از ورود میکروب به ( دوره نهفتگی یا کمون) ظاهر می‌شود . به علت از دست دادن آب بدن، فرد دچار شوک و در صورت عدم درمان سریع، منجر به مرگ می‌شود.

 

۸- علایم بالینی بیماری وبا

بیماری وبا از نظر علائم بالینی یک طیف متنوعی دارد .

1- بیش از 75درصد مواردی که مبتلا به وبا می‌شوند هیچگونه علائمی ندارند اما به مدت 10 روز وبا را از طریق مدفوع دفع می‌کنند که به این گروه حامل ساده بیماری گفته می‌شود. این گروه بسیار خطرزا هستند چون از طریق مدفوع باعث آلودگی می‌شوند ولی تعداد میکروب در بدن آنقدر بالا نیست که بتواند علائم را ظاهر کند. به خاطر مقاومت سیستم ایمنی بدن فرد، مانع از بروز بیماری می‌شود .

2-حدود 15تا 20درصد بیماری دچار اسهال خفیف می‌شوند .که از طریق مدفوع دیگران را مبتلا می‌کنند. اين گروه به صورت سرپايي قابل درمان هستند. و از سرم‌هاي خوراكي او آر اس استفاده مي‌شود.

3-5درصد موارد دچار اسهال حاد و شدید هستند به طوری که ممکن است در یک ساعت چندین بار نیاز به بیرون روی داشته باشند .و آب بدن را از دست می‌دهند از دست دادن آب و املاح بدن مي‌تواند به سرعت در ظرف چند ساعت سبب كم آبي شديد بدن و مرگ شود. بخصوص اگر آب و املاح از دست داده شده جبران نشود. اين گروه نياز به بستري داشته و براي جبران آب بدن تزریق وریدی سرم نیاز است.سرم درمانی تنها درمان است.

 

۹-در چه صورت بيماري وبا باعث مرگ مي‌شود؟

علت اصلي مرگ بيماران وبا از دست دادن آب بدن است با تست‌هایی که در پوست بدن انجام می‌شود اگر میزان از دست رفتن آب خیلی شدید باشد به واسطه اسهال و استفراغ، در آن زمان از سرم‌های تزریقی استفاده می‌شود که سریع جبران آب و الکترولیت‌های از دست رفته شود ولی اگر میزان از دست رفتن آب خیلی شدید نباشد محلول‌های خوراکی او آر اس به بیمار خورانده می‌شود که با مصرف آن کم آبی بدن تامین شود.

                                                                    

۱۰-تغذیه در بیماران مبتلا به وبا

نوع خاص مواد غذایی در این بیماران مطرح نیست هر چيزي را مي‌توانند بخورند معمولا آن چيزي كه در تغذيه اين بيماران مطرح است جبران آب و الکترولیت‌های از دست رفته بدن به واسطه اسهال و استفراغ است.

آب از دست رفته بدن بايد جبران شود تا بيماري كنترل شود در آنصورت مرگ و ميري به دنبال نخواهد داشت.

 

۱۱-گروه‌های خونی متفاوت واکنش یکسانی به این بیماری دارند؟

بدن انسان در برابر بیماری‌ها دو گونه عمل می‌کند:یک مقاومت طبیعی و دو مصونیت ذاتی که در همه افراد وجود دارد فقط در شدت و ضعف متفاوت هست.

بدن عده‌ای از افراد در برابر بیماری‌ها مقاومت خوبی داشته و کمتر دچار بیماری خواهند شد و عده‌ای بالعکس.

فاکتورهای زیادی در این مقاومت می‌تواند تاثیر داشته باشد مثل گروه‌های خونی،شرایط فیزیولوژیکی بدن، شرایط زندگی ‌،نوع تغذیه، خود مراقبتی شخص و...

مصونیت در بدن انسان اکتسابی است و توسط خود بیمار ایجاد می‌شود. عامل بيماري كه به بدن وارد شد سيستم ايمني بدن را تحريك و آماده مي‌كند و با تحريك شدن سيستم ايمني يكسري آنتي‌بادي در بدن ترشح مي‌شود و بعضي از آنتي بادي‌ها ممكن است ماندگار باشند و در برابر عفونت مجدد بدن را محافظت كند.

يكسري مصونيت‌ها به وسيله واكسن ايجاد مي‌شود كه در خيلي از بيماري‌ها واكسن آن موجود هست با استفاده از اين واكسن ايمني و مصونيت ايجاد مي‌شود.

                                                          

۱۲-شرايط استان مركزي در سال 1400 و 1401 در رابطه با وبا چگونه بوده است؟ هيچگونه گزارشي از درگيري اين بيماري وجود نداشته است خوشبختانه موارد اين بيماري در استان صفر هست ولي متاسفانه در مرزهاي غربي كشور و اقليم كردستان عراق كه در آن وبا شايع شده بود مواردي از بيماري شناسايي شده است و در بعضي از استانهاي غربي گزارش شده است ولي اگر اين مراقبتها دقيق پويا و حساس نباشد و نظارت خوبي اعمال نشود ممكن است استان مركزي هم در معرض تهديد قرار گيرد.

 

۱۳-چه کارهای اجرایی مرکز بهداشت استان در برابر بیماری وبا امسال انجام داده است؟

تهیه و تکثیر بروشورهای آموزشي خود مراقبتی در برابر بیماری وبا و در اختیار مراکز بهداشتی قرار داده است.

تهیه لوازم آزمایشگاهی

ابلاغیه‌ای برای مراکز بهداشتی که تمامی موارد مشکوک به اسهال حاد آبکی را نمونه‌برداری و به آزمایشگاه ارسال کنند و اگر وبا از طرف آزمايشگاه تاييد شود مداخلات لازم جهت بررسي آب آشاميدني و مواد غذايي آن منطقه مورد بررسي قرار گيرد.

 

انتهای پیام/طاهره جوکار

 

 


http://stnews.ir/content/news/102382/ باکتری وبا تهدیدی برای حیات

چاپ خبر