کم خونی و انواع آن را بشناسید/ ارتباط کرونا و گروه خونی

کد مطلب: 98319  |  تاريخ: چهارشنبه ۲۴ شهریور ۱۴۰۰  |  ساعت: ۰۷:۰۰


در گفت‌وگو با یک فوق تخصص خون مطرح شد:

کم خونی و انواع آن را بشناسید/ ارتباط کرونا و گروه خونی

یک فوق تخصص خون در گفت و گویی تفصیلی به سوالات مختلف پیرامون کم خونی و موضعات مرتبط پرداخت.

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از شیراز، سازمان جهانی بهداشت خطرات کم‌خونی را بیشتر متوجه کودکان، زنان باردار و زنان در دوران سیکل قاعدگی دانست و مهمترین توصیه‌ها را برای نجات از کم خونی اعلام کرد.

در تحقیقات سازمان جهانی بهداشت آمده است: علائم و نشانه های کم خونی ضعف، خستگی، کاهش استقامت، دشواری در تمرکز، دست و پاهای سرد، رنگ پریدگی، تنگی نفس، تپش قلب و ریزش مو است.

تاخیر در تکامل و هماهنگ شدن حرکات کودک، کاهش ذخایر آهن نوزاد هنگام تکامل، به وجود آمدن آسیب های مغزی در نوزاد و کاهش ضریب هوشی نوزادان از جمله خطرات کم خونی مادران باردار برای نوزادان بود که سازمان جهانی بهداشت به آن اشاره کرد.

توصیه سازمان بهداشت جهانی استفاده از مواد غذایی نظیر لوبیا قرمز، عدس، نخود، تخم مرغ، گوشت قرمز، سبزیجات برگ تیره، آجیل و خشکبار، دانه ها، پرتقال و لیمو شیرین برای در امان ماندن و نجات از کم خونی است. با توجه به اهمیت بیماری کم خونی در گروه های مختلف، گفت وگویی تفصیلی داشتیم با دکتر علیرضا رضوانی، فوق تخصص خون و آنکولوژی بزرگسالان که یکی از اساتید بنام این عرصه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز می باشد که در ادامه می خوانید:::

 

 * به چه کسی گفته می شود که دارای کم خونی است؟

یک باور درعموم جامعه وجود دارد که مفهوم کم خونی را همیشه معادل کمبود آهن تفسیر می کنند. این برداشت صحیح نمی باشد یا برعکس وقتی کمبود آهن دارند و بدون تشخیص مناسب قرص آهن مصرف می کنند به کرات این موضوع را مشاهده می کنیم که بیماران به دلیل کم خونی به جز کمبود آهن (بلکه حتی بیشتر از میزان  استاندارد ، آهن دارند)  قرص آهن مصرف میکنند به صرف اینکه  کم خون هستند. این روش کاملا غلط می باشد .

کم خونی واژه ای است که به طیف وسیعی از بیماری ها گفته می شود و دلایل متنوعی  دارد. شایعترین کم خونی ناشی از بیماری های مزمن است مانند  فردی که به طور مثال دیابت داشته که طولانی شده، بیماری رماتیسم‌‌ طولانی و نارسایی کلیه مدت طولانی درگیر بوده است. این موارد ذکر شده کم خونی ناشی از بیماری های مزمن است که ترتیب و روند خاص درمان خودش را دارد. تعدادی از موارد کم خونی از اختلالات مغز استخوان ناشی میشود منتج  از اختلالات تغذیه ای است. یکی از این موارد کمبود آهن و کم خونی ها ی ناشی از کمبود B12 وکمبود اسید فولیک وسایر اختلالات تغذیه می باشد.  یکی از کم خونی که همه ما شنیده ایم تالاسمی است که به صورت مینور و  ماژور می باشد. بنابراین اصلاح کم خونی یک دامنه وسیعی از بیماری ها را شامل می شود و فقط مربوط به کم خونی ناشی از کمبود آهن نمی باشد .

 

 * انواع کم خونی را نام ببرید.

شایع ترین کم خونی ناشی از بیماری های مزمن است . در  این  نوع کم خونی فرد مبتلا به یک بیماری مثل دیابت ، بیماری های رماتیسم ، کلیوی برای مدت طولانی  است و در مغز استخوان تولید سلول های گلبول های قرمز دچار اختلال می شود.

نوع دیگر کم خونی ناشی از بیماری های مغز و استخوان هستند یعنی تولید گلبول های قرمز مختل میشود و فرد مبتلا به کم خونی ناشی از بیماری اولیه مغز و استخوان است .

گروه سوم هم بیماری هایی هستند که اختلالات ناشی از کم خونی مربوط به دست رفتن المان ها و فاکتورهای است که برای تولید گلبول های قرمز لازم می باشد مثل فقر آهن،کمبود اسید فولیک،کمبود ویتامین B۱۲  .

نوع دیگر کم خونی ناشی از اختلالات ساختاری در گلبول های قرمز و یا ناشی از مغز و استخوان و تغذیه نمی باشد بلکه بصورت نواقص ژنتیک است مثل تالاسمی که به علت  اختلال در سطح  ژن ایجاد می شود و از پدر و مادر به بیمار ارث خواهد رسید.  در این نقص توارثی اجزایی از ساختمان گلبول قرمز که برای بقا و کارکرد مناسب گلبول قرمز ضروری است،  تولید نمی شود و فرد دچار کم خونی می شود .

 

 * علائم کم خونی چه مواردی می باشد؟

علائم کم خونی مواردی همچون رنگ پریدگی ، اختلال تمرکز و افسردگی ، ریزش مو، فرد ، خستگی دریک بازه زمانی کوتاه  نسبت به قبل ، تپش قلب، تنگی نفس در هنگام فعالیت می باشد.

 

 * کدام گروه سنی بیشتر در معرض کم خونی هستند؟

اگر منظور از کم خونی فقرآهن است، خانم هایی که حین عادت ماهیانه خون ریزی شدیدی دارند و میزان مصرف آهن کافی برای جایگزین  آهن دفع  نباشد، این افراد بیشتر در معرض کم خونی ناشی از فقر آهن هستند. خانم های بارداری که نیاز فیزلوژیک به علت بارداری افزایش پیدا کرده و تغذیه به همان مشکل قبلی است و جوابگوی مصرف نمی باشد و همینطور افراد مسن که بخاطر شرایط فیزلوژیک و تغذیه نامناسب می توانند دچار کم خونی شوند.

 

* کاربرد سلول های بنیادی در بیماران خونی را توضیح دهید.

سلول های بنیادی چندکاربرد دارند. در بعضی از بیمارانی که در مغز استخوانشان اختلال کارکرد داشته  و توانایی این را ندارد که سلول های نرمال را تولید کنند، این سلول ها می توانند جایگزین شوند و از یک فرد دهنده که شباهت با ساختارهای مولکولی فرد گیرنده دارد وارد بدن شده ، جایگزین و کار تولید و سلول های نرمال را انجام دهند. مثلا در بیماران مبتلا به آپلاستیک انمیا می تواند کمک کننده باشد ، یا در سرطان خون و سایر بیماری های که اختلال کارکرد مغز و استخوان دارند . سلول های بنیادی مغز استخوان فرد اهدا کننده جایگزین سلول های معیوب و نامناسب گیرنده می شود.

 

 * چه عاملی باعث می شود که خون در بدن لخته می شود؟

برای لخته شدن خون دو حالت عروق شریانی یا  وریدها وجود دارد. آنها که وریدی هستند مکانیسم متفاوتی  با آنان که شریان هستند دارند . در لخته هایی با منشا وریدی در  اندام تحتانی معمولا  ناشی از بی تحرکی طولانی یا  اثرات فشاری توده های لگن وشکم  ، استفاده از داروهای هورمونی ، بارداری وکنسر یا ‌جراحی های که منجر به  بستری شدن طولانی مدت  بیماران  می شود .

بیمارانی که به دلایل مختلف دچار  ناتوانی و کم تحرکی طولانی مدت  باشند ممکن است باعث لخته خون در اندام تحتانی شود . این لخته گاهی اوقات حرکت می کند و به سمت بالا حرکت می کند و باعث می شود که آمبولی ریه  ایجاد شود .

یکسری از لخته ها هستند که لخته های وریدی هستند ولی در ارگان های دیگر مثل عروق شکم ، عروق چشمی ، عروق مغز اتفاق ایجاد میشود و هرکدام دلایل خاص خودش را دارد یعنی لخته شدن خون در شکم، چشم و مغز از نظر عامل ایجاد کننده  طیف وسیعی هستند و باهم متفاوت می باشند. لخته خون در عروق شریانی معمولاً ناشی از عواملی مانند مصرف سیگار ، فشار خون، دیابت و اختلالات چربی خون که در دیواره رگ رسوب می شود و منجر به لخته شدن خون خواهد شد.

 

*چه گروه خونی بیشتر در معرض ابتلا به ویروس کرونا می باشد؟

ابتلا به کرونا و گروه خونی هیچ ارتباطی با هم ندارند.

 

*هموفیلی چیست و چگونه در بدن ایجاد می شود؟

هموفیلی یک بیماری ارثی است  و از یک نقص ژنتیک منشا میگیرد و این نقص ژنتیکی  باعث می شود  فاکتور ۸ که یکی از فاکتورهای مهم در چرخه انعقاد است تولید نشود و بخاطر همین، بدن در مقابل ضربه و آسیب های که به فرد وارد می شود خیلی آسیب پذیر شده و  سریع خون ریزی می کند و خون ریزی این افراد بیشتر در قسمت مفاصل ایجاد می شود ‌و تورم مفاصل به همراه دردهای شدید است.

 

*چرا پیش از ازدواج باید زوجین آزمایش تالاسمی خون بدهند؟

اگر زوجی می خواهند ازدواج کنند و مبتلا به تالاسمی باشند، نوع برنامه ریزی برای بچه دار شدن با یک زوج سالم متفاوت است و نیازمند پروسه های تشخیصی است که زن و شوهر باید طی کنند تا جلوی بدنیا آمدن بچه ای که در تمام طول زندگی درگیر تالاسمی ماژور باشد، گرفته شود.

 

*به عنوان فوق تخصص خون، پیشنهاد شما برای پیشگیری از کم خونی چیست؟

راه پیشگیری هرکدام از انواع کم خونی روش و برنامه  مخصوص خودشان را دارند. مصرف سبزیجات  و میوه  تازه و استایل و سبک زندگی سالم راه اصلی و ساده پیشگیری از کم خونی برای انواع آن است.

 

گفت و گو از احسان ایوبی

انتهای پیام/


http://stnews.ir/content/news/98319/کم خونی و انواع آن را بشناسید/ ارتباط کرونا و گروه خونی

چاپ خبر