همایش‌ها و جشنواره‌ها

معاون فرهنگی آستان قدس رضوی

اندیشمندان باید روایت گنبد را برای جهان معاصر بازسازی کنند

به گزارش پایگاه خبری علم و فناوری اصفهان  معاون فرهنگی آستان قدس رضوی در همایش ساخت بازسازی و توسعه عتبات در دانشگاه اصفهان گفت: بازسازی حرم با گنبد طلا و گسترش صحن ها فراتر از اقدامی عمرانی و بیانگر اراده ای برای تثبیت هویت اسلامی ایران و در عین حال بازنمایی عقلانیت و هنر اسلامی در قامت معماری و زیبایی شناسی ایرانی بود. 
وی ادامه داد:در دوره قاجار آیینه کارها تذهیب ها خوشنویس های قرآنی نه فقط تامین فضا بلکه پاسداشت ایمان و تاریخ بود. 
طالبی افزود:در دوره معاصر نیز به ویژه پس از پیروزی انقلاب اسلامی توسعه عظیم فضاهای زیارتی فرهنگی و خدماتی در حرم حضرت رضا ادامه همان سنت دیرینه بازسازی به عنوان مقاومت فرهنگی است در این میان سازمان عمران و نگهداری حرم مطهر با تلفیق دانش تاریخی و فناوری نوین تجربه ای یگانه در مرمت اصیل اسلامی پدید آورده است تجربه ای که از حفظ هویت تاریخی تا ارتقای تجربه زیارت را در بر می گیرد. 
طالبی اظهار کرد:حرم حضرت رضا به مثابه یک جامعه دینی و نهاد اجتماعی است صرفا بنایی برای زیارت نیست بلکه نمونه ای ممتاز از جامعه سازی دینی است ،وی ادامه داد:در اطراف این حرم طی قرون شبکه ای گسترده از تعاملات دینی اقتصادی آموزشی و خدماتی شکل گرفته است نذرها موقوفات بازارها آیین های زیارت، مواکب و هیئت های خادمان نه فقط سنت های دینی بلکه ساز و کارهایی برای بازتولید سرمایه اجتماعی ایران شیعی بوده است. 
وی افزود:حرم در واقع جامعه ای کوچک از امت اسلامی است که در آن پیمان ایمان و خدمت ساختار اجتماعی خاصی را پدید آورده است و در این ساختار مفهوم خدمت جایگزین رقابت شده و روح جمعی مومنان در قالب رفتارهای زیارتی فرهنگی و اقتصادی تجلی می یابد این مدل از جامعه سازی مبنایی نظری برای سیاست گذاری فرهنگی امروز است. 
طالبی گفت:آستان قدس رضوی با شبکه ای از نهادهای آموزشی علمی و فرهنگی از جمله دانشگاه علوم اسلامی رضوی این الگوی تمدنی را به شکل نظام مند در ساحت اندیشه و عمل بازتولید کرده است اما مکتب هنر رضوی تداوم زیبایی در خدمت معنا در میان جلوه های تمدنی حرم هنر جایگاه ویژه ای دارد. 
وی ادامه داد:حرم امام رضا علیه السلام بزرگ ترین موزه زنده هنر اسلامی است بنایی که در آن  و نقش در خدمت معنا و معرفت است. در این منظومه هنری زیبایی و بلکه زبان حقیقت است از کاشی کاری های زرین فام مربوط به دوران تیموری تا خطوط ثلث و نسخ صفوی از مقدس های طلایی تا کتیبه های قرآنی معاصر همه شاهدی هستند بر آن که در مکتب هنر رضوی هنر ادامه عبادت است. 
وی بیان کرد:در حال حاضر سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی عهده دار تبیین و ترویج این مکتب در عرصه های ملی و بین المللی است. تدوین سند ملی مکتب هنر رضوی و طراحی رویدادهای هنری و پژوهشی مبتنی بر این مکتب نمونه ای از تلاش های هدفمند در راستای پیوند هنر معنا و سیاست فرهنگی است. 
وی گفت:مکتب هنر رضوی نشان می دهد که هنر می تواند نه در حاشیه دین که در متن دینداری قرار گیرد و در جهانی که زیبایی  مصرفی بدل شده است حرم رضوی همچنان یادآور آن است که زیبایی مسیر و حقیقت است. 
وی ادامه داد:این چیز تبدیل بشود به آینده نگری فرهنگی از بازسازی فضا تا بازسازی معنا.  در روزگار ما بازسازی حرم دیگر صرفا در کالبد بناها نیست بلکه در بازسازی معنا در روایت فرهنگی است.
 وی ادامه داد:حرم حضرت رضا ع در این معنا نه تنها باید حفظ شود بلکه باید به روایت آن برای نسل های جدید بازخوانی گردد در جهانی که هویت ها در معرض تحریف و سطحی سازی اند حرم می تواند مرکز بازتولید معنا و منبع الهام برای گفتگوی فرهنگی در جهان اسلام باشد.
طالبی اظهار کرد:سازمان علمی و فرهنگی آستان قدس رضوی با نهادهایی چون موسسه آفرینش های هنری سازمان کتابخانه ها و موزه ها دانشگاه علوم اسلامی رضوی ظرفیت ای برای تبدیل این تجربه تاریخی به گفتمانی جهانی دارد.
 
وی عنوان کرد:از یک سو مستندسازی ترجمه و نمایش آثار هنری و تاریخی حرم در عرصه بین المللی و از سوی دیگر تربیت پژوهشگران و هنرمندان متعهد در این حوزه می تواند ایران را در جایگاه برتر فرهنگی جهان اسلام تثبیت کند. 
وی گفت:بازسازی معنا به ویژه در دوره جدید مستلزم پیوند میان پژوهش، سیاست فرهنگی و رسانه است اگر در گذشته معماران گنبد را می ساختند امروز اندیشمندان باید روایت گنبد را برای جهان معاصر بازسازی کنند.
وی گفت:و در آخر حرم حافظه تاریخی و افق فرهنگی آینده است و در جمع بندی می توان گفت که حرم مطهر امام رضا علیه السلام فراتر از یک پیام بنای زیارتی، سامانه ای تمدنی و فرهنگی است که در آن ایمان به کار برد و هنر به معرفت تبدیل شده است وی افزود:تداوم بازسازی های آن در طول تاریخ بیانگر پایداری فرهنگی و اجتماعی امت شیعی در برابر فراموشی و تهاجم معنایی است. 
طالبی گفت:در جهان معاصر که بحران معنا و هویت جوامع را فرا گرفته است حرم رضوی و سایر اعطاف مقدسه می توانند به مثابه نظام سیاست فرهنگی ایران اسلامی عمل کند و نظامی که در آن زیارت هنر اقتصاد و دانش در خدمت تعالی انسان،در آستان قرار می گیرد. 
وی ادامه داد:تجربه آستان قدس از مرمت بناها تا تربیت هنرمندان از وقف اقتصادی تا دیپلماسی فرهنگی و زیارت نشان می دهد که حرم نه تنها متعلق به گذشته بلکه راه آینده است آنجا که گنبد طلایی در آسمان مشهد می درخشد نشانه ایست از تداوم ایمان و امید در دل و یادآور این حقیقت که تمدن رضوی تمدن بازسازی معناست تمدنی که بر سه رکن استوار است ایمان، زیبایی و عدالت. 
وی گفت:در پایان از زحمات ارزشمند ستاد بازسازی عتبات و عالیات حمایت علمی و پژوهشی دانشگاه ارزشمند اصفهان که در حقیقت تلاقی تجربه در کنار علم می تواند گام های بلندی را در ایجاد تحول عق تمدن نوین اسلامی بر محور اعطا مقدسه ایجاد کند از همه عزیزان اساتید بزرگوارانی که قبول زحمت کردند و در این همایش بین المللی شرکت کردن تقدیر و تشکر می کنم و ما در آستان قدس با تجربیات پژوهشی که در بنیاد پژوهش های اسلامی داریم اسناد ارزشمندی که در مرکز اسناد آستان قدس داریم خدمت مسئولین محترم ستاد بازسازی عتبات عالیات و سایر اهداف اعلام آمادگی می کنیم تا ان شاالله با یک تشکیل یک کمیته مشترک بتوانیم در این میراثی که از گذشته به دست ما رسیده بتوانیم برای آینده چشم انداز روشن امیدبخشی را رقم بزنیم.
انتهای پیام/