خبرگزاری علم و فناوری

با توجه به گسترش جرایم و مصادیق مجرمانه در فضای مجـــازی؛

بررسی جرایم در حوزه سایبری/تاثیر تنظیم نظام مقابله با جرم در فضای مجازی

به تازگی و بنا به دلیل افزایش رشد بی رویه تعداد کاربران و کاربردهای مختلف در حوزه فناوری ارتباطات جرائم رایانه نیز رو به افزایش است ،در نتیجه مستلزم بررسی و آسیب شناسی بیشتر در این حوزه خواهد بود.

به گــــزارش خبرگزاری علم و فناوری - استان سمنان؛در عصر کنونی قوانین در موضوعات مدنی ، اجتماعی و حقوقی در بخش های مختلف تنظیم شده است و در موضوعات مختلف کاربرد دارد.هرچند تا اجرای کامل قوانین و رعایت آن از سوی افراد جامعه هنوز به مطلوب نرسیده ایم اما شناخت این قوانین خود تاثیر بسزایی در پیشگیری و آگاهی بحشی افراد در سطوح مختلف کاربردی خواهد داشت.

به تازگی و به دلیل افزایش رشد بی رویه تعداد کاربران و کاربردهای مختلف در حوزه فناوری ارتباطات رشد جرائم رایانه نیز افزایش یافته و در نتیجه موجب وضع هر روزه قوانین جدید برای فعالیت در این حوزه نیز شده است.این قوانین به شکلی تنظیم و وضع می شود که تمامی تعاملات همه ‌جانبه افراد و کاربرانی که از این فناوری استفاده می کنند را در بر گیرد و امنیت و اعتماد عمومی را فراهم سازد.

یکی از فراگیرترین فعالیت های اینترنتی استفاده از شبکه های اجتماعی در تلفن همراه هوشمند است و به دنبال آن جرائم موبایلی نیز وجود دارد.

استفاده از شبکه‌های اجتماعی تلفن همراه علاوه بر خدمات و دستاوردهای فوق‌ العاده مهم و کاربردی که برای هر فرد دارد اما ممکن است تهدیدات و خطراتی نیز در برداشته باشد. لذا آگاهی از قوانین مربوطه و مجوز های مربوط به این حوزه و همچنین نحوه برنامه ریزی و اقدام در موقع بروز خطر یا تهدید در حوزه ارتباطات موبایلی الزامی به نظر می ‌رسد.

جرایم سایبری

همزمان با پیدایش جرایم سایبری (cyber crime) عده ای از صاحب نظران براین باورند،هرچند که نقاط مشترکی در مطالعات تطبیقی جرایم فضای حقیقی و مجازی وجود دارد لکن باید گفت جرایم سایبری مرزهای مطالعاتی جدیدی برای جرم‌شناسان ایجاد کرده است زیرا این جرایم در سیر تحول خود، نه تنها چالش مفهومی و مصداقی برای حقوق جزای سنتی ایجاد کرده بلکه ادبیات تخصصی خاص خود را نیز دارا هستند.هرچند برخی بر این باورند که اصلاح قوانین سنتی جزایی پاسخگوی نیازها در برابر جرایم سایبری است در مقابل عده ای معتقدند دنیای مجازی دنیایی جدید است و مجرمان سایبر از لحاظ جرم شناسی از مجرمان عادی متفاوتند و مجازات ها و درمان های متفاوتی را نیاز دارند.

تعریف جرم شناسی سایبری (cyber criminology):

با الهام از تعاریف مطرح شده از جــــرم شناسی سایبری و تطبیق آن با تعاریفی که تاکنون از جرم شناسی ارائه شده است می توان بیان داشت که :جرم شناسی سایبری مطالعه عوامل ایجاد جرم در فضای مجازی و تأثیرات آن بر دنیای حقیقی و راهکارهای پیشگیری از حدوث اینگونه جرایم می باشد.

مطالعات میدانی و عینی بر روی پرونده های جرایم سایبری نشان می دهد ایجاد شخصیت مجازی با ذهنیت عدم شناسائی و البته سهولت و گستردگی ارتکاب برخی بزه ها در فضای مجازی بستر مناسبی را برای بروز خلأهای شخصیتی و روانی فراهم می سازد لذا کارشناسان این حوزه بر این باور هستند که شخصیت واقعی یک بزهکار سایبری را باید در همان شخصیت مجازی وی جستجو کرد به تعبیر دیگر،شخصیت مجازی که بزهکار سایبری از خود ساخته است در واقع همان (خود واقعی) اوست که به دلایل مختلف امکان بروز آن در دنیای حقیقی را نداشته است پس بنا به قول پروفسور گاستون استفانی فرانسوی (شناخت شخصیت بزهکار) امر مهمی در مطالعات جرم شناسی سایبری است.

شخصیت شناسی مجرمان سایبری

بررسی و شناخت شخصیت مجرمان حوزه سایبری نشان می دهد که آنان به نوعی فاقد قدرت انتزاعی بوده و قادر به تصور و تجسم عاقبت رفتار خود نمی باشند تا با مدد آن خودکنترلی در جلوگیری از ارتکاب جرم در فضای مجازی داشته باشند اینگونه افراد به نوعی تحت تأثیر حال میباشند و رفتـــارهای خود را بدون هرگونه محاسبه و اندیشه عمیق انجام می دهند.

از جمله ویژگی خاص فضای سايبر می توان به امکان تحصیل هويت های گوناگون و نیز عدم برخورد فیزيکی و چهره به چهره با افراد اشاره کرد که خود دلیل بزرگی برای رفتارهای افراد نسبت به هم بر پايه شناخت آنها از ظاهر مجازی يکديگر است.از اين رو برخی مزايای مواجهه حضوری که در فضای فیزيکی وجود دارد در فضای سايبر وجود ندارد.ازسوی ديگرساختارفضای سايبرکه ماهیت حقیقی افرادرادر پس صفر و يک پنهان میدارد،اين مجال را فراهم میسازد تا در پشت اين ارقام که پنهان گر هويت ايشان است مرتکب اعمالی شوند که در فضای واقعی، احتمال ارتکاب این جرایم و رفتارها را به حداقل می رساند.اين ويژگی سبب شده تا افراد در اين دو فضا دارای ماهیت متفاوتی باشند.از سوی برخی اشخاص با توجه به شناختی که از يک فرد در فضای واقعی دارند،با همان ديد به وی در فضای سايبر مینگرند، در حالی که آن فرد،شخصیت متمايزی را در اين محیط از خود بروز میدهد و اين اعتماد به بزه ديدگی آن شخص منجر خواهد شد.

علت شناسی جرایم سایبری (cyber criminal etiology):

علل و عوامل بسیاری نظیــــر عوامل اقتصادی. فرهنگی.سیاسی.مشکلات روحی و روانی نظیر: افسردگی.عصبانیت.حسادت.انتقامجوئی.حس تنفر.تفریح و سرگرمی.خودکم بینی و حقارت.حس رقابت و... در شکل گیری جرایم سایبری موثرند.در ادامه به برخی از این عوامل اشاره می شود.

اقتصادی

جرایمی همانند (تحصیل مال بطور غیرمجاز از طریق سامانه رایانه ای) یا همان کلاهبرداری نمونه ای از این دست جرایم است که عمدتـــا با اهداف اقتصادی بوقوع می پیوندد بعنوان مثال برخی بزهکاران سایبری از طریق فیشینگ به اطلاعات حسابهای بانکی کاربران دسترسی یافته و با وارد نمودن گذرواژه ها و دیگر اطلاعات در سامانه های مربوطه مبادرت به برداشت وجوه از حساب بانکی افراد می کنند. گفتنی است در موارد بسیاری ارتکاب جرایم رایانه ای که به حسب ظاهر اقتصادی نیست با انگیزه های اقتصادی شکل می گیرد و بالعکس برخی جرایم سایبری به ظاهر اقتصادی با انگیزه های غیراقتصادی ارتکاب می یابد.

بعنوان مثال در پرونده ای فرد پس از نفوذ به سیستم رایانه ای قربانی خود و تحصیل اسناد و مدارک شخصی وی اقدام به اخاذی از وی نمود و بالعکس در پرونده ای دیگر متهم صرفا با هدف ابراز توانائی خود در هک مبادرت به نفوذ به حساب بانکی یکی از مشتریان بانک نموده و مبلغی را برداشت و آنرا عینا به بانک مسترد نموده تا فقدان امنیت شبکه بانکی و توانائی بالای خود در این زمینه را به رخ بکشد جالب آنکه در بیان علت رفتار مجرمانه خود اعلام نمود از آنجا که جویای شغل بودم خواستم توانایی خودم را به دیگران نشان بدهم بلکه زمینه اشتغال برایم فراهم شود!

فرهنگی

فقر فرهنگی و عدم پایبندی به ارزشهای جامعه و باورهای دینی یکی از عوامل مهم ارتکاب برخی بزه ها در محیط سایبر میباشد.پیش از این نیز اشاره شد که با خلق دنیای مجازی موانع بسیاری از بین رفته و ارتکاب جرایم تسهیل گردیده است. فضای سایبر شرایطی را به وجود آورده که بزهکاران می توانند در مکان هایی غیر از جاهایی که آثار و نتایج اعمال آن ها ظاهر می شود مرتکب جرم شده و به راحتی و با کمترین هزینه و اضطراب، بیشترین خسارات و صدمات را به بار آورده و در عین حال ناشناخته باقی بمانند.

اقدام و ارتکاب جرائمی مانند انتشار آثار مبتذل و مستهجن از طریق سامانه رایانه ای یا مخابراتی یا حامل های داده و یا تسهیل دسترسی افراد به محتوای مبتذل و مستهجن نمونه ای از جرایم سایبری است که عدم توجه به اصول اخلاقی و ارزشهای جامعه موجد آن است. ایجاد سایتهای غیراخلاقی و ترویج بی بند و باریهای جنسی و روابط ناسالم دختران و پسران در قالب سایتهای دوستیابی.سایتهای پخش فیلمهای غیراخلاقی بصورت آنلاین و ... از مصادیق این جرایم میباشند.

مشکلات روحی و روانی

میزان عمده ای از جرایم رایانه ای ارتکاب یافته در کشور نیز برخواسته از مشکلات روحی و روانی بزهکاران فضای مجازی میباشد. به عنوان مثال مردی صرفا به جهت اختلاف با همسرش و با قصد انتقام گیری از وی اقدام به انتشار عکسها و فیلمهای خصوصی همسر خود در سایتهای اینترنتی نمودو یا خانمی تنها با هدف انتقامگیری از همسرش که مبادرت به ازدواج مجدد نموده است اقدام به انتشار عکسهای بدون حجاب خود در سایتهای اینترنتی نمود در پرونده دیگری مردی از روی حسادت اقدام به نصب نرم افزار شنود بر سیستم رایانه ای خانمی نموده و سپس متن چتهای خصوصی وی را دریافت و برای سایرین ارسال می نمود. در پرونده های متعدد دیگر افراد با ایجاد صفحات جعلی در سایتهای اجتماعی اقدام به آبروریزی و هتاکی به قربانیان خود می نمایند... مصادیق این بخش از علل ارتکاب جرایم سایبری بسیار گسترده تر از سایر علل و عوامل میباشد که مطالعات جرمشناسی در این حیطه را می طلبد.

---------------------------------------------------------------------------------------

رئیس مرکز افتای ریاست جمهوری

نظام مقابله با جرم در فضای مجازی تنظیم می‌شود

رضا جـــواهری رئیس مرکز افتای ریاست جمهوری با بیان اینکه مسئولیت افشای اطلاعات و حوادث مرتبط با امنیت فضای مجازی به عهده بالاترین مقام سازمانی قرار دارد که افشای اطلاعات در مورد آن رخ داده است، افزود: آن سازمان باید پاسخگوی حوادث رخ داده باشد و در خصوص مقابله با جرم نیز در صورتی که این نظام تدوین شود می توان از آن برای بررسی موارد مربوط به جرم انگاری استفاده کرد.

وی گفت: در خصوص نشت اطلاعات از پایگاه داده اپراتور رایتل با توجه به تقسیم کار صورت گرفته در نظام مقابله با حوادث فضای مجازی یک تیم مشترک در حال بررسی جوانب موضوع است تا مشخص شود در این مورد حادثه و یا جرم اتفاق افتاده است و یا خیر.

وی ادامه داد: خوشبختانه مطابق با ابلاغ سازمان برنامه و بودجه قسمتی از بودجه سازمانها به موضوع امنیت اختصاص یافته است و در سال ۹۹ بودجه هر دستگاهی مطابق با نیاز امنیتی آن دستگاه تخصیص می یابد و چنانچه برنامه امنیتی آن دستگاه تدوین نشود بودجه ای به آن تخصیص نخواهد یافت.

رئیس مرکز افتای ریاست جمهوری بر لزوم نظم دهی در فرآیند اعتبارسنجی تجهیزات امنیتی تاکید کرد و گفت: سند راهبردی افتا که در سال ۸۴ ابلاغ شد با هدف ساماندهی و اعتباربخشی به موضوعات افتا بود که پس از آن برای توسعه کسب و کار و حمایت های معنوی در حوزه امنیت به عنوان جزء لاینفک زیرساخت های حیاتی کشور با سازمان فناوری اطلاعات و پدافند غیرعامل توافق کردیم تا این همکاری شکل کامل تری به خود بگیرد.

جواهری افزود: ما همچنین با سازمان حراست کل توافق کردیم تا شرکت هایی که دارای گواهی افتا هستند نیاز به استعلام حراست دستگاهها را نداشته باشند و مشکل اعطای مجوز برای بخش خصوصی حوزه امنیت حل شود.

وی گفت: هم اکنون با این آئین نامه جدید دیگر نیازی به اینکه تولید کنندگان محصولات امنیتی بخواهند از دو جا مجوز بگیرند نیست و این اقدام در راستای عمل به جهش تولید اجرایی می‌شود.

رئیس مرکز افتای ریاست جمهوری افزود: بخش خصوصی باید مشارکت جدی در طرح امن سازی فضای مجازی داشته باشد.

در پایان...

در انتهای بحث قابل بیان است، تبعات و یا خسارات احتمالی ناشی از جرایم سایبری به مراتب گسترده تر و جبران ناپذیرتر در مقایسه با جرایم سنتی میباشد .مطالعه عینی جرایم سایبری گواه این واقعیت است که در بسیاری موارد انواع خسارات مادی و معنوی و روانی برای قربانی به ارمغان آورده می شود. از سوی دیگر ماهیت خاص فضای مجازی این اقتضاء را دارد که به طور جدی به دنبال پیشگیری قبل از ارتکاب بزه (cyber preventiol) در فضای مجازی باشیم.ارتقاء سطح اطلاعات و تزریق محتوای آموزشی جامعه نسبت به فضای مجازی و اطلاع رسانی در زمینه جرایم سایبری و راههای مقابله با آن.ارتقاء سطح باورهای دینی و اخلاقی خصوصا در بین نوجوانان و جوانان نمونه هایی از پیشگیری از شکل گیری جرایم در فضای مجازی است.

انــــتهای متن/ص

 

 

 

زمان انتشار: سه شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۹ - ۱۱:۳۷:۵۳

شناسه خبر: 88481

مطالب مرتبط :
فضای مجازی

علم و فناوری بررسی می کند

باید و نبایدهای شبکه های اجتماعی/آیا مجلس دنبال فیلتیرینگ فضای مجازی است؟

شبکه های اجتماعی و فضای مجازی راهی برای رسیدن به اهداف فرهنگی، اجتماعی و سیاسی ملت ها هستند و تمامی کشورها برای آن قوانین و مقرراتی اعمال می ‌کنند اما در ایران در حوزه قانونمند کردن و کنترل فضای مجازی هنوز اقدام ویژه ای انجام نشده است.

فیشینگ

آنچه باید درباره امنیت سایبری بدانید: فیشینگ رایج ترین نوع حملات سایبری است

امنیت سایبری؛ اصطلاحی است که برای محافظت از سیستم‌ها، شبکه‌ها و برنامه‌های کامپیوتری در برابر حملات دیجیتال است و رویکرد موفقیت آمیز امنیت سایبری دارای چندین لایه است و افراد فرآیند‌ها محافظت از رایانه‌ها، شبکه‌ها، برنامه ها یا داده‌هایی که شخص قصد دارد آن را حفظ کند.

دیدگاه ها و نظرات :
نام کامل وارد شود
دقیق و صحیح وارد شود
لطفا فارسی و خوانا باشد
captcha
ارسال
اشتراک گذاری مطالب