واحدهای فناور و شرکت‌های دانش‌بنیان

شهامت آبی‌رنگ: روایت زنی که دستگاه درمان زردی نوزاد را متحول کرد

به گزارش پایگاه خبری علم و فناوری استان کهگیلویه و بویراحمد : زردی نوزادان، تجربه‌ای آشنا و نگران‌کننده برای بسیاری از خانواده‌هاست و دستگاه‌های فتوتراپی، راه‌حلی شناخته‌شده اما پرهزینه و غیرقابل حمل که اغلب مجبورند نوزاد را روزها در بیمارستان بستری کنند.

سرگذشت زنی که با نگاه مسئله محور، چالش خانواده اش را به فرصتی برای نوآوری تبدیل کرد؛ زنی از دیار کهگیلویه و بویراحمد که با اراده‌ای آهنین، دستگاه فتوتراپی قابل حمل، سبک و مقرون‌به‌صرفه ساخت تا هم نوزادان در آغوش مادر درمان شوند، هم هزینه‌ها کاسته شود و هم اشتغالی برای جوانان شهرش بیافریند.

آنچه در این گزارش می‌خوانیم، روایت خطرپذیری یک دانشجوی فناور است.

جرقه‌ای در شیراز؛ وقتی دانشجو با مشکل خانوادگی روبه‌رو شد

سال ۱۳۹۸ بود. فاطمه سادات بخشایش، دانشجوی رشته تجهیزات پزشکی در دانشگاه شیراز، با تولد نوزادی در خانواده‌اش مواجه شد که زردی داشت. جست‌وجو برای اجاره دستگاه فتوتراپی، او را با واقعیتی تلخ روبه‌رو کرد: قیمت‌های سرسام‌آور، دستگاه‌های سنگین و کم‌کیفیت، و دردسرهای حمل‌ونقل.

 او می‌گوید: «می‌دیدم که کیفیت دستگاه‌ها آنچنان بالا نیست و کمکی که می‌کنند، نسبت به قیمتی که دارند غیرمنصفانه است.» همین تجربه، جرقه‌ای شد تا به فکر ساخت دستگاه بهتر، سبک‌تر و ارزان‌تر بیفتد.

ایده دستگاهی که با پیک موتوری جابه‌جا شود

هدف او از ابتدا مشخص بود؛ ساخت دستگاه فتوتراپی که سه ویژگی کلیدی داشته باشد؛ قابلیت حمل آسان، وزن و حجم کم و قیمت مناسب.

 وی تاکید کرد: «هدف من تولید یک دستگاه فوق‌العاده سبک و در عین حال نشکن بود که بتواند حتی با پیک موتوری جابجا شود و هزینه تمام‌شده آن برای خانواده‌ها، درمانگاه‌ها و شهرستان‌های کوچک به‌صرفه‌تر باشد.»

 انتخاب دشوار: شغل دولتی شیراز یا کارآفرینی در زادگاه

پس از تکمیل طرح اولیه و ارزیابی در پارک علم و فناوری، تصمیم بزرگ‌تری پیش آمد، ثبت شرکت و ورود به عرصه تولید. اما اینجا با مخالفت خانواده روبه‌رو شد.

 او که در شیراز شغل دولتی داشت، با هشدارهای خانواده درباره ریسک شکست در سرمایه‌گذاری مواجه بود. 

اما می‌گوید: «من، خطرپذیر بودم و به راهم ادامه دادم. مسیر طوری بود که هرچه جلوتر می‌رفتم، راه‌ها برایم بازتر می‌شدند.»

 تولد "برناطب" در دهدشت؛ انتخابی آگاهانه برای اشتغال جوانان

او شرکت "برناطب" را در دهدشت ایجاد کرد، شهری کوچک در کهگیلویه و بویراحمد.

 بخشایش دلیل این انتخاب را اینگونه توضیح می‌دهد: «دهدشت را به این دلیل انتخاب کردم که نیروهای جوان، بانشاط و توانمند زیادی در این شهر شغل نداشتند و احساس کردم که نیاز است با طرح من به شغل برسند.» او اولین شرکت فناور عضو دهدشت را بنیان نهاد.

کار تولید؛ عرصه‌ای به ظاهر "مردانه"

او به سختی‌های حضور یک زن در عرصه تولید اشاره می‌کند: «کار تولید یک کار مردانه است و با کار اداری بسیار تفاوت دارد. باید به صورت تمام‌وقت درگیر کار یا پاسخگوی تلفن‌های کاری باشیم.» 

اما تأکید می‌کند که شیرینی نتیجه، همه دشواری‌ها را تحت‌الشعاع قرار می‌دهد: «شیرینی این احساس که محصولی مفید تولید کرده‌ایم که می‌تواند ایجاد اشتغال کند و با قیمت ارزان به دست مصرف‌کننده برسد، باعث می‌شود که با انگیزه بیشتری به مسیر ادامه دهیم.»

 موج مثبت؛ از اشتغال‌زایی تا پوشش سراسری

تلاش‌های بخشایش به نتایج ملموسی انجامیده است، ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم برای حداقل ۱۶ نفر، برون‌سپاری بخشی از تولید به کارگاه‌های محلی، و کاهش قیمت دستگاه تا حدی که حتی افراد با سرمایه کم هم بتوانند آن را خریداری و اجاره دهند. 

او با غرور می‌گوید: «در حال حاضر استانی در کشور وجود ندارد که دستگاه فتوتراپی شرکت ما در آن ارسال نشده باشد.»

دغدغه‌های باقی‌مانده: از دفتر مرکزی تا مهاجرت نخبگان

با وجود موفقیت‌ها، چالش‌هایی نیز وجود دارد، بزرگ‌ترین دغدغه او نبود دفتر مرکزی برای شرکت است: «کارگاه من در حال حاضر در ملک شخصی پدرم است و برای حفظ محرمانگی فرآیند تولید، به یک دفتر مرکزی احتیاج داریم.»

او همچنین از کم‌توجهی مسئولان شهرستان به فناوران و نخبگان گلایه دارد و می‌گوید: «بسیاری از نخبگان دهدشت جذب یاسوج یا گچساران می‌شوند چرا که در این شهرستان حمایتی از آن‌ها صورت نمی‌گیرد.» اما عزم او بر ماندن و ساختن در زادگاهش است.

آبیِ امید

دستگاه فتوتراپی، با تولید نور آبی در طول‌موجی خاص، بیلی‌روبین مضر را در بدن نوزاد تجزیه می‌کند.

 داستان فاطمه سادات بخشایش نیز به پرتو های نور آبی شباهت دارد؛ نوری که از دل یک مشکل شخصی تابید و روشنی‌بخش راهی برای درمان آسان‌تر نوزادان، حمایت از مادران، اشتغال جوانان و خودکفایی ملی شد. روایت او، روایت شهامت، پشتکار و عشق به زادگاه است؛ روایتی که ثابت می‌کند "شهامت" همیشه رنگ دارد؛ این‌بار، آبی.

انتهای پیام/

خبرنگار: هاجر حجتی زاده