پزشکی و سلامت

هشدار درباره مصرف خودسرانه مسکن‌ها: آسیب به کبد، کلیه و اختلال در تشخیص بیماری

به گزارش پایگاه خبری علم و فناوری از استان مرکزی، سیدهادی احمدی، عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی و انجمن داروسازان ایران، نسبت به عوارض جبران‌ناپذیر مصرف بی‌رویه و سرخود داروهای مسکن بر کبد، کلیه و دستگاه گوارش هشدار داد و گفت: این عمل می‌تواند روند تشخیص بیماری را نیز مختل کند.

احمدی با تأکید بر ضرورت تغییر نگرش جامعه به مقوله دارو و درد، اظهار داشت: درد بیماری نیست، بلکه علامتی از وجود یک بیماری است. این احساس، یکی از مکانیسم‌های دفاعی طبیعی بدن است که هشدار می‌دهد مشکلی وجود دارد و باید برای درمان به ریشه اصلی مراجعه کرد.

وی افزود: متأسفانه در بسیاری موارد، مردم با مواجهه با سردرد، کمردرد یا دندان‌درد بلافاصله به سراغ مسکن‌ها می‌روند. این در حالی است که مسکن‌ها تنها به طور موقت درد را تسکین می‌دهند و بر علت اصلی بیماری تأثیری ندارند. مصرف طولانی‌مدت آنها نه تنها درمان‌کننده نیست، بلکه می‌تواند مسیر درمان را منحرف و بیماری را پنهان کند.

دسترسی آسان و مصرف همزمان؛ دو چالش عمده
این داروساز با اشاره به در دسترس بودن بسیاری از مسکن‌های رایج مانند استامینوفن، ایبوپروفن (بروفن، ژلوفن) و دیفن‌هیدرامین در داروخانه‌ها بدون نیاز به نسخه (OTC)، گفت: این داروها در بسیاری از خانه‌ها و به صورت خودسرانه مصرف می‌شوند، در حالی که هر دارویی در صورت مصرف مداوم و نابجا می‌تواند عوارض خطرناکی به همراه داشته باشد.

وی یکی از مشکلات رایج را مصرف همزمان چند مسکن دانست و هشدار داد: هیچ‌گاه نباید چند داروی مسکن را با هم مصرف کرد. این کار نه تنها اثر تسکین‌بخشی را به طور معناداری افزایش نمی‌دهد، بلکه آسیب جدی به دستگاه گوارش، کبد و کلیه وارد می‌کند.

لزوم نظارت داروساز و انتقاد از عملکرد برخی عطاری‌ها
احمدی با مقایسه سیستم دارویی در ایران و کشورهای پیشرفته، خاطرنشان کرد: در آن کشورها حتی برای داروهای ساده، بررسی و تجویز پزشک ضروری است. سهولت دسترسی در ایران باعث شده داروخانه‌ها گاه از پایگاه سلامت به فروشگاه دارو تبدیل شوند. هر داروخانه باید با نظارت فعال داروساز اداره شود تا از مصرف نادرست پیشگیری کند.

وی همچنین به تخلف برخی عطاری‌ها اشاره کرد و گفت: فروش داروهای صنعتی یا شبه‌دارویی در عطاری‌ها ممنوع است. این مراکز تنها مجاز به عرضه گیاهان دارویی خام با اطلاعات صحیح هستند و محصولات بسته‌بندی شده صنعتی باید صرفاً در داروخانه‌ها و تحت نظر متخصصان ارائه شوند.

نکات مهم در مصرف و جایگزین‌های طبیعی
عضو هیئت مدیره سازمان نظام پزشکی در مورد اصول مصرف گفت: بسیاری از مسکن‌ها باید پس از غذا یا با معده پر مصرف شوند تا به دیواره معده آسیب نزنند. همچنین دوز، شکل دارو (مثلاً شربت برای کودکان و قرص برای بزرگسالان) و شرایط جسمانی افراد در سنین مختلف کاملاً متفاوت است و باید توسط پزشک یا داروساز تعیین شود.

وی در پایان با اشاره به جایگاه مشاوره‌ای داروسازان در نظام سلامت، افزود: داروخانه‌ها پایگاه‌های سلامت جامعه هستند. امروز حدود ۱۷ هزار داروخانه و بیش از ۳۵ هزار داروساز در کشور فعالند. مشورت با داروساز، همان‌طور که مراجعه به پزشک برای تشخیص ضروری است، بخشی جدایی‌ناپذیر از فرآیند درمان صحیح و پیشگیری از خطاهای دارویی محسوب می‌شود.

خبرنگار: طاهره جوکار

انتهای خبر/