علمی، پژوهشی و فناوری

از ایده تا نمونه آزمایشگاهی در قالب طرح چهارمرحله‌ای باقرالعلوم(ع)

ابوذر کلانتری، مسئول مراکز رشد بسیج علمی فارس در گفت و گو با خبرنگار علم و فناوری در خصوص بیان کرد: در مسیر حرکت به‌ سوی اقتصاد دانش‌ بنیان و توسعه فناوری‌های نوین، هسته‌ها و تیم‌های رشدی در حوزه‌ های فنی و مهندسی به‌ عنوان یکی از مؤثرترین ساختار های حمایت از ایده‌های خلاق و فناورانه شناخته می‌شوند. این هسته‌ها با ایجاد بستری پویا برای فعالیت تیمی، پژوهش‌ های کاربردی و توسعه محصول، نقش مهمی در تبدیل ایده‌های خام به فناوری‌های قابل‌ارائه به صنعت و بازار ایفا می‌کنند.

وی ادامه داد: طرح باقرالعلوم به‌عنوان یکی از برنامه‌های راهبردی در حمایت از ایده‌های نوآورانه و طرح‌های رشدی، با هدف هدایت نظام‌ مند ایده‌ها تا رسیدن به خروجی‌های قابل ارزیابی و کاربردی طراحی شده است. در این طرح، برای طرح‌های رشدی چهار سطح یا مرحله مشخص تعریف شده که هر یک نقش مهمی در بلوغ ایده و تبدیل آن به یک محصول یا فناوری قابل آزمون ایفا می‌کند.

به گفته این مسئول: بر اساس ساختار تعریف‌شده در طرح باقرالعلوم، تمامی طرح‌های رشدی موظف‌اند مسیر رشد خود را در قالب این چهار سطح طی کنند. این سطوح به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که از مرحله شکل‌گیری ایده و تبیین مسئله آغاز شده و در نهایت به دستیابی به نمونه آزمایشگاهی  ختم می‌شوند. دستیابی به نمونه آزمایشگاهی به‌عنوان نقطه عطف این طرح، نشان‌دهنده عبور موفق ایده از مراحل نظری و ورود آن به فاز عملیاتی و قابل سنجش است.

وی، با اشاره به اینکه در سطح نخست، تمرکز اصلی بر شناسایی مسئله، تبیین دقیق نیاز، بررسی پیشینه علمی و فنی و امکان‌سنجی اولیه طرح قرار دارد،تصریح کرد: در این مرحله، تیم‌ های رشدی با ارائه مستندات علمی و تحلیلی، پایه‌های نظری و ضرورت اجرای طرح خود را مشخص می‌کنند. این سطح، نقش مهمی در پالایش ایده‌ها و جلوگیری از ورود طرح‌های فاقد توجیه علمی یا عملی به مراحل بعدی دارد.

مسئول مراکز رشد بسیج علمی فارس در ادامه بیان کرد: سطح دوم به توسعه مفهومی طرح و طراحی اولیه اختصاص دارد. در این مرحله، چارچوب فنی، روش اجرا، ابزارها و فناوری‌های مورد نیاز مشخص شده و مدل مفهومی طرح شکل می‌گیرد.

وی گفت: همچنین، ریسک‌ها، چالش‌های احتمالی و مسیر توسعه طرح مورد بررسی قرار می‌گیرد تا امکان حرکت هدفمند به سمت پیاده‌سازی فراهم شود.

ابوذر کلانتری مسئول مراکز رشد بسیج علمی فارس در ادامه سخنان خود بیان کرد: در سطح سوم، طرح وارد فاز توسعه نیمه‌عملیاتی می‌شود. در این مرحله، اجزای اصلی طرح به‌ صورت محدود و کنترل‌شده پیاده‌ سازی شده و آزمایش‌های اولیه برای ارزیابی کارایی، صحت عملکرد و قابلیت اجرا انجام می‌شود.

وی ادامه داد: خروجی این سطح، ایجاد آمادگی لازم برای ساخت نمونه آزمایشگاهی و رفع نواقص فنی و اجرایی طرح است.

این مقام مسئول در خاتمه کلام افزود: در نهایت، سطح چهارم به ساخت و ارائه نمونه آزمایشگاهی اختصاص دارد. در این مرحله، طرح به‌صورت ملموس و قابل آزمون ارائه می‌شود و امکان ارزیابی عملکرد آن در شرایط آزمایشگاهی فراهم می‌گردد. دستیابی به نمونه آزمایشگاهی، نشان‌دهنده بلوغ نسبی طرح و آمادگی آن برای ورود به مراحل بعدی توسعه، تجاری‌سازی یا به‌کارگیری در مقیاس گسترده‌تر است.

او در همین راستا بیان کرد: طرح باقرالعلوم با تعریف این چهار سطح مشخص، تلاش دارد ضمن ایجاد شفافیت در مسیر رشد طرح‌ها، از هدررفت منابع جلوگیری کرده و حمایت‌های هدفمند و مرحله‌محور از تیم‌های رشدی ارائه دهد. این رویکرد، زمینه‌ساز ارتقای کیفیت طرح‌ها و افزایش احتمال موفقیت آن‌ها در مسیر تبدیل ایده به دستاوردهای عملی و اثربخش خواهد بود.

گفتگو از فاطمه شعبانی

انتهای پیام/