علمی، پژوهشی و فناوری

هشدار هواشناسی نسبت به ورود سامانه بارشی و خطر سرمازدگی باغات در استان مرکزی

به گزارش پایگاه خبری علم و فناوری از استان مرکزی؛ رضا مرادی کارشناس اداره کل هواشناسی استان مرکزی در پیش‌بینی شرایط جوی گفت: بررسی و تحلیل آخرین خروجی مدل‌های پیش‌بینی حاکی از ورود یک سامانه بارشی است که از نوار غربی وارد کشور می‌شود و تا روز چهارشنبه نواحی غربی، شمال غرب و شمال کشور را تحت تأثیر فعالیت خود قرار خواهد داد.

عمده فعالیت این سامانه در استان مرکزی به صورت وزش باد نسبتاً شدید تا شدید خواهد بود، اما احتمال وقوع رگبار باران طی ساعات شب سه‌شنبه و بامداد چهارشنبه وجود دارد.

سرعت وزش باد در روز سه‌شنبه از شدت بیشتری برخوردار خواهد بود و در برخی از نقاط استان به بیش از ۸۰ کیلومتر بر ساعت نیز خواهد رسید که احتمال گردوخاک و کاهش دید افقی دور از انتظار نیست.

بر این اساس روز گذشته هشدار هواشناسی سطح زرد شماره ۵۰ اداره کل هواشناسی استان مرکزی در خصوص مخاطرات ناشی از فعالیت این سامانه صادر شده است.

در روز‌های پایانی هفته با خروج سامانه بارشی پایداری هوا افزایش پیدا خواهد کرد و با توجه به کاهش دمای هوا طی این مدت، ظرفیت انباشت آلاینده‌های جوی در اراک و مناطق صنعتی استان افزایش خواهد یافت.

سازمان جهاد کشاورزی: با توجه به افزایش محسوس دمای هوا و احتمال کاهش ناگهانی دما در روزهای آینده، کارشناسان بخش کشاورزی نسبت به خطر بروز تنش‌های سرمایی در باغات هشدار داده و بر ضرورت انجام اقدامات پیشگیرانه فوری تأکید کردند.

اطلاع‌رسانی گسترده و آمادگی به‌موقع بهره‌برداران می‌تواند نقش مهمی در جلوگیری از خسارات ناشی از سرمازدگی ایفا کند.

اقدامات فوری و کاربردی برای کاهش خسارت سرمازدگی

کارشناسان کشاورزی با استناد به یافته‌های علمی و تحقیقات میدانی، مجموعه‌ای از راهکارهای عملی و کم‌هزینه را برای گذر از دوره تنش سرمایی به کشاورزان و باغداران استان توصیه می‌کنند:

۱. مدیریت آبیاری (روش کوتاه‌مدت و مؤثر):

· آبیاری سطحی (غرقابی یا جوی و پشته): بهترین و در دسترس‌ترین راهکار برای شب‌های بحرانی، آبیاری سنگین باغات و مزارع چند ساعت قبل از طلوع آفتاب یا پیش از وقوع سرما است. رطوبت خاک باعث افزایش ظرفیت گرمایی شده و حرارت ذخیره‌شده در طول روز را در شب آزاد می‌کند. این روش می‌تواند دمای هوای اطراف درختان را تا ۲ تا ۳ درجه سانتیگراد افزایش دهد. 

· استفاده از مه‌پاشی یا آب‌پاش‌های زیردرختی: در باغاتی که امکان دارد، فعال کردن آب‌پاش‌ها در طول شب می‌تواند با ایجاد لایه‌ای از یخ بر روی گیاه، دمای بافت‌های داخلی را نزدیک به نقطه انجماد و پایدار نگه دارد (گرمای نهان ذوب). این روش برای محصولات با شاخه‌های محکم مناسب است. 

۲. مدیریت خاک و بستر کشت:

· خودداری از شخم و خاک‌ورزی: هرگونه شخم و دست‌کاری خاک بلافاصله قبل یا حین موج سرما ممنوع است، زیرا باعث هدررفت سریع‌تر گرمای ذخیره‌شده در خاک می‌شود. 

· حذف علف‌های هرز: علف‌های هرز و گیاهان پوششی کف باغ را که مانع جذب و ذخیره حرارت در خاک می‌شوند، در اسرع وقت حذف کنید. خاک تمیز و مرطوب در طول روز گرمای بیشتری جذب می‌کند. 

·استفاده از مالچ (خاک‌پوش): پوشاندن دور ریشه گیاهان با یک لایه مالچ (کاه و کلش، کود پوسیده یا پلاستیک تیره) به عنوان عایق عمل کرده و از یخ زدگی ریشه‌ها جلوگیری می‌کند. 

۳. محافظت فیزیکی و گرمایشی:

·پوشش‌دهی مستقیم: برای گیاهان کم‌ارتفاع، نهال‌ها و درختان جوان، استفاده از پوشش‌های فیزیکی مانند پلاستیک شفاف، پارچه‌های نبافته (اسپان‌باند)، گونی یا حصیر در ساعات غروب مؤثرترین راهکار است. دقت شود که پوشش‌ها تا سطح زمین ادامه یافته و با چوب یا سنگ محکم شوند تا باد آنها را نبرد. 

·استفاده از بخاری‌های باغی: در باغات با ارزش اقتصادی بالا و در شرایط وارونگی دمایی و هوای آرام، می‌توان از بخاری‌های نفتی یا مومی در بین ردیف‌های درختان استفاده کرد. 

۴. توصیه‌های تغذیه‌ای و تنش‌زدایی (پس از عبور سرما):

·محلول‌پاشی با ترکیبات ضد تنش: پس از گذر موج سرما و در اولین فرصت، محلول‌پاشی با کودهای حاوی پتاسیم بالا (مانند سولفات پتاسیم) و اسیدهای آمینه توصیه می‌شود. پتاسیم با افزایش غلظت شیره سلولی، نقطه انجماد گیاه را پایین‌تر آورده و به استحکام دیواره سلولی کمک می‌کند. اسیدهای آمینه نیز به بازسازی سریع‌تر بافت‌های آسیب‌دیده کمک می‌کنند. 

· پرهیز از کودهای نیتروژنه: از مصرف کودهای ازته (اوره و ...) در این شرایط جدا خودداری کنید، زیرا باعث تحریک رشد رویشی تازه و افزایش حساسیت گیاه به سرما می‌شود. 

۵. هرس نکردن درختان آسیب‌دیده:

·پس از سرمازدگی، از هرس فوری شاخه‌های به ظاهر آسیب‌دیده خودداری کنید. هرس باعث تحریک گیاه برای بیدار شدن جوانه‌های جدید و کاهش بیشتر ذخایر انرژی می‌شود. حداقل تا اواسط بهار صبر کنید تا محدوده واقعی آسیب مشخص شود. 

خبرنگار: طاهره جوکار

انتهای پیام