علمی، پژوهشی و فناوری

توقف ساخت نیروگاه خورشیدی در دشت چنارستان دلیجان به‌دلیل کشف احتمالی سنگ‌نگاره‌های باستانی

به گزارش خبرگزاری علم و فناوری از استان مرکزی، عملیات عمرانی احداث نیروگاه خورشیدی در دشت چنارستان شهرستان دلیجان به‌منظور بررسی احتمال وجود سنگ‌نگاره‌های باستانی در این منطقه متوقف شد.

قدرت‌الله ابک، معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مرکزی، در این‌باره گفت: پس از انتشار گزارش‌ها و تصاویری از وجود سنگ‌نگاره‌های تاریخی در دشت چنارستان، عملیات اجرایی نیروگاه تا اطلاع ثانوی متوقف شده است.

وی افزود: این اراضی پیش‌تر در فهرست مناطق دارای ارزش تاریخی و فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان قرار نداشت و به همین دلیل برای احداث نیروگاه خورشیدی به سرمایه‌گذار واگذار شده بود.

ابک تصریح کرد: هم‌اکنون گروهی متشکل از کارشناسان میراث‌فرهنگی، منابع‌طبیعی و فنی در حال بررسی دقیق موقعیت و گستره سنگ‌نگاره‌ها هستند و پس از ارائه نظر کارشناسی، درباره جابه‌جایی محل احداث نیروگاه یا ادامه عملیات تصمیم‌گیری خواهد شد.

پیش‌تر تصاویری از سنگ‌نگاره‌های هزاران‌ساله در دشت چنارستان در فضای مجازی منتشر شده بود که به ادعای برخی کاربران، بخشی از آن‌ها در جریان اجرای طرح نیروگاه تخریب یا جمع‌آوری شده‌اند.

منطقه چنارستان و اهمیت تصمیم اتخاذشده

دشت چنارستان از توابع دهستان دودهک در شهرستان دلیجان، در جنوب استان مرکزی واقع شده و از نظر طبیعی منطقه‌ای دشتی و خشک با پیشینه سکونت انسانی کهن است. این منطقه بخشی از پهنه فرهنگی معروف به «تیمره» محسوب می‌شود؛ پهنه‌ای که از گلپایگان تا خمین و دلیجان امتداد یافته و به‌واسطه وجود هزاران سنگ‌نگاره از صحنه‌های شکار و آیین‌های کهن، یکی از بزرگ‌ترین موزه‌های سنگی روباز ایران به شمار می‌آید.

از منظر علمی، توقف موقت پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر در چنین مناطق حساسی گامی مهم در راستای توسعه پایدار است. پژوهش‌های جهانی نشان می‌دهد که اجرای طرح‌های انرژی خورشیدی بدون ارزیابی دقیق محیطی و فرهنگی می‌تواند موجب تخریب لایه‌های تاریخی و زیست‌محیطی شود. به عنوان نمونه، مطالعه‌ای در مجله Applied Sciences (Josimović et al., 2024) تأکید دارد که تلفیق ارزیابی راهبردی محیطی (SEA) در طرح‌های نیروگاه خورشیدی، از تعارض میان حفاظت فرهنگی و توسعه صنعتی پیشگیری می‌کند.

توقف موقت پروژه در دشت چنارستان فرصتی است برای انجام بررسی‌های علمی میان‌رشته‌ای میان میراث‌فرهنگی، زمین‌شناسی، محیط زیست و مهندسی انرژی تا الگویی برای سایر پروژه‌های ملی فراهم شود که هم تأمین انرژی پاک را دنبال کند و هم پاسدار ارزش‌های تاریخی سرزمین ایران باشد.

منابع علمی:

Josimović, B. et al. (2024). Environmental Protection in the Planning of Large Solar Projects. Applied Sciences, 14(14), 6043.
پژوهشکده باستان‌شناسی ایران (۱۳۹۹). گزارش بررسی و مستندسازی سنگ‌نگاره‌های تیمره.
Lucchi, E. et al. (2022). Integration between photovoltaic systems and cultural heritage. Energy Policy, 163, 112521.
خبرنگار: طاهره جوکار

انتهای خبر/