علمی، پژوهشی و فناوری

یادداشت/

زمین‌های کم‌بازده زنجان، فرصتی طلایی برای تولید برق پاک و پایدار

به گزارش پایگاه خبری علم و فناوری از زنجان؛ توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در استان زنجان را باید فراتر از یک پروژه صرفاً تأمین برق یا یک اقدام مقطعی در پاسخ به کمبود انرژی دید. اختصاص بیش از ۲۰۲ هکتار زمین برای تولید حدود ۱۳۴ مگاوات برق پاک، نشانه‌ای روشن از تغییر رویکرد در مدیریت منابع، برنامه‌ریزی توسعه و نگاه بلندمدت به آینده‌ای پایدار است. این حرکت بیانگر آن است که استان زنجان در تلاش است تا نه تنها به تأمین برق مطمئن برای مردم و صنایع خود بپردازد، بلکه الگویی موفق در بهره‌گیری از انرژی‌های تجدیدپذیر و کاهش وابستگی به منابع فسیلی ارائه دهد.استان زنجان با اختصاص زمین‌های کم‌بازده و کم‌حاصل به احداث نیروگاه‌های خورشیدی، مسیر تولید برق پاک

اهمیت این حرکت، تنها در تولید برق خلاصه نمی‌شود. توسعه نیروگاه‌های خورشیدی مزایای چندوجهی دارد که فراتر از انرژی و اقتصاد، بر محیط زیست و کیفیت زندگی مردم تأثیر می‌گذارد. کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، حفاظت از منابع طبیعی، ایجاد اشتغال در مناطق روستایی و کم‌بهره، و ارتقای ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، تنها بخشی از پیامدهای مثبت این طرح‌هاست. در استانی مانند زنجان که از تابش خورشیدی مطلوب برخوردار است، بهره‌گیری از انرژی خورشیدی نه تنها به معنای تأمین برق است، بلکه یک فرصت استراتژیک برای توسعه اقتصادی و ایجاد ارزش افزوده برای مردم و سرمایه‌گذاران به شمار می‌رود.

نقش نهادهای متولی زمین و منابع طبیعی در استان زنجان با اختصاص زمین‌های کم‌بازده و کم‌حاصل به احداث نیروگاه‌های خورشیدی، مسیر تولید برق پاکاین مسیر بسیار کلیدی است. هماهنگی بین اداره‌کل منابع طبیعی، اداره واگذاری اراضی جهاد کشاورزی و شرکت‌های برق منطقه‌ای، تضمین می‌کند که این پروژه‌ها با کمترین آسیب زیست‌محیطی و با رعایت دقیق قوانین منابع طبیعی اجرا شوند.

 بررسی‌های کارشناسی برای شناسایی اراضی مناسب، رعایت محدودیت‌های حفاظتی و توجه به پوشش گیاهی و حاصلخیزی خاک، نشان می‌دهد که توسعه انرژی پاک می‌تواند هم‌راستا با حفاظت از محیط زیست باشد. به‌ویژه ویژگی‌هایی مانند حداقل تخریب، بازگشت‌پذیری زمین و عدم استفاده از مواد شیمیایی مضر، نیروگاه‌های خورشیدی را به گزینه‌ای منطقی و آینده‌نگر در مدیریت سرزمین بدل کرده است.مزیت دیگر این پروژه‌ها، استفاده بهینه از اراضی کشاورزی کم‌بازده یا درجه ۳ است. این اراضی که حاصلخیزی کافی برای کشاورزی ندارند، از طریق تغییر کاربری می‌توانند به محل احداث نیروگاه‌های خورشیدی تبدیل شوند. این اقدام، ضمن بهره‌برداری بهینه از زمین، به تولید انرژی پاک و کاهش فشار بر منابع کشاورزی کمک شایانی می‌کند. به عبارت دیگر، زنجان با این رویکرد، نشان می‌دهد که می‌توان همزمان توسعه اقتصادی، اشتغال‌زایی و حفاظت محیط زیست را در یک طرح تلفیق کرد.

از منظر اقتصادی نیز، توسعه نیروگاه‌های خورشیدی می‌تواند به موتور محرک توسعه محلی تبدیل شود. ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم، رونق کسب‌وکارهای محلی و جذب سرمایه‌گذاری بخش خصوصی، از نتایج ملموس این پروژه‌هاست. به ویژه در مناطق روستایی و کمتر برخوردار، ایجاد فرصت‌های شغلی جدید و درآمد پایدار می‌تواند نقش مهمی در کاهش مهاجرت و حفظ جمعیت روستایی ایفا کند. علاوه بر این، این سرمایه‌گذاری‌ها می‌توانند زمینه‌های توسعه صنایع مرتبط با انرژی‌های تجدیدپذیر، خدمات فنی و مهندسی، و تولید تجهیزات و قطعات نیروگاهی را نیز فراهم سازند.

توجه به ملاحظات زیست‌محیطی و قوانین منابع طبیعی در صدور مجوزها، یک پیام مهم دارد: توسعه پایدار زمانی ممکن است که همراه با حفاظت از منابع طبیعی باشد. این نکته، الگویی قابل توجه برای سایر استان‌هاست که نشان می‌دهد توسعه انرژی، الزاماً به بهای تخریب محیط زیست تمام نمی‌شود. نیروگاه‌های خورشیدی با ویژگی‌های منحصر به فرد خود، مانند نصب سازه‌های پایه‌ای بدون نیاز به تخریب زمین و امکان بازگشت زمین به وضعیت اولیه پس از پایان دوره اقتصادی، گزینه‌ای ایده‌آل برای تولید انرژی پاک محسوب می‌شوند.

توسعه انرژی خورشیدی در زنجان همچنین سندی روشن بر تعهد استان به پایداری اقتصادی و زیست‌محیطی است. با بهبود زیرساخت‌های انرژی و حرکت به سوی استانداردهای جهانی محیط زیست، زنجان مسیر خود را برای تبدیل شدن به یک قطب انرژی پاک هموار می‌سازد. این مسیر، نه تنها تأمین برق استان را تضمین می‌کند، بلکه الگوی موفقی از گذار انرژی به سایر مناطق کشور ارائه می‌دهد.

در بلندمدت، تداوم این پروژه‌ها می‌تواند زنجان را به‌عنوان یک بازیگر کلیدی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور مطرح سازد. سرمایه‌گذاری در انرژی خورشیدی، با کاهش وابستگی به منابع فسیلی و استفاده بهینه از تابش خورشیدی، راه را برای اقتصاد مقاومتی و توسعه پایدار هموار می‌کند. علاوه بر این، اثرات اجتماعی و زیست‌محیطی مثبت، شامل بهبود کیفیت هوا، کاهش انتشار آلاینده‌ها و حفظ منابع طبیعی، بر جایگاهی استراتژیک برای استان در سطح ملی تأکید دارد.

در نهایت، اگر این مسیر با ثبات سیاست‌گذاری، حمایت نهادهای دولتی و مشارکت فعال بخش خصوصی همراه شود، زنجان می‌تواند نه تنها مصرف‌کننده انرژی، بلکه الگوی موفقی از گذار انرژی در کشور باشد؛ الگویی که نشان می‌دهد توسعه و پایداری زیست‌محیطی می‌توانند همزمان اتفاق بیفتند و آینده‌ای سبز و پایدار برای مردم رقم بزنند.